Bệnh nhân lớn tuổi, tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, quê ở Bắc Ninh, được gia đình đưa vào Khoa Hồi sức truyền nhiễm, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội).
Lập tức, ông được áp dụng các biện pháp hồi sức tích cực như thuốc vận mạch, thở máy, lọc máu liên tục và kháng sinh phổ rộng. Song song, việc chẩn đoán căn nguyên gây nhiễm trùng cũng được tiến hành.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Sỹ Thấu, Khoa Hồi sức truyền nhiễm, cho biết tại thời điểm nhập viện, người bệnh có các triệu chứng chung của bệnh lý nhiễm khuẩn huyết và không có triệu chứng điển hình của bệnh do Rickettsia. Với bệnh cảnh như vậy, các phác đồ điều trị được khuyến cáo thường không bao gồm kháng sinh điều trị Rickettsia.
Tuy nhiên, sau khi phân tích kỹ về tiền sử, dịch tễ và trình tự diễn biến bệnh, cùng với một số biểu hiện khác như da niêm mạc xung huyết, tràn dịch đa màng, giảm tiểu cầu,… các bác sĩ nghi ngờ, thêm gợi ý về căn nguyên Rickettisa.
Ngay lập tức, xét nghiệm tìm Rickettsia trong máu được chỉ định và cho kết quả dương tính. Đồng thời, người bệnh đã được điều trị theo kinh nghiệm (trước khi xét nghiệm có kết quả) bằng kháng sinh và duy trì tiếp sau khi có kết quả khẳng định nhiễm Rickettsia.
Đến ngày 22/8, người bệnh đáp ứng tốt với phác đồ điều trị, chức năng các tạng hồi phục, được ra viện mà không để lại di chứng.
Bác sĩ Thấu cho biết bệnh do Rickettsia lây truyền ở người qua động vật chân đốt (như mò và ấu trùng). Sau khi xâm nhập vào cơ thể người, vi khuẩn sẽ nhân lên và gây tổn thương tất cả các tạng trong cơ thể người bệnh.
Bệnh không thể tự khỏi mà cần được điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu. Nếu không, bệnh sẽ diễn biến nhanh thành suy đa tạng và thậm chí dẫn tới tử vong.
Các bệnh do Rickettsia được phân làm 3 nhóm chính là: Nhóm sốt mò, nhóm sốt đốm, nhóm sốt phát ban. Cả ba nhóm đều đang lưu hành tại Việt Nam.
So với thể điển hình của sốt mò gây ra bởi loài Rickettsia tsutsugamushi, bệnh do các loài Rickettsia khác thường khó chẩn đoán, đòi hỏi kinh nghiệm và sự nhạy cảm lâm sàng của bác sĩ.
Do mầm bệnh không thể nuôi cấy trong phòng vi sinh lâm sàng, xét nghiệm chẩn đoán Rickettsia chủ yếu dựa vào kỹ thuật sinh học phân tử, hiện nay đang được triển khai thường quy tại các bệnh viện trung ương, trong đó có Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Bệnh nhiễm Rickettsia tuy nguy hiểm nhưng có thể dự phòng được. Mò và ấu trùng lây bệnh thường sống ở nơi đất xốp, ẩm mát, trong các khe hang, ven bờ sông suối, nơi râm mát có bụi rậm và cây thấp.
Khi lưu trú, làm việc tại những nơi có đặc điểm trên và trong vùng dịch tễ của bệnh nhiễm Rickettsia, người dân nên có biện pháp dự phòng bị đốt như: mang giầy, tất, chít ống quần; Tránh ngồi, nằm hoặc để đồ đạc trực tiếp lên mặt đất, bãi cỏ, gần bờ bụi, gốc cây.
Trường hợp sốt chưa rõ nguyên nhân kèm theo có yếu tố dịch tễ của bệnh nhiễm Rickettsia, người bệnh nên đến khám tại cơ sở y tế để tránh các biến chứng nguy hiểm.
