Vào Chủ nhật vừa qua, ông Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng ông đã nhận được cuộc gọi từ bà Ursula von der Leyen - Chủ tịch Ủy ban châu Âu - đề nghị gia hạn thời hạn áp thuế 50% mà Mỹ định áp lên hàng hóa EU.
Trước đó, ông Trump đã đặt ra thời hạn là ngày 1/6 để thực hiện mức thuế mới, nhưng sau cuộc trao đổi, ông đã đồng ý lùi thời điểm này đến ngày 9/7. "Tôi đồng ý gia hạn - đến ngày 9/7/2025 - và rất vinh dự được làm điều đó", ông viết.
Việc gia hạn được xem là một động thái hòa dịu, tạo điều kiện cho hai bên tiếp tục đàm phán nhằm tránh leo thang căng thẳng thương mại. Bà von der Leyen cũng xác nhận đây là một “cuộc gọi tốt” và cho biết cần thêm thời gian để đạt được một thỏa thuận “tốt cho cả đôi bên”.
Tình hình đàm phán thương mại giữa Mỹ và EU đang diễn ra như thế nào?
Bà Ursula von der Leyen nhấn mạnh rằng mối quan hệ thương mại giữa EU và Mỹ là "quan trọng và gần gũi nhất thế giới". Trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter), bà cho biết châu Âu sẵn sàng thúc đẩy đàm phán “nhanh chóng và quyết đoán”.
Tuy nhiên, ông Trump lại có quan điểm khác. Trong các tuyên bố gần đây, ông tỏ ra không mấy lạc quan về quá trình đàm phán. "Các cuộc trao đổi với họ chẳng đi đến đâu cả!", ông viết trên Truth Social vào thứ Sáu tuần trước.
Trong một sự kiện ký sắc lệnh tại Nhà Trắng, ông Trump còn nói rằng ông “không có ý định đạt được một thỏa thuận với EU trước ngày 1/6”, cho thấy lập trường cứng rắn của ông trong các vấn đề thương mại quốc tế.
Trước đây, vào tháng 4/2025, ông Trump đã áp dụng mức thuế 20% đối với hàng hóa từ EU, trong khuôn khổ chính sách “thuế đối ứng” mà ông theo đuổi nhằm cân bằng cán cân thương mại. Tuy nhiên, vào ngày 9/4, ông đã tạm thời giảm mức thuế này xuống còn 10% trong vòng 90 ngày.
Sau đó, ông bất ngờ đề xuất một mức thuế cao hơn, cụ thể là "thuế thẳng 50%" đối với hàng nhập khẩu từ EU, với thời hạn bắt đầu từ ngày 1/6. Theo ông Trump, EU - với 27 quốc gia thành viên - là một đối tác “rất khó làm việc cùng” trong lĩnh vực thương mại.
Đề xuất thuế 50% này được xem là đòn cảnh cáo mạnh mẽ, có thể gây ra tác động lớn đến quan hệ thương mại hai bờ Đại Tây Dương nếu không đạt được thỏa thuận mới.
Việc hoãn thuế có ý nghĩa gì trong bối cảnh hiện tại?
Việc ông Trump lùi thời hạn áp thuế được xem là một cơ hội cuối cho nỗ lực đàm phán giữa Mỹ và EU. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy cả hai bên vẫn để ngỏ khả năng tìm ra giải pháp tránh một cuộc chiến thương mại mới.
Đối với EU, việc tránh được mức thuế 50% có thể giúp bảo vệ nhiều ngành công nghiệp xuất khẩu chủ lực sang Mỹ. Ngược lại, Mỹ cũng có thể giữ được sự ổn định trong chuỗi cung ứng và mối quan hệ thương mại lâu đời với châu Âu.
Tuy vậy, những phát ngôn mang tính cứng rắn từ phía ông Trump cho thấy nguy cơ căng thẳng vẫn còn hiện hữu, đặc biệt nếu các cuộc đàm phán không đạt được kết quả trước thời hạn mới là ngày 9/7.
Nếu đàm phán thất bại và ông Trump quyết định thực hiện mức thuế 50% như tuyên bố, nhiều mặt hàng xuất khẩu từ EU sang Mỹ có thể sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Điều này không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho EU mà còn làm tăng giá hàng nhập khẩu tại Mỹ.
Đồng thời, khả năng EU đưa ra các biện pháp đáp trả cũng không thể loại trừ, làm gia tăng rủi ro cho thương mại toàn cầu. Việc leo thang căng thẳng có thể tác động đến các lĩnh vực như sản xuất ô tô, nông nghiệp, và công nghệ - những ngành đang có trao đổi mạnh giữa hai bên.
Hiện tại, cả Washington và Brussels đều đứng trước một giai đoạn đàm phán then chốt, với áp lực cao từ các doanh nghiệp, chính trị gia và cử tri về việc tìm kiếm một giải pháp ổn định và công bằng.
