Xuất hiện trong The Investors mùa 2, Shark Nguyễn Hòa Bình - Chủ tịch Tập đoàn NextTech, đưa ra góc nhìn thực tế về những "cú bắt tay" triệu USD trên sóng truyền hình.
Trong mùa Shark Tank gần đây, Shark Bình gây chú ý khi là một trong những nhà đầu tư chốt nhiều thương vụ nhất. Tuy nhiên, ông thẳng thắn thừa nhận rằng, việc giải ngân thực tế sau chương trình lại không "rộng rãi" như khán giả thường nghĩ.
"Tôi là người rất đam mê đầu tư vào startup nên không chỉ mùa gần nhất mà hầu hết các mùa Shark Tank, tôi đều nằm trong nhóm chốt nhiều deal nhất", Shark Bình chia sẻ. Tuy nhiên, do tính chất của chương trình truyền hình thực tế là không có kịch bản, không biết ai sẽ xuất hiện, Shark cho biết, quyết định đưa ra tại chỗ mang rất nhiều yếu tố cảm xúc.
Ba kịch bản hậu Shark Tank
Theo Shark Bình, những thông tin startup cung cấp khi thuyết trình tại trường quay thường mang tính một chiều. Các Shark phải tạm tin vào đó và chốt đầu tư dựa trên "khẩu vị rủi ro" và những tính toán cá nhân ngay tại thời điểm ghi hình.
Tuy nhiên, sau khi chương trình kết thúc, đội ngũ đầu tư sẽ bước vào quá trình thẩm định doanh nghiệp để xác minh lại mọi dữ liệu. "Chúng tôi kiểm tra kỹ xem có yếu tố nào bị 'đánh bóng' hay không trước khi xuống tiền", ông cho biết.
Trong giai đoạn này, thường xảy ra ba kịch bản. Thứ nhất, phổ biến nhất là thông tin startup cung cấp thiếu chính xác — hay theo cách nói vui của Shark Bình, đó là "chém gió". Thứ hai, một số startup dù rất tốt nhưng chỉ tham gia Shark Tank để tận dụng hiệu ứng truyền thông, chứ không thực sự có nhu cầu gọi vốn. Và cuối cùng, chỉ những startup vượt qua thẩm định mới được giải ngân như đã cam kết.
"10 thương vụ có thể 9 - 9,5 thương vụ thất bại"
Shark Bình thừa nhận rằng tỷ lệ chuyển đổi từ cam kết trên sóng sang giải ngân thực tế khá khiêm tốn: "Trong 10 thương vụ chốt trên sóng, trung bình chỉ có khoảng 1,5 đến 2 thương vụ thực sự được giải ngân". Dù vậy, nhờ quy trình thẩm định khắt khe, tỷ lệ thành công trong danh mục đầu tư của ông đạt khoảng 30%.
Một ví dụ điển hình là Coolmate, thương hiệu thời trang nam trực tuyến được Shark Bình đầu tư từ năm 2019. Sau nhiều vòng gọi vốn, định giá của Coolmate đã đạt 2.000 tỷ đồng, mang lại khoản lợi nhuận gấp nhiều lần so với số vốn ban đầu.
"Khoản lãi này đủ và thừa để bù đắp cho khoản lỗ từ những thương vụ xịt khác", ông nói.
Tổng kết về kinh nghiệm đầu tư mạo hiểm, theo Shark đây là cuộc chơi mạo hiểm. "Trong 10 thương vụ, có thể có đến 9 hoặc 9,5 thất bại hoặc hoạt động cầm chừng không thể thoái vốn. Nhưng chỉ cần một thương vụ thành công có thể mang đến tỷ suất lợi nhuận khổng lồ, gấp hàng chục lần", ông giải thích.
Do đó, Shark Bình nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất với các nhà đầu tư không chỉ là "chốt deal" trên sóng truyền hình, mà là năng lực thẩm định và lựa chọn các dự án có tiềm năng tạo đột phá thực sự.
