Trong bối cảnh căng thẳng ngày càng leo thang tại Trung Đông, tên lửa Khorramshahr-4 nổi lên như một biểu tượng sức mạnh quân sự của Iran.
Với khả năng siêu vượt âm và tầm bắn lên đến 2.000km, loại tên lửa đạn đạo tầm trung này không chỉ đe dọa các mục tiêu chiến lược mà còn chứng minh bước tiến vượt bậc trong công nghệ vũ khí của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Được sử dụng trong các cuộc tấn công gần đây vào tháng 3/2026, Khorramshahr-4 đã xuyên thủng hệ thống phòng thủ tiên tiến, khiến thế giới phải chú ý đến thông số kỹ thuật và công nghệ đằng sau nó.
Tên lửa Khorramshahr-4 thuộc dòng Khorramshahr, được Iran phát triển từ năm 2017, lấy tên từ thành phố Khorramshahr - biểu tượng của cuộc chiến Iran-Iraq thập niên 1980.
Đây là phiên bản thế hệ thứ tư, tập trung vào tính cơ động và khả năng xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại như Iron Dome hay Arrow của Israel.
Với tầm bắn 2.000km, tên lửa đạn đạo Iran này có thể bao phủ toàn bộ lãnh thổ Israel, các căn cứ Mỹ ở Tây Á và thậm chí một phần châu Âu mà không cần di chuyển gần biên giới, tăng tính bất ngờ và giảm rủi ro bị phát hiện sớm.
Tải trọng đầu đạn của tên lửa Khorramshahr-4 dao động từ 1.500 đến 1.800kg, đủ sức mang đầu đạn thông thường hoặc các loại vũ khí khác, gây thiệt hại lớn cho các mục tiêu kiên cố như boongke hoặc cơ sở hạ tầng quan trọng.
Về kích thước, tên lửa Khorramshahr-4 có chiều dài khoảng 13 mét và đường kính 1,5 mét, thiết kế thon gọn giúp giảm sức cản không khí và tăng tốc độ bay.
Trọng lượng phóng ước tính khoảng 20 tấn, phù hợp với các bệ phóng di động hoặc các "thành phố tên lửa ngầm" dưới lòng đất của IRGC, cho phép triển khai nhanh chóng và che giấu hiệu quả.
Động cơ đẩy sử dụng nhiên liệu lỏng hypergolic, loại nhiên liệu tự cháy khi tiếp xúc, giúp tên lửa sẵn sàng phóng trong thời gian dài mà không cần bảo dưỡng thường xuyên. Điều này giảm thời gian chuẩn bị xuống chỉ vài phút, tạo lợi thế trong các cuộc tấn công bất ngờ.
Khác với các tên lửa nhiên liệu rắn, hệ thống đẩy này ưu tiên tải trọng lớn và tầm bắn xa, dù đòi hỏi công nghệ phức tạp hơn.
Tốc độ là một trong những yếu tố làm nên sức mạnh của tên lửa Khorramshahr-4, đạt Mach 16 ở giai đoạn ngoài khí quyển và Mach 8 khi tái nhập, tương đương 19.600 km/h và 9.800 km/h.
Tốc độ siêu vượt âm này khiến thời gian phản ứng của đối phương gần như bằng không, làm khó khăn cho việc đánh chặn.
Hệ thống dẫn đường kết hợp dẫn đường giữa chặng với hỗ trợ vệ tinh, cho phép điều chỉnh quỹ đạo ngoài khí quyển và duy trì độ chính xác dưới 10-30 mét, đủ để tấn công chính xác các mục tiêu chiến lược ngay cả dưới môi trường tác chiến điện tử cao.
Công nghệ tiên tiến nhất của tên lửa Khorramshahr-4 nằm ở phương tiện tái nhập cơ động, cho phép đầu đạn thay đổi quỹ đạo ở giai đoạn cuối bằng động cơ nhỏ và vây khí động học, rối loạn hệ thống theo dõi radar và giảm khả năng bị đánh chặn bởi các tên lửa phòng thủ như Arrow-3 hay Arrow-4.
Ngoài ra, tên lửa Khorramshahr-4 sử dụng vật liệu composite carbon-fiber để giảm tiết diện radar, tăng độ bền cấu trúc và làm khó phát hiện hơn.
Thiết kế không có vây ổn định bên ngoài giúp giảm sức cản, đồng thời tích hợp các biện pháp đối phó điện tử để chống nhiễu radar, đảm bảo quỹ đạo ổn định.
Những tính năng này biến tên lửa Khorramshahr-4 thành vũ khí bất đối xứng, đối phó hiệu quả với các đối thủ công nghệ cao như Israel và Mỹ.
Là phiên bản cải tiến từ Khorramshahr-1 năm 2017 với tầm bắn cơ bản, Khorramshahr-2 năm 2019 với đầu đạn dẫn đường, tên lửa Khorramshahr-4 có thể bao gồm lớp phủ nhiệt nâng cao và cấu hình đa đầu đạn để tăng khả năng sống sót tái nhập.
Trong các cuộc tấn công tháng 3/2026, Iran đã chứng minh hiệu quả thực chiến của tên lửa Khorramshahr-4 bằng cách phóng loạt để áp đảo hệ thống phòng thủ, gây thiệt hại cho các mục tiêu như văn phòng Thủ tướng Netanyahu.
Tuy nhiên, hiệu suất thực tế phụ thuộc vào số lượng và các biện pháp đối phó, nhấn mạnh vai trò của tên lửa đạn đạo Iran này không chỉ là công cụ quân sự mà còn là yếu tố tâm lý chiến lược trong khu vực.
Với những thông số kỹ thuật ấn tượng và công nghệ tên lửa Iran ngày càng tinh vi, tên lửa Khorramshahr-4 tiếp tục là chủ đề nóng trong phân tích quân sự toàn cầu, đặc biệt khi căng thẳng Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
