Trên Xiaohongshu, Zhihu hay Weibo thời gian gần đây, ngày càng nhiều người trưởng thành chia sẻ một quan điểm khá giống nhau: điều hấp dẫn nhất ở một người không còn là sự thông minh sắc sảo hay mức thu nhập đáng mơ ước, mà là trạng thái cảm xúc ổn định.
Có người viết: “ Sau tuổi 30, tôi không còn muốn ở cạnh những người quá thông minh nhưng khiến mình luôn phải dè chừng cảm xúc”. Người khác lại nói: “ Đi làm đã đủ mệt rồi, thứ tôi cần không phải một người quá xuất sắc, mà là một người khiến tôi được thở”.
Đó không còn là cảm xúc cá nhân đơn lẻ, mà đang dần trở thành xu hướng tâm lý của nhiều người trưởng thành hiện đại. Sau tuổi 30, tiêu chuẩn chọn bạn bè, đồng nghiệp hay thậm chí bạn đời của không ít người đã thay đổi. Họ không còn quá bị thu hút bởi kiểu người hoạt ngôn nhất, nổi bật nhất hay giàu có nhất trong một căn phòng. Thay vào đó, họ bắt đầu chú ý đến những người biết kiểm soát cảm xúc, biết lắng nghe, không khiến người khác kiệt sức về tinh thần.
Ảnh minh họa.
Nói cách khác, EQ - trí tuệ cảm xúc đang dần trở thành “năng lực xã hội xa xỉ” mà người trưởng thành coi trọng hơn bao giờ hết.
Tại sao vậy?
1. Sau tuổi 30, người ta không còn thiếu các mối quan hệ, mà thiếu cảm giác bình yên
Tuổi 20 thường là giai đoạn con người bị hấp dẫn bởi sự thú vị. Một người thông minh, nói chuyện cuốn hút, có tham vọng hoặc sở hữu cuộc sống hào nhoáng thường dễ trở thành trung tâm chú ý.
Nhưng càng trưởng thành, con người càng nhận ra rằng sự hấp dẫn ấy không đồng nghĩa với khả năng đồng hành lâu dài.
Sau tuổi 30, phần lớn mọi người đều đã trải qua đủ loại áp lực: công việc, tài chính, gia đình, các mối quan hệ đổ vỡ hay cảm giác burnout kéo dài. Họ bắt đầu hiểu rằng điều khiến mình mệt mỏi nhất đôi khi không phải khối lượng công việc, mà là những mối quan hệ tiêu hao cảm xúc.
Đó có thể là kiểu bạn bè luôn mang năng lượng tiêu cực, người thích tranh cãi hơn lắng nghe, hay những người thất thường đến mức người khác phải liên tục “đoán mood” để cư xử cho phù hợp.
Vì thế, thứ người trưởng thành tìm kiếm dần không còn là sự kích thích cảm xúc, mà là sự ổn định cảm xúc.
Một người EQ cao thường không biến cảm xúc thành vũ khí. Họ không trút giận vô cớ lên người khác, không khiến mọi cuộc trò chuyện trở thành nơi xả năng lượng tiêu cực, cũng không tạo cảm giác căng thẳng cho những người xung quanh.
Ở cạnh những người như vậy, người khác có thể thả lỏng mà không phải luôn đề phòng.
Và khi cuộc sống đã đủ áp lực, cảm giác “được yên” bỗng trở thành một thứ vô cùng đắt giá.
2. IQ giúp một người nổi bật, nhưng EQ mới quyết định họ có khiến người khác muốn ở lại hay không
Càng trưởng thành, nhiều người càng nhận ra rằng trí thông minh không đồng nghĩa với khả năng duy trì các mối quan hệ lành mạnh.
Một mối quan hệ không ồn ào, chỉ ở bên cũng đủ sức chữa lành. Ảnh minh họa.
Một người có thể rất giỏi, rất sắc sảo, nhưng lại thiếu đồng cảm, thích kiểm soát cảm xúc người khác hoặc luôn khiến những người xung quanh cảm thấy áp lực. Những mối quan hệ như vậy thường khó bền, bởi cảm giác “mệt” sẽ tích tụ theo thời gian.
