Theo Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội, lễ khởi công dự án phục dựng Điện Kính Thiên sẽ diễn ra sáng 29/9 tại số 9 Hoàng Diệu, Ba Đình, Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực do Việt Nam và UNESCO đồng tổ chức.
Điện Kính Thiên là trung tâm của hoàng cung thời Lê tại Thăng Long. Công trình được xây dựng từ thế kỷ XV, đến cuối thế kỷ XIX bị phá hủy, hiện chỉ còn nền điện và hệ thống thềm bậc đá. Đây cũng là những dấu tích quan trọng còn lại của kiến trúc hoàng cung thời Lê.
Phối cảnh điện Kính Thiên. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội)
Từ khi Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới năm 2010, công tác nghiên cứu, bảo tồn và khai quật khảo cổ được triển khai liên tục.
Theo Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội, sau khoảng 15 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã có thêm nhiều tư liệu về không gian trung tâm của Hoàng thành. Đặc biệt, các cuộc khai quật trong năm 2025 và 2026 giúp nhận diện rõ hơn quy mô, mặt bằng và cấu trúc của khu vực điện Kính Thiên thời Lê sơ và Lê Trung hưng.
Những phát hiện khảo cổ mới được xem là cơ sở thực chứng quan trọng để tiến tới phục dựng công trình. Cuộc khai quật gần đây còn làm rõ nền móng kiến trúc chính điện Kính Thiên thời Lê, đồng thời phát hiện dấu tích của các thời kỳ Lý, Trần và Tiền Thăng Long tại khu vực này.
Một bước chuẩn bị quan trọng khác là xử lý các công trình hiện đại nằm trong vùng lõi di sản. UNESCO đồng thuận việc hạ giải có kiểm soát 6 tòa nhà sau khi thực hiện số hóa, nhằm tạo mặt bằng nghiên cứu khảo cổ và không gian cho quá trình bảo tồn, phục hồi trục chính tâm Hoàng thành Thăng Long
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, UNESCO đồng thuận với định hướng phục dựng điện Kính Thiên và không gian chính của điện. Đây là một phần trong tầm nhìn chỉnh trang, tôn tạo trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long, đồng thời gắn với chiến lược diễn giải để công chúng hình dung rõ hơn về không gian quyền lực trung tâm của kinh thành xưa.
Tuy nhiên, cùng với việc phục dựng, vấn đề được đặt ra là làm sao giữ được tính xác thực của di sản. Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội, nhấn mạnh rằng phục dựng không thể chỉ là dựng lại một công trình theo hình dung của hậu thế: “Không phải làm ra mà tìm kiếm những gì cha ông để lại, bảo đảm đầy đủ, bảo tồn toàn bộ các di tích gốc để các thế hệ sau tiếp tục nghiên cứu” .
Ngày 14/9, tại Hoàng thành Thăng Long, các chuyên gia, nhà khoa học báo cáo kết quả khai quật thăm dò khu vực chính điện Kính Thiên năm 2026, tiếp tục làm rõ quy mô, cấu trúc nền móng và bổ sung cơ sở khoa học cho nghiên cứu phục dựng công trình. (Ảnh: Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội)
Theo ông Quang, việc bảo tồn các dấu tích gốc không đồng nghĩa với dừng phát huy giá trị di sản. Cùng với nghiên cứu và phục hồi, Hoàng thành Thăng Long cần có cách diễn giải phù hợp để giúp du khách hiểu rõ hơn những giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc còn lại.
Việc khởi công phục dựng điện Kính Thiên trong khuôn khổ Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực cũng là dịp để Hà Nội giới thiệu với các chuyên gia quốc tế quá trình nghiên cứu, bảo tồn Hoàng thành Thăng Long. Theo chương trình, các đại biểu sẽ tham quan không gian trưng bày về tính xác thực và không gian chính điện Kính Thiên trước khi dự lễ khởi công ngày 29/9.
