ECB khai hỏa chu kỳ lãi suất mới, vàng đối mặt áp lực kéo dài
Tối 11/6 (giờ Việt Nam), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) bất ngờ nâng các mức lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh lạm phát tại khu vực đồng euro có dấu hiệu tăng trở lại do giá năng lượng leo thang bởi căng thẳng tại Trung Đông.
Theo đó, lãi suất tiền gửi được nâng lên 2,25%, lãi suất tái cấp vốn lên 2,4% và lãi suất cho vay cận biên lên 2,65%, có hiệu lực từ ngày 17/6.
Đây không chỉ là một động thái kỹ thuật của ECB mà còn có thể được xem là “phát súng đầu tiên” báo hiệu thế giới đang bước sang một giai đoạn mới: từ thời kỳ tiền rẻ và chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài nhiều năm sang thời kỳ lãi suất cao nhằm chống lạm phát.
Các dự báo mới nhất của ECB cho thấy lạm phát khu vực đồng euro sẽ duy trì ở mức 3% trong năm 2026, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%. Giá năng lượng tăng mạnh đang lan sang thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ, khiến áp lực giá cả trở nên dai dẳng hơn dự kiến.
Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế lại bị hạ dự báo. ECB dự kiến kinh tế khu vực đồng euro chỉ tăng 0,8% trong năm nay, phản ánh tác động tiêu cực từ giá năng lượng cao và niềm tin tiêu dùng suy yếu.
Thông thường, vàng hưởng lợi trong môi trường lạm phát cao. Tuy nhiên, khi các ngân hàng trung ương quyết liệt nâng lãi suất để chống lạm phát, chi phí cơ hội nắm giữ vàng tăng lên. Nhà đầu tư có xu hướng chuyển vốn sang trái phiếu và các tài sản sinh lời cố định, khiến vàng chịu áp lực giảm giá.
Điều đáng chú ý là nhiều chuyên gia tin rằng ECB chưa dừng lại. Thị trường hiện kỳ vọng sẽ có thêm hai đợt tăng lãi suất trong năm tới, thậm chí đợt kế tiếp có thể diễn ra ngay trong tháng 9/2026.
Nếu kịch bản này xảy ra, vàng sẽ phải đối mặt với một môi trường bất lợi kéo dài hơn nhiều so với dự kiến trước đây.
Fed có thể nối gót ECB, giá vàng còn chịu sức ép lớn
Áp lực đối với vàng không chỉ đến từ châu Âu.
Tại Mỹ, bức tranh kinh tế đang thay đổi rất nhanh. Sau nhiều tháng thị trường tin rằng Fed sẽ giữ nguyên hoặc thậm chí cắt giảm lãi suất trong năm 2026, các dữ liệu mới nhất lại cho thấy điều ngược lại.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 của Mỹ tăng lên 4,2%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed. Đặc biệt, giá năng lượng tăng tới 23,5% so với cùng kỳ năm trước. Thị trường lao động vẫn mạnh, doanh số nhà ở cải thiện và hoạt động sản xuất duy trì tích cực.
Những yếu tố này khiến khả năng Fed quay trở lại chu kỳ tăng lãi suất ngày càng lớn. Theo công cụ FedWatch, tính đến ngày 11/6 xác suất Fed nâng lãi suất vào cuối năm đã lên tới 68,4%.
Nếu Fed tăng lãi suất, đồng USD nhiều khả năng tiếp tục mạnh lên, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ duy trì ở vùng cao. Đây là hai yếu tố vốn được xem là "kẻ thù" của vàng.
Trong hơn một tháng qua, giá vàng thế giới đã giảm mạnh từ trên 4.800 USD/ounce xuống sát ngưỡng 4.000 USD/ounce. Trong nước, vàng SJC và vàng nhẫn cũng lao dốc không phanh, rơi xuống mức thấp nhất trong khoảng 8 tháng.
Ngày 11/6, giá mua vào vàng SJC có lúc chỉ còn khoảng 131 triệu đồng/lượng, trong khi giá bán ra khoảng 136 triệu đồng/lượng, thấp hơn rất nhiều so với đỉnh gần 192 triệu đồng/lượng hồi cuối tháng 1.
Ngoài áp lực từ giá thế giới, vàng trong nước còn đối mặt với một yếu tố bất lợi khác là khoảng cách giữa giá vàng nội địa và giá vàng quốc tế đang thu hẹp nhanh chóng.
Nếu trước đây mức chênh lệch có lúc vượt 30 triệu đồng/lượng thì hiện chỉ còn khoảng 6 triệu đồng/lượng. Khoảng cách này hoàn toàn có thể tiếp tục giảm xuống 2-3 triệu đồng/lượng hoặc thấp hơn.
Trong kịch bản giá vàng thế giới giảm về vùng 3.500 USD/ounce - tương đương mức ghi nhận hồi tháng 9/2025 - giá vàng quy đổi theo tỷ giá hiện nay chỉ còn khoảng 110 triệu đồng/lượng. Nếu chênh lệch trong nước tiếp tục bị thu hẹp, vàng SJC và vàng nhẫn hoàn toàn có khả năng lùi về vùng giá này.
Dù vậy, triển vọng dài hạn của vàng chưa hẳn đã kết thúc. Nợ công toàn cầu tiếp tục gia tăng, lạm phát vẫn tiềm ẩn rủi ro bùng phát trở lại và những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông chưa thể sớm chấm dứt.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn và trung hạn, cán cân đang nghiêng về phía bất lợi cho kim loại quý. Việc ECB mở màn chu kỳ thắt chặt mới, cùng khả năng Fed và nhiều ngân hàng trung ương khác nối bước, có thể tạo ra một giai đoạn đầy khó khăn đối với vàng sau nhiều năm hưởng lợi từ môi trường lãi suất thấp. Với vàng SJC, áp lực giảm giá vì thế vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc.
