Do Ngọc Minh Luong là sinh viên Việt Nam tốt nghiệp ngành Khoa học máy tính tại Đại học Quốc gia Seoul (SNU), Hàn Quốc, hồi tháng 2/2025. Cô cho biết, mặc dù may mắn xin được việc, bản thân phải mất một thời gian khá lâu mới được đi làm chính thức tại một tập đoàn lớn vì họ gặp khó khi làm thủ tục visa cho cô.
“Tôi là một trong những nhân sự nước ngoài đầu tiên, nên công ty mất khá nhiều thời gian chuẩn bị hồ sơ sau khi nhận tôi”, Luong chia sẻ với The Korea Herald.
Theo Luong, nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc chưa thực sự hiểu rõ quy trình bảo lãnh visa cho lao động nước ngoài, khiến họ ngần ngại tuyển sinh viên quốc tế, nhất là người mới tốt nghiệp.
Trải nghiệm của Luong không phải cá biệt và nó phản ánh nghịch lý lớn hơn: Hàn Quốc muốn thu hút sinh viên quốc tế nhưng con đường dành cho họ ở lại làm việc lại đầy rào cản.
Rosa và Andrua Haque, hai chị em song sinh người Bangladesh, chuyển đến Hàn Quốc cùng gia đình từ 15 năm trước. Ở tuổi 27, cả hai đều tốt nghiệp các đại học danh tiếng - Rosa từ Đại học Yonsei, Andrua từ Đại học Quốc gia Seoul, nhưng lại chọn những con đường rất khác nhau.
Rosa Haque (trái) và Andrua Haque. Ảnh: The Korea Herald
Rosa gia nhập Samsung Biologics, còn Andrua khởi nghiệp. Trớ trêu thay, chính Andrua thừa nhận anh sẽ không cân nhắc đến việc tuyển sinh viên quốc tế.
“Thủ tục quá phức tạp, lại có quy định tỷ lệ nhất định giữa lao động Hàn Quốc với người nước ngoài. Muốn tuyển một người nước ngoài, công ty tôi phải tuyển thêm một người Hàn Quốc”, Andrua nói.
Rosa cũng thừa nhận con đường tìm việc của mình không hề dễ dàng. “Tôi phải xin công ty rất nhiều giấy tờ, vì bản thân họ cũng không nắm rõ quy trình xin visa lao động”, cô cho biết.
Việc làm tăng, nhưng cơ hội vẫn hẹp
Theo số liệu Bộ Giáo dục Hàn Quốc công bố, dù số sinh viên quốc tế có việc làm tăng từ 1.732 người năm 2018 lên 4.993 người năm 2024, tỷ lệ có việc chỉ tăng từ 9,6% lên 13,8% do số người tốt nghiệp tăng quá nhanh.
Trong khi 60-80% sinh viên quốc tế mong muốn ở lại làm việc, thực tế cho thấy khoảng cách lớn giữa kỳ vọng và cơ hội.
“Nếu tìm trên Google hay Naver, gần như không có tin tuyển dụng ghi rõ là chấp nhận sinh viên nước ngoài. Nếu thông tin minh bạch hơn, chúng tôi đã đỡ vất vả rất nhiều”, Rosa Haque nói.
Một nhân viên tư vấn tuyển dụng họ Park cho biết, các tin tuyển dụng dành cho sinh viên quốc tế ngày càng ít. Nếu có, thường chỉ dành cho vị trí quản lý hoặc chuyên gia giàu kinh nghiệm, hiếm khi mở cho người mới ra trường.
Rào cản ngôn ngữ và kỳ thi tuyển dụng
Ngay cả khi có vị trí phù hợp, sinh viên quốc tế vẫn gặp bất lợi lớn vì ngôn ngữ.
Rosa cho biết nhiều tập đoàn lớn yêu cầu ứng viên thi tuyển hoàn toàn bằng tiếng Hàn, như kỳ thi GSAT của Samsung, không có phiên bản tiếng Anh.
“Ngay cả sinh viên Hàn Quốc cũng phải ôn luyện nhiều tháng cho các kỳ thi này”, cô nói.
Luong cũng thừa nhận kỹ năng tiếng Hàn hạn chế khiến cô khó hòa nhập môi trường làm việc.
Yang Lin, sinh viên Trung Quốc tốt nghiệp Yonsei, thừa nhận khả năng tiếng Hàn tốt giúp anh thuận lợi hơn khi tìm việc. Tuy nhiên, anh cho rằng đây là rào cản lớn với phần lớn sinh viên quốc tế.
Theo các chuyên gia, doanh nghiệp Hàn Quốc thường ưu tiên người Hàn từng du học nước ngoài cho các vị trí toàn cầu, thay vì tuyển sinh viên quốc tế mới tốt nghiệp.
Người tìm việc tại hội chợ việc làm ở quận Gangnam, Seoul (Hàn Quốc) ngày 20/12/2025. Ảnh: Yonhap
Visa - bài toán chưa có lời giải
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên quốc tế thường chuyển sang visa D-10 (tìm việc), chỉ cho phép thực tập trong thời gian tối đa một năm. Nếu được tuyển chính thức, họ phải xin visa lao động E-7 với quy định phức tạp.
Hugo Adam, Phó chủ tịch Hội sinh viên quốc tế SNU, cho rằng sự thiếu ổn định của visa khiến doanh nghiệp e ngại.
“Visa D-10 rất bấp bênh. Doanh nghiệp không muốn mạo hiểm vì không chắc ứng viên có thể ở lại lâu dài”, Adam nói.
Trong khi đó, hướng dẫn visa E-7 dài tới 450 trang trên cổng hikorea.go.kr lại chỉ có tiếng Hàn, gây khó cho cả sinh viên lẫn doanh nghiệp.
Chính sách mở, nhưng thực tế còn xa
Các hội sinh viên quốc tế đã nhiều lần phản ánh những khó khăn này với Bộ Giáo dục Hàn Quốc trong nửa đầu năm 2025, xoay quanh visa, thông tin việc làm và các kỳ thi tuyển dụng nặng về tiếng Hàn.
Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết đang phối hợp với chính quyền địa phương trong khuôn khổ sáng kiến RISE nhằm nâng cao năng lực cho sinh viên quốc tế và mở rộng các chương trình đào tạo tiếng Hàn cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, với nhiều sinh viên quốc tế, trong đó có không ít người Việt Nam, con đường ở lại Hàn Quốc làm việc sau tốt nghiệp vẫn là một “cánh cửa hẹp”, bất chấp việc quốc gia này đang rất cần nhân lực trẻ.
