Trao đổi với PV VietNamNet, TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học Thuốc Nam cho biết, bưởi là loại cây ăn quả phổ biến. Trong Đông y, bưởi không chỉ được sử dụng như thực phẩm mà còn là vị thuốc.
Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, giá trị dược liệu của bưởi tập trung chủ yếu ở phần vỏ. Theo nghiên cứu của tác giả Nguyễn Mạnh Pha, vỏ quả bưởi chứa hàm lượng tinh dầu từ 0,3% (theo phương pháp ép) đến 0,9% (theo phương pháp cất), cùng với flavonoid và pectin. Đây là những hợp chất có mùi thơm đặc trưng, đồng thời mang nhiều hoạt tính sinh học có lợi cho sức khỏe.
Trong y học cổ truyền, vỏ bưởi có vị đắng, cay, mùi thơm, tính bình tác dụng trừ phong, hóa đờm, tiêu báng (lách to), tiêu phù thũng, hòa huyết và giảm đau.
“Từ lâu, vỏ bưởi đã được dùng trong các bài thuốc dân gian chữa ho, đờm tích đọng ở họng và phế quản, đau bụng, đầy trướng, ăn uống không tiêu. Cách dùng phổ biến là bỏ lớp cùi trắng, lấy phần vỏ vàng, sao khô rồi sắc uống. Liều dùng thông thường từ 4-12g mỗi ngày, dưới dạng thuốc sắc.
Không chỉ làm thuốc, vỏ bưởi còn được sử dụng như một thực phẩm có lợi cho sức khỏe. Vào mùa đông, lớp vỏ ngoài của quả bưởi thường được chế biến thành mứt. Món ăn này có tác dụng giảm ho, long đờm, làm ấm dạ dày và hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt phù hợp với người hay bị lạnh bụng, đầy hơi khi thời tiết giá rét”, TS Ngô Đức Phương nói.
Ngoài ra, trong lĩnh vực chăm sóc tóc, vỏ bưởi cũng được đánh giá cao. Theo kinh nghiệm dân gian, vỏ bưởi thường được nấu nước gội đầu, kết hợp với quả bồ kết, cỏ mần trầu, hương nhu, sả… giúp làm sạch da đầu, tạo mùi thơm tự nhiên và kích thích mọc tóc.
Vỏ bưởi non chứa hoạt chất hesperidin - một flavonoid quan trọng có tác dụng bảo vệ thành mạch, tăng trương lực tĩnh mạch và điều hòa tính thấm của thành mạch. Nhờ đó, hesperidin giúp phòng ngừa các rối loạn về mạch máu như xơ vữa động mạch, viêm tĩnh mạch, trĩ, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ nhồi máu cơ tim.
“Một số nghiên cứu cũng cho thấy, hoạt chất này có vai trò hỗ trợ làm giảm triệu chứng của các bệnh lý thần kinh như Alzheimer, Parkinson hay suy giảm trí nhớ. Trong dân gian, quả bưởi non thường được thái mỏng, phơi khô, sắc nước uống với mục đích hỗ trợ hạ đường huyết”, TS Ngô Đức Phương nói.
Không chỉ vỏ, các bộ phận khác của quả bưởi cũng mang giá trị sử dụng
Cụ thể: Hạt bưởi khi ngâm nước tạo chất nhầy, được dùng hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày, táo bón.
Hoa bưởi sấy khô pha trà cho hương thơm dịu, giúp an thần, dễ ngủ.
Phần cùi trắng trong vỏ bưởi cũng được chế biến thành chè, có tác dụng giải nhiệt và lợi tiểu.
Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo, người đang sử dụng thuốc hạ mỡ máu, hạ huyết áp hoặc thuốc chống thải ghép cần thận trọng khi ăn nhiều bưởi, do có thể xảy ra tương tác thuốc.
