Một điều chắc chắn là những người dùng Windows hầu hết từng mở Task Manager (Trình quản lý tác vụ) một lần. Đây luôn là trạm kiểm tra đầu tiên mỗi khi máy tính chạy chậm, ứng dụng treo, hay quạt tản nhiệt bỗng nhiên kêu lớn. Những biểu đồ gọn gàng về CPU, RAM hay ổ cứng trông có vẻ rất đáng tin cậy. Nhưng có một sự thật là những con số đó không hề nói lên mọi thứ.
Cửa sổ Task Manager trên Windows 11
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH WINDOWS CENTRAL
Dưới đây là 3 'lời nói dối' từ Task Manager mà hầu hết người dùng Windows đều tin tưởng.
Đừng vội tin nếu Task Manager báo CPU chỉ chạy 25%?
Thoạt nhìn, mức sử dụng CPU trông rất đơn giản. Nếu Task Manager báo CPU đang ở mức 25%, hầu hết mọi người mặc định rằng bộ vi xử lý mới chỉ dùng một phần tư 'công lực'.
Nhưng sự thật con số phần trăm đó là một bức ảnh chụp nhanh được đong đếm bằng nhau trên tất cả các nhân (core) và luồng (thread). Trên một bộ vi xử lý 8 nhân hoặc 16 luồng hiện đại, một tác vụ nặng có thể ép một nhân chạy tối đa 100% công suất trong khi các nhân còn lại đang... 'ngồi chơi'. Task Manager thường gộp tất cả lại thành con số tổng duy nhất, khiến người dùng hoàn toàn mù tịt trước việc có một nhân xử lý đang phải 'gánh còng lưng' toàn bộ hệ thống.
Để thấy rõ bức tranh toàn cảnh, bạn có thể nhấp chuột phải vào biểu đồ CPU, chọn Change graph to > Logical processors để xem chi tiết từng nhân.
Chọn chế độ hiển thị từng nhân CPU riêng biệt
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH
RAM hiện 90% không có nghĩa là máy sắp hết bộ nhớ
Đây là nỗi ám ảnh thường thấy nhất với người dùng Windows, khi thấy RAM chạm ngưỡng 80% hoặc 90%, phản xạ tự nhiên của chúng ta sẽ là vội vàng rà soát xem ứng dụng nào đang 'ngốn' RAM để tắt đi.
Nhưng với Windows, hệ điều hành này tin rằng 'RAM trống là RAM lãng phí'. Một phần lớn trong số bộ nhớ 'đang sử dụng' đó thực chất là dữ liệu bộ nhớ đệm (cache) và dữ liệu chờ (standby). Windows chủ động giữ lại các tệp và dữ liệu vừa dùng trong RAM để lần sau mở lên sẽ nhanh hơn. Nếu một ứng dụng khác đột ngột cần thêm RAM, hệ thống sẽ tự động nhả phần không gian đệm này ra gần như ngay lập tức.
Biểu đồ sử dụng bộ nhớ RAM trên Windows 10
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH
Do đó, thay vì hoảng sợ trước thanh hiển thị của Task Manager, hãy mở Resource Monitor để thấy Windows đang phân bổ RAM cực kỳ thông minh và hiệu quả.
Ổ cứng báo 100% chưa hề chạm đỉnh tốc độ
Cột Disk (Ổ cứng) đột ngột nhảy vọt lên 100%, bạn nghĩ ngay rằng ổ đĩa đang truyền tải dữ liệu với tốc độ cao nhất và hệ thống đã bị nghẽn cổ chai?
Con số 100% này không hề đo lường tốc độ truyền tải dữ liệu thô. Nó chỉ đang đo lường mức độ bận rộn của ổ cứng khi phải phản hồi các yêu cầu. Một ổ cứng có thể báo 100% Usage ngay cả khi lượng dữ liệu di chuyển cực nhỏ, đơn giản là vì nó đang phải vật lộn để xử lý hàng ngàn yêu cầu đọc/ghi vụn vặt cùng lúc.
Chỉ số % thể hiện sự bận rộn của ổ cứng khi xử lý tín hiệu
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH
Lúc này, ổ cứng giống như một nhân viên thu ngân đang phải đếm hàng ngàn tờ tiền lẻ - khối lượng tiền không lớn nhưng mất rất nhiều thời gian xử lý.
Kết luận
Task Manager vẫn là một trong những công cụ chẩn đoán nhanh và hữu ích nhất của Windows. Vấn đề không nằm ở chỗ công cụ này sai, mà là những con số hiển thị đã bị tối giản hóa quá mức. Để 'bắt bệnh' chính xác, hãy tìm hiểu cách nhìn sâu hơn những con số phần trăm khô khan này.
