Một nghiên cứu quy mô lớn công bố trên tạp chí The Lancet Healthy Longevity cho thấy những thay đổi tích cực về lối sống ở tuổi 65 trở lên có thể kéo dài tuổi thọ một cách đáng kể.
Nghiên cứu do các nhà dịch tễ học và chuyên gia y tế công cộng Trung Quốc thực hiện, theo dõi hơn 36.000 người từ 65 tuổi trở lên trong thời gian 20 năm. Kết quả cho thấy, ngay cả khi bắt đầu muộn, việc duy trì lối sống lành mạnh vẫn mang lại lợi ích rõ rệt cho tuổi thọ.
Hoạt động thể chất là yếu tố quan trọng nhất
Nhóm tác giả phân tích bốn yếu tố lối sống chính: Không hút thuốc (hoặc đã bỏ thuốc ít nhất 30 năm), uống rượu ở mức độ vừa phải, tập thể dục thường xuyên và duy trì chế độ ăn cân bằng (giàu rau, trái cây, các loại đậu, cá và trứng). Tất cả đều có tác động tích cực đến sức khỏe nhưng hoạt động thể chất là yếu tố nổi bật nhất.
Những người thường xuyên vận động có tỷ lệ tử vong thấp hơn đáng kể so với những người ít vận động. Đáng chú ý, hoạt động thể chất trong nghiên cứu không đòi hỏi cường độ cao hay luyện tập khắc nghiệt. Các hình thức đơn giản như đi bộ, làm vườn, làm việc nhà, chơi bài, chơi trò chơi cùng bạn bè đều được ghi nhận có lợi. Điều quan trọng là duy trì sự năng động theo những cách phù hợp và mang lại niềm vui.
Thực trạng vận động ở người cao tuổi
Theo khuyến nghị của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, người từ 65 tuổi trở lên nên vận động thể chất cường độ vừa ít nhất 150 phút mỗi tuần, đồng thời thực hiện các bài tập tăng cường cơ bắp hai lần mỗi tuần. Tuy nhiên, hiện chỉ khoảng 14% người cao tuổi đạt được cả hai mục tiêu này, cho thấy vẫn còn rất nhiều dư địa để cải thiện.
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất của nghiên cứu là những người bắt đầu hình thành thói quen lành mạnh ở giai đoạn sau của cuộc đời sống thọ hơn trung bình khoảng 4,5 năm so với những người không thay đổi. Lợi ích này được ghi nhận ngay cả ở những người 80-90 tuổi.
Đặc biệt, những người mang yếu tố di truyền liên quan đến tuổi thọ ngắn hưởng lợi nhiều hơn từ thay đổi lối sống so với những người có lợi thế về gene. Điều này cho thấy các lựa chọn hằng ngày có thể phần nào bù đắp cho những bất lợi về di truyền.
Với những người đã lâu không vận động hoặc đang mắc các bệnh mạn tính như viêm khớp, tiểu đường hay tim mạch, các chuyên gia khuyến cáo nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng cường tập luyện.
Một buổi đi bộ ngắn mỗi ngày, các bài tập trên ghế hoặc giãn cơ nhẹ nhàng đều mang lại lợi ích nếu được duy trì đều đặn. Sự kiên trì quan trọng hơn cường độ. Ngoài ra, vận động cùng bạn bè hoặc tham gia các nhóm sinh hoạt chung còn tăng cường kết nối xã hội, một yếu tố cũng được chứng minh là góp phần kéo dài tuổi thọ.
