Giữa bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông, tên lửa Emad đang trở thành biểu tượng sức mạnh của Iran, với công nghệ dẫn đường tiên tiến và khả năng cơ động cao, đã chứng minh hiệu quả qua các đợt tấn công trả đũa Israel từ năm 2024 đến 2026.
Là phiên bản nâng cấp từ Shahab-3, tên lửa Emad không chỉ mở rộng tầm bắn mà còn tăng độ chính xác đáng kể, khiến nó trở thành mối đe dọa chiến lược mà các hệ thống phòng thủ như Arrow hay David's Sling phải dè chừng.
Tên lửa Emad, ra mắt công khai vào năm 2015 bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), là bước tiến quan trọng trong chương trình tên lửa đạn đạo của Iran.
Được phát triển dựa trên nền tảng Shahab-3, tên lửa Emad tập trung vào việc cải thiện đầu đạn để tăng khả năng sống sót và chính xác, biến nó thành một tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) đáng gờm.
Tên gọi "Emad" trong tiếng Ba Tư nghĩa là "cột trụ", phản ánh vai trò của nó như một trụ cột trong kho vũ khí răn đe của Iran.
Khác với các mẫu cũ, tên lửa Emad sử dụng nhiên liệu lỏng, đòi hỏi thời gian chuẩn bị phóng lâu hơn so với tên lửa nhiên liệu rắn, nhưng bù lại cho phép điều chỉnh linh hoạt và tầm bắn xa hơn nhờ năng lượng đẩy mạnh mẽ.
Về mặt kỹ thuật, tên lửa Emad được thiết kế với cấu trúc một tầng duy nhất, tương tự Shahab-3, nhưng tích hợp đầu đạn tái nhập khí quyển cơ động (maneuverable reentry vehicle - MaRV).
Điều này cho phép đầu đạn thay đổi quỹ đạo ở giai đoạn cuối, né tránh các hệ thống đánh chặn tên lửa đối phương một cách hiệu quả.
Tầm bắn của tên lửa Emad được ước tính từ 1.700 đến 2.000km, tùy theo nguồn phân tích, với Iran thường tuyên bố mức cao nhất để nhấn mạnh khả năng bao phủ các mục tiêu từ Tehran đến Israel, các căn cứ Mỹ ở Vùng Vịnh hoặc thậm chí một phần châu Âu.
Trọng lượng đầu đạn khoảng 750kg, đủ để mang theo tải trọng thông thường, phân mảnh hoặc có tiềm năng hạt nhân, dù Iran luôn khẳng định chương trình của mình mang tính phòng thủ thuần túy.
Công nghệ dẫn đường là điểm nổi bật nhất của tên lửa Emad, kết hợp hệ thống định vị quán tính (INS) với các cảm biến tiên tiến và thuật toán điều khiển, mang lại độ chính xác cao với sai số vòng tròn (CEP) dưới 500 mét, thậm chí thấp hơn ở các biến thể nâng cấp.
So với phiên bản Shahab-3 gốc có CEP lên đến hàng nghìn mét, tên lửa Emad đại diện cho sự chuyển mình từ tấn công diện rộng sang tấn công điểm chính xác, phù hợp với chiến lược tấn công các mục tiêu quân sự quan trọng như sân bay hay trung tâm chỉ huy.
Hệ thống đẩy sử dụng nhiên liệu lỏng hypergolic, cho phép khởi động nhanh và cung cấp lực đẩy ổn định, giúp tên lửa đạt tốc độ siêu thanh ở giai đoạn tái nhập, tăng cường khả năng xuyên thủng.
Iran đã đầu tư vào sản xuất nội địa các linh kiện chính, từ động cơ đến hệ thống điện tử, giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài và nâng cao khả năng chống cấm vận.
Ngoài ra, tên lửa Emad được trang bị các biện pháp đối phó điện tử để chống nhiễu radar và có thể phóng từ bệ phóng di động trên xe tải, tăng tính cơ động và khó bị phát hiện bởi vệ tinh do thám.
Kích thước của tên lửa ước tính chiều dài khoảng 17 mét và đường kính thân 1,25 mét, làm cho nó dễ dàng vận chuyển qua địa hình đồi núi của Iran.
Trong các thử nghiệm từ năm 2015, tên lửa Emad đã chứng minh khả năng cơ động đầu đạn, với các video công bố cho thấy đầu đạn điều chỉnh hướng bay để tránh chướng ngại vật giả định.
Sự nâng cấp này không chỉ từ Shahab-3 mà còn liên kết với các biến thể như Ghadr, tạo thành một họ tên lửa linh hoạt cho IRGC.
Tên lửa Emad đã được triển khai thực tế trong các chiến dịch tấn công trả đũa, nổi bật là đợt True Promise I tháng 4/2024 nhắm vào Israel, nơi nó được sử dụng cùng Ghadr và Kheibar Shekan để tấn công các căn cứ không quân.
Tiếp theo là True Promise II tháng 10/2024 và các đợt leo thang năm 2025-2026, bao gồm cuộc chiến tháng 6/2025, khi Iran trưng bày các phiên bản nâng cấp sau các cuộc không kích.
Những lần sử dụng này khẳng định tên lửa Emad không phải là vũ khí lý thuyết mà còn là công cụ chiến lược thực thụ, với khả năng vượt qua hệ thống phòng thủ đa tầng của Israel.
Xét về tổng thể, tên lửa Emad thể hiện sự trưởng thành của công nghệ tên lửa Iran, từ nhiên liệu lỏng truyền thống đến các tính năng hiện đại như đầu đạn cơ động và dẫn đường chính xác, góp phần duy trì cán cân quyền lực trong khu vực.
Với các nâng cấp liên tục, tên lửa Emad tiếp tục là yếu tố then chốt trong chiến lược răn đe của Iran, thu hút sự chú ý từ các nhà phân tích an ninh toàn cầu.
