Câu chuyện một startup tiêu biểu trong lĩnh vực Proptech (công nghệ bất động sản) tại Việt Nam sau 5 năm hoạt động đã chính thức công bố đóng cửa từ ngày 12/9/2022 đang là đề tài thảo luận sôi nổi về Proptech trên thị trường.
Bên cạnh những khoản lỗ lớn do đại dịch kéo dài và tình hình tài chính toàn cầu bất ổn do xung đột của Nga tại Ukraine, công ty trên thừa nhận không thể phục hồi được tại Việt Nam, nhất là khi không gọi được vốn giữa môi trường toàn cầu có xu hướng bất định.
Theo đánh giá từ các chuyên gia, ý tưởng và mô hình kinh doanh của startup này tốt, nhưng trong quá trình vận hành thực tế lại chưa hợp lý, nhất là khi thị trường bất động sản (BĐS) Việt Nam còn nhiều phức tạp. Sự kiện này buộc các doanh nghiệp BĐS cần nhìn nhận đúng hơn về vai trò Proptech; câu hỏi liệu Proptech có thể dẫn dắt thị trường và thay thế hoàn toàn chuyên viên môi giới truyền thống liệu đã có lời giải đáp.
Trong những năm qua, không thể phủ nhận Proptech đã có bước tăng trưởng vượt trội và đang tạo ra những tác động tích cực đến thị trường BĐS. Không ít doanh nghiệp đón đầu xu hướng và ứng dụng công nghệ vào chuỗi hoạt động kinh doanh từ tiếp thị đến quản lý, chăm sóc khách hàng và cả tài chính. Đặc biệt, trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19, Proptech lên ngôi khi trở thành chiếc "phao cứu sinh" giúp các doanh nghiệp duy trì việc vận hành trong thời gian giãn cách. Cũng dễ hiểu khi sau đó không ít doanh nghiệp chạy đua với việc ứng dụng Proptech và cho đây là yếu tố quyết định gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.
Song, cần nhìn thẳng vấn đề khi những giao dịch thành công thông qua hình thức bán hàng trực tuyến (online) không nhiều; trong bối cảnh giãn cách, đây chỉ được xem là phương án cầm cự giúp các doanh nghiệp BĐS duy trì kết nối với khách hàng thay vì dừng hoạt động. Cũng có nhiều doanh nghiệp công bố đạt kết quả tốt nhờ hình thức bán hàng online tuy nhiên kết quả này vẫn không thể so sánh được với hình thức bán hàng trực tiếp (offline) như trước đây.
Các chương trình bán hàng online sẽ đạt hiệu quả cao về mặt thông tin, thu hút sự quan tâm của khách hàng. Nhưng khách quan nhìn nhận, nó chỉ đóng vai trò trợ giúp, gia tăng nhận diện thương hiệu cũng như duy trì kết nối với khách hàng, chuẩn bị cho những đợt mở bán trực tiếp sau này.
Minh chứng là ngay sau thời gian kết thúc giãn cách, các chủ đầu tư cũng nhanh chóng trở lại "đường đua", đồng loạt tổ chức các sự kiện mở bán offline để tiếp cận trực tiếp khách hàng, đạt được hiệu quả thực tế, giúp doanh nghiệp ổn định, thị trường BĐS cũng phục hồi nhanh chóng và từng bước đi vào quỹ đạo.
Có thể thấy, Proptech vẫn còn nhiều hạn chế, chưa thể bước qua những giới hạn và hiện thực hóa kỳ vọng thay thế hoàn toàn chuyên viên môi giới truyền thống. Với BĐS, một sản phẩm đặc thù có giá trị lớn thì hành vi mua bán vẫn phụ thuộc nhiều vào yếu tố cảm xúc và cần nhiều hơn một công cụ "ảo", mà đó là những yếu tố thực, giá trị thực, được "mục sở thị" sản phẩm, tương tác với nhân viên môi giới, được tư vấn, … để có thể đi đến quyết định cuối cùng trong quá trình mua bán.
Mặt khác, thị trường bất động sản lâu nay vẫn còn nhiều rào cản cố hữu, nhất là tính minh bạch thông tin. Với phương thức bán hàng trực tiếp, người mua đã khó nhận được đầy đủ thông tin về tính pháp lý của dự án, thì với giao dịch trực tuyến điều này lại càng khó khăn hơn.
Lực lượng môi giới truyền thống vẫn là yếu tố quyết định và Proptech chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ.
Như vậy, lực lượng môi giới truyền thống vẫn là yếu tố vô cùng quan trọng ảnh hưởng đến quyết định chọn mua sản phẩm của khách hàng. Proptech không thể thay thế hoàn toàn cho đội ngũ môi giới chuyên nghiệp, nên chỉ xem Proptech là công cụ hỗ trợ bởi con người vẫn là nhân tố chủ đạo vận hành công cụ này.
Tuy nhiên, đề cao vai trò của đội ngũ môi giới truyền thống không đồng nghĩa phủ nhận vai trò của Proptech. Trong thời đại bùng nổ công nghệ, việc nhìn nhận một cách khách quan, đa chiều và tối ưu vai trò của Proptech để trở thành công cụ đắc lực cho đội ngũ môi giới truyền thống là cần thiết.
Nổi bật đi theo chủ trương này phải kể đến Tập đoàn Khải Hoàn Land – một trong những đơn vị tiên phong trong việc phát triển mô hình sàn giao dịch truyền thống tích hợp công nghệ hiện đại vào hoạt động kinh doanh – quản lý doanh nghiệp. Được biết, doanh nghiệp này vẫn đang duy trì – hoàn thiện mô hình trên và đạt được hiệu quả kinh doanh khả quan trong suốt thời gian qua.
