Tờ AzerNEWS của Azerbaijan ngày 10/6 đưa tin, các nước thành viên của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) do Nga dẫn đầu đã nhất trí xem xét áp dụng các điều khoản liên quan trong hiến chương của tổ chức này đối với Armenia do Yerevan không đóng phí thành viên trong hơn hai năm qua.
Đây là phát biểu của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov sau cuộc họp của Hội đồng Ngoại trưởng các nước CSTO tại thành phố Kazan, Nga vào ngày 10/6.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov. Ảnh: TASS
Ông Lavrov cho biết Ngoại trưởng Armenia Ararat Mirzoyan đã nêu vấn đề về CSTO trong các cuộc thảo luận diễn ra vào ngày bầu cử Quốc hội Armenia (7/6).
“Vào ngày bầu cử ở Armenia, người đồng nghiệp của tôi, ông Ararat Samvelovich Mirzoyan, đã trao đổi với tôi về CSTO. Ông ấy nói rằng chúng tôi [Armenia] không đóng phí thành viên vì đơn giản là chúng tôi không tham gia. Đây là lời trích dẫn trực tiếp; các vị có thể tìm thấy nó”, ông Lavrov tuyên bố.
Ngoại trưởng Nga lưu ý rằng các quốc gia thành viên CSTO đã thảo luận vấn đề này trong cuộc họp vào ngày 10/6 và nhất trí xem xét khả năng áp dụng điều khoản liên quan trong hiến chương của CSTO về tình trạng khẩn cấp của Armenia đối với ngân sách của tổ chức này.
“Hôm nay chúng tôi đã thảo luận về những việc cần làm trong tình huống này. Armenia đã nợ ngân sách của CSTO hơn hai năm, điều này được quy định trong hiến chương của tổ chức, và hôm nay chúng tôi đã nhất trí xem xét áp dụng điều khoản liên quan trong hiến chương của CSTO”, ông Lavrov cho biết.
Theo AzerNEWS, quan hệ giữa Armenia và CSTO đã xấu đi đáng kể trong những năm gần đây trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Yerevan và Moscow. Yerevan đã nhiều lần chỉ trích CSTO vì cho rằng tổ chức này không hỗ trợ đầy đủ cho Armenia trong các cuộc khủng hoảng an ninh khu vực, trong khi giới lãnh đạo Armenia ngày càng hướng tới hợp tác chặt chẽ hơn với Liên minh châu Âu (EU) và các đối tác phương Tây.
Trong năm qua, trên thực tế, Yerevan đã đóng băng sự tham gia của mình vào các hoạt động của CSTO, với việc các quan chức Armenia công khai đặt câu hỏi về hiệu quả và tầm quan trọng của tổ chức này đối với lợi ích an ninh của đất nước.
Theo hãng tin News.am của Armenia, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan cho biết ông sẽ đưa Armenia ra khỏi CSTO nếu ông xét thấy điều đó là cần thiết. Ông Pashinyan đã đề cập đến vấn đề Armenia có nên tiếp tục là thành viên của CSTO trong cuộc tranh luận trên truyền hình với ông Narek Karapetyan thuộc khối đối lập Armenia Mạnh mẽ vào ngày 5/6, trước cuộc bầu cử Quốc hội Armenia.
Thủ tướng Pashinyan lưu ý rằng Armenia đã đình chỉ tư cách thành viên CSTO và ngừng đóng phí cho tổ chức này. Ông lập luận rằng nếu CSTO không hoạt động hiệu quả, Armenia nên rời đi; nhưng trước khi làm vậy, nước này cần tìm một bên bảo đảm an ninh giữa Armenia và Azerbaijan.
“Được thôi, chúng tôi sẽ rời khỏi CSTO”, Thủ tướng Pashinyan tuyên bố. “Chúng tôi sẽ quyết định và chúng tôi sẽ rời đi. Armenia tự bảo đảm cho chính mình — đất nước, quân đội.”
Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan (phải) bắt tay Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Hội đồng Kinh tế Á-Âu Tối cao (SEEC) tại St. Petersburg, Nga vào tháng 12/2023. Ảnh: AP
Hãng thông tấn Reuters (Anh) nhận định, việc Armenia chính thức rời khỏi CSTO sẽ làm suy yếu hơn nữa những nỗ lực của Nga trong việc giữ Yerevan trong quỹ đạo ảnh hưởng của mình. Thủ tướng Pashinyan - người nắm quyền từ năm 2018 - đã tìm cách chuyển hướng Armenia khỏi sự phụ thuộc truyền thống vào Moscow bằng cách tăng cường quan hệ với Brussels và Washington.
Trước cuộc bầu cử Quốc hội Ukraine ngày 7/6, Nga đã gia tăng áp lực lên Armenia, áp đặt một loạt các hạn chế thương mại và đe dọa đình chỉ tư cách thành viên của nước này trong khối kinh tế khu vực do Nga dẫn đầu vì mong muốn gia nhập EU của Armenia.
