'Quyền tài sản được đảm bảo khi nhà chung cư hết hạn sử dụng'

Chính phủ đề xuất chung cư có thời hạn theo niên hạn sử dụng công trình, và khẳng định quyền tài sản của người dân vẫn được đảm bảo khi xây dựng lại.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình Quốc hội định hướng sửa đổi Luật Nhà ở, sáng 19/8.

Bộ trưởng cho biết dự thảo luật gồm 13 chương, 132 điều, giảm 66 điều (tương đương 32%) so với luật hiện hành. Chính phủ muốn bổ sung vào dự thảo 6 chính sách, trong đó có nội dung về sở hữu nhà ở.

Theo tờ trình, Chính phủ đề xuất quy định "chung cư có thời hạn" theo hạn sử dụng công trình, gắn với quyền đảm bảo tài sản. Cùng với đó, chủ sở hữu căn hộ được thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư khi hết thời hạn. Đề xuất này nhằm cụ thể hóa quan điểm của Đảng tại Nghị quyết 21 về định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan.

Tại dự luật, thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế, dựa trên kết luận kiểm định. Quy định này cũng tương tự Luật Nhà ở hiện hành.

Tuy nhiên, dự luật nêu cụ thể hơn về quyền, trách nhiệm của chủ sở hữu nhà chung cư khi công trình bị phá dỡ. Với phương án bồi thường, tái định cư, dự thảo mở rộng lựa chọn bồi thường cho chủ sở hữu chung cư cũ (xây dựng trước năm 1994).

Theo quy định hiện nay, khi xây dựng lại chung cư cũ, chủ căn hộ có thể nhận nhà tái định cư hoặc tiền. Tại dự thảo, Chính phủ đề xuất chủ căn hộ có thêm lựa chọn về nhà ở xã hội hoặc quyền sử dụng đất tương đương với giá trị nhà tái định cư.

Với các chung cư không thuộc diện xây dựng trước năm 1994, theo dự thảo, chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để tự cải tạo, xây lại thông qua đóng góp kinh phí.

Khoản tiền cần đóng dự kiến được tính theo tỷ lệ diện tích sử dụng căn hộ nhân (x) với suất đầu tư xây mới mỗi m2 sàn tại thời điểm phá dỡ. Số tiền cụ thể sẽ được nêu trong phương án bồi thường, tái định cư và có thể nộp theo tiến độ hoặc một lần sau khi bàn giao căn hộ.

Trường hợp chủ căn hộ không muốn nộp tiền để xây lại chung cư, họ có thể được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất có nhà chung cư. Mức đền bù tính theo tỷ lệ phân quyền sử dụng đất tại thời điểm phá dỡ chung cư.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhất trí với 6 nhóm chính sách Chính phủ đề xuất bổ sung vào dự Luật Nhà ở (sửa đổi). Ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, dự luật đã đưa ra khái niệm mới là "chung cư có thời hạn". Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, các điều còn lại của dự thảo luật không sử dụng thuật ngữ này, chỉ quy định về "thời hạn sử dụng nhà chung cư".

"Khái niệm này cơ bản kế thừa các quy định tại Luật Nhà ở 2023", Ủy ban nêu, đồng thời đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc việc bổ sung khái niệm "chung cư có thời hạn" trong dự thảo để tránh có cách hiểu khác liên quan đến "thời hạn sử dụng nhà chung cư".

Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tại kỳ họp vào tháng 10.