Hướng đến sự minh bạch, công bằng
Chia sẻ tại Hội thảo “Thanh toán QR Code Minh bạch và trải nghiệm không giới hạn” do Vneconomy phối hợp tổ chức cùng Napas chiều 19/11, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết ngành thuế rất cần một hình thức thanh toán khép kín từ giải pháp phần mềm kế toán đến kê khai thuế.
Theo ông Sơn, để minh bạch khi tiểu thương chuyển đổi từ thuế khoán sang hình thức kê khai thuế, cần có những hình thức đa dạng trong thanh toán không dùng tiền mặt, giúp họ không cần phải ghi chép sổ sách.
“Họ chỉ cần bán hàng và nhận chuyển khoản; cuối ngày là có thể xác định ngay dòng tiền, tránh nhầm lẫn. Đây là nền tảng giúp cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ, đồng thời tạo sự minh bạch và công bằng trong kinh doanh”, ông nói.
Đại diện Cục Thuế cho biết việc kết nối thanh toán QR giúp hộ kinh doanh tiết kiệm chi phí tuân thủ và thời gian, bởi tới đây các hộ sẽ hướng tới đăng ký tài khoản thanh toán để phục vụ giao dịch. Khi dòng tiền được số hoá, ngành thuế có thể phát hiện dấu hiệu vi phạm trong hoạt động mua bán và sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.
Chia sẻ về vấn đề minh bạch hoá trong quản lý và kê khai thuế, ông Đỗ Tuấn Anh, Phó Tổng giám đốc KiotViet, nhận định, khi QRPay được triển khai đồng bộ, ngành thuế sẽ có nguồn dữ liệu minh bạch, có thể đối soát được.
“Đây là đầu vào để giảm các khâu kiểm tra thủ công, hỗ trợ phân loại rủi ro và thúc đẩy quản lý thuế theo hướng thông minh, hiện đại”, ông Tuấn Anh nói.
Ông Tuấn Anh đề xuất 3 giải pháp trong triển khai QRPay:
Thứ nhất, chuẩn hóa kỹ thuật, các bên cần thống nhất API, KYC và quy trình tích hợp để đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, trên giao diện nhất quán.
Thứ hai, minh bạch chi phí, phí giao dịch cần được công bố rõ ràng từ đầu, thủ tục đơn giản, hướng tới hoàn toàn online. Đây là yếu tố quyết định hộ kinh doanh có chuyển đổi và gắn bó với QRPay hay không.
Thứ ba, hỗ trợ triển khai trong thực tế, QRPay cần được hướng dẫn trực tiếp và hỗ trợ đào tạo cho thương nhân.
Tại Hội thảo, ông Nguyễn Đức Lê - Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng tính ẩn danh trong giao dịch thương mại điện tử khiến việc phát hiện chuyển tiền bất hợp pháp gặp khó khăn nếu không có thanh toán QR.
“Giao dịch hàng hóa luôn đi kèm tiền, hàng và hóa đơn. Quản lý tốt ba yếu tố này sẽ giúp mọi thứ minh bạch hơn, người dân cũng yên tâm hơn khi mua sắm trên môi trường thương mại điện tử”, ông nhấn mạnh.
Bùng nổ thanh toán QR
Phát biểu tại Hội thảo, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), cho biết hiện nay khách hàng thậm chí có thể thanh toán bằng mã QR cho một cốc nước chè vỉa hè hay mớ rau ngoài chợ. Quy định bắt buộc xác thực sinh trắc học giúp hình thức thanh toán này ngày càng minh bạch.
Ông nêu ví dụ, khi thanh toán tiền điện qua tài khoản, chỉ một giây sau, thành viên khác trong gia đình sẽ không thể thanh toán lại bởi hệ thống ngân hàng lập tức ghi nhận giao dịch đã hoàn tất. Để làm được điều này, ngành điện phải có hệ thống ghi nhận tập trung và kết nối với ngân hàng.
Với QR xuyên biên giới, người dùng Việt Nam có thể thanh toán tại Lào, Campuchia, Thái Lan mà không cần thẻ hay đổi tiền mặt, mang lại tiện ích cho cả khách du lịch và người Việt khi ra nước ngoài.
Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ thanh toán, NHNN cho hay, trong 9 tháng đầu năm, thanh toán không tiền mặt đạt hơn 17,8 tỷ giao dịch với giá trị đạt hơn 260 triệu tỷ đồng (tăng 43,32% về số lượng và 24,23% về giá trị).
Theo ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Tổng giám đốc Napas, đến tháng 10/2025, gần 90 triệu tài khoản Mobile Banking đã sử dụng VietQR để chuyển tiền hằng ngày. Trong 10 tháng đầu năm, Napas ghi nhận 3,6 tỷ giao dịch chuyển tiền qua VietQR, tăng hơn 52% về lượng và 85% về giá trị so với cùng kỳ 2024.