Trong khi đó, người có EQ cao thường sở hữu khả năng điều tiết cảm xúc tốt hơn. Họ biết dừng đúng lúc trong tranh cãi, biết đặt mình vào vị trí của người khác và hiểu rằng không phải mọi vấn đề đều cần thắng thua.
Đặc biệt, họ có khả năng tạo ra “emotional safety” - cảm giác an toàn về mặt cảm xúc.
Đó là kiểu người khiến người khác cảm thấy mình được tôn trọng khi bày tỏ cảm xúc, không bị phán xét khi yếu đuối, không phải gồng lên để trở thành một phiên bản hoàn hảo.
Nhiều nghiên cứu tâm lý học cũng chỉ ra rằng trí tuệ cảm xúc ảnh hưởng mạnh đến chất lượng các mối quan hệ xã hội, khả năng hợp tác và năng lực lãnh đạo. Nhà tâm lý học Daniel Goleman - tác giả cuốn Emotional Intelligence từng cho rằng thành công dài hạn không chỉ đến từ năng lực chuyên môn, mà còn phụ thuộc lớn vào khả năng hiểu và quản lý cảm xúc.
Nói cách khác, IQ có thể giúp một người đi nhanh hơn, nhưng EQ mới là thứ quyết định họ có thể đi cùng người khác bao lâu.
3. Càng từng tổn thương, người ta càng ưu tiên sự ổn định cảm xúc
Một trong những lý do khiến người sau 30 tuổi ngày càng coi trọng EQ là vì họ đã trải qua đủ nhiều tổn thương để hiểu cảm xúc bất ổn có thể gây hại đến mức nào.
Có người từng lớn lên trong môi trường gia đình áp lực, nơi mọi cảm xúc đều bị xem nhẹ. Có người bước qua những mối quan hệ độc hại, nơi họ luôn phải dè chừng từng lời nói để tránh xung đột. Cũng có người từng bị thao túng cảm xúc trong tình bạn hoặc công việc suốt nhiều năm.
Sau những trải nghiệm ấy, tiêu chuẩn lựa chọn người đồng hành của họ bắt đầu thay đổi.
Họ không còn ngưỡng mộ kiểu người quá sắc bén nhưng khó đoán. Họ ưu tiên những người điềm tĩnh, biết kiểm soát cảm xúc và không khiến người khác phải sống trong trạng thái phòng thủ.
Ảnh minh họa.
4. Chỉ muốn ở bên những mối quan hệ “ít tiêu hao”
Một từ khóa khác đang rất phổ biến trên Xiaohongshu và Zhihu là “mối quan hệ ít tiêu hao”.
Khái niệm này phản ánh xu hướng ngày càng nhiều người muốn cắt giảm các mối quan hệ khiến họ kiệt sức về mặt tinh thần.
Họ không còn muốn duy trì những cuộc trò chuyện đầy drama, những tình bạn phải liên tục suy đoán cảm xúc hay các mối quan hệ khiến bản thân luôn thấy mình chưa đủ tốt.
Ngược lại, họ bị thu hút bởi những người có khả năng duy trì cảm xúc ổn định, biết tôn trọng ranh giới cá nhân và không biến người khác thành “thùng rác cảm xúc”.
Điều thú vị là EQ cao không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng dịu dàng hay khéo miệng.
Một người thực sự trưởng thành về cảm xúc đôi khi rất thẳng thắn, nhưng họ biết cách nói để không làm tổn thương người khác. Họ có thể không hoàn hảo, nhưng biết chịu trách nhiệm cho cảm xúc của mình thay vì trút nó lên mọi người xung quanh.
Sau cùng, thứ người trưởng thành tìm kiếm không phải người hoàn hảo, mà là người khiến họ được là chính mình.
Đôi khi tìm đến nhau chỉ để nấu một bữa cơm, ngồi xuống ăn cùng nhau. Ảnh minh họa.
Bởi trí thông minh có thể khiến người khác ngưỡng mộ. Tiền bạc có thể tạo ra sức hút. Nhưng chỉ có trí tuệ cảm xúc mới giúp con người thật sự cảm thấy được thấu hiểu, được tôn trọng và được an toàn trong một mối quan hệ.
Và đôi khi, giữa một cuộc sống đã quá nhiều áp lực, cảm giác “được yên” mới là thứ xa xỉ nhất mà người trưởng thành muốn giữ lại bên cạnh mình.
