Thay vì phải trải qua những ca mổ lớn, hai bệnh nhân – ông N.V.T (62 tuổi, Hưng Yên) và ông Đ.V.H (63 tuổi, Quảng Ninh) đã được điều trị hiệu quả bằng phương pháp cắt tách niêm mạc qua nội soi (ESD), nhờ việc tầm soát sớm tổn thương dạ dày tại Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Phát hiện tổn thương từ những triệu chứng mơ hồ
Ông N.V.T đến bệnh viện với triệu chứng đau âm ỉ vùng thượng vị kéo dài gần hai tháng. Trước đó, ông từng được chẩn đoán viêm trợt và viêm teo niêm mạc dạ dày – một dạng viêm mạn tính. Tuy nhiên, trong lần nội soi gần đây, các bác sĩ đã phát hiện vùng niêm mạc hang vị có biểu hiện bất thường, nghi ngờ loạn sản.
Bác sĩ CKI Hà Văn Kim cho biết: “Vùng tổn thương có nhiều thay đổi rõ rệt như bề mặt gồ ghề, trợt loét, mạch máu tăng sinh – những dấu hiệu điển hình cho thấy nguy cơ cao của loạn sản".
Tương tự, ông Đ.V.H cũng được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương sau khi tuyến dưới phát hiện loạn sản độ cao kèm viêm loét dạ dày đang hoạt động mạnh. Tại đây, ông được thực hiện nội soi phóng đại bằng hệ thống Olympus CV-190 và nhuộm màu để đánh giá chi tiết cấu trúc niêm mạc và mạch máu. Kết quả sinh thiết xác nhận: loạn sản mức độ cao – giai đoạn tiền ung thư.
 |
Các bác sĩ đang phẫu thuật nội soi cho bệnh nhân. |
ESD – Kỹ thuật nội soi hiện đại, không cần mổ mở
Trước tình trạng tổn thương có nguy cơ tiến triển thành ung thư, cả hai bệnh nhân đều được chỉ định điều trị bằng kỹ thuật Endoscopic Submucosal Dissection (ESD). Đây là phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu, cho phép loại bỏ hoàn toàn tổn thương tại lớp niêm mạc – nơi ung thư dạ dày thường khởi phát – mà không cần phẫu thuật mở ổ bụng.
TS.Trần Thanh Hà, quyền Giám đốc Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa – nhấn mạnh: "Nếu phát hiện muộn, người bệnh có thể phải trải qua cắt dạ dày, hóa trị, xạ trị… kéo dài và tốn kém. Nhưng với ESD, nếu được áp dụng đúng thời điểm, bệnh nhân có thể tránh được đại phẫu, giảm biến chứng và tiết kiệm chi phí đáng kể".
Sau thủ thuật, người bệnh chỉ cần theo dõi ngắn ngày, có thể ăn uống nhẹ sau 24 giờ và trở lại sinh hoạt bình thường. Vùng cắt hình thành vết loét nông, được hỗ trợ lành sẹo bằng thuốc bảo vệ niêm mạc. Bệnh nhân cũng được khuyến cáo nội soi tái khám sau 1 tháng và tiếp tục tầm soát định kỳ mỗi 6–12 tháng.
Tầm soát sớm – cơ hội kiểm soát ung thư dạ dày
TS Hà cảnh báo rằng phần lớn bệnh nhân chỉ đến viện khi triệu chứng đã nặng, tổn thương di căn và mất cơ hội điều trị bằng các phương pháp ít xâm lấn. Vì vậy, việc tầm soát sớm được xem là “chìa khóa vàng” trong phòng ngừa và kiểm soát ung thư dạ dày.
Người dân – đặc biệt là những người từ 40 tuổi trở lên, có tiền sử viêm dạ dày mạn, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên – được khuyến cáo nên khám sức khỏe định kỳ, thực hiện nội soi tiêu hóa để phát hiện sớm các bất thường.
“Ung thư dạ dày nếu phát hiện sớm hoàn toàn có thể kiểm soát được. Đừng chờ đến khi có dấu hiệu nặng mới đi khám – khi ấy, điều trị sẽ khó khăn và tốn kém hơn rất nhiều", TS Hà chia sẻ.
Theo thống kê về bệnh ung thư của GLOBOCAN năm 2022, ung thư dạ dày đứng thứ 5 về tổng số ca mắc mới và tử vong trên thế giới. Người mắc ung thư dạ dày khi bệnh tiến triển đến giai đoạn trễ thường khó điều trị. Vì thế, việc phát hiện bệnh ở giai đoạn tiền ung thư (giai đoạn 0) rất có ý nghĩa.
Người bệnh được chẩn đoán ung thư dạ dày giai đoạn 0(hay tiền ung thư dạ dày) khi các tế bào ung thư chỉ xuất hiện trên bề mặt niêm mạc dạ dày (mucosa), chưa xâm lấn qua lớp dưới niêm mạc (submucosa). Ung thư dạ dày giai đoạn 0 còn được gọi là ung thư biểu mô tại chỗ.
Ngoài ra, ung thư giai đoạn 0 còn được dùng để chỉ tình trạng loạn sản mức độ cao của tế bào dạ dày (nguy cơ cao dẫn đến ung thư).
Loạn sản là tình trạng mô và tế bào phát triển bất thường do những đột biến trong ADN. Các tác nhân có thể gây đột biến rất đa dạng như phóng xạ, khói thuốc lá, môi trường ô nhiễm,…Ung thư dạ dày giai đoạn 0 là thời điểm tốt nhất để điều trị triệt căn ung thư. Do lúc này, lượng tế bào ung thư còn ít, bác sĩ chỉ cần phẫu thuật nội soi cắt một phần nhỏ dạ dày. Người được phẫu thuật gần như không bị ảnh hưởng về mặt sức khỏe hay chất lượng cuộc sống.
Nội soi dạ dày là cách chẩn đoán ung thư giai đoạn 0 phổ biến và hiệu quả nhất. Khi bắt đầu nội soi, ống nội soi dạ dày sẽ thâm nhập qua đường mũi hoặc miệng để tiến vào thăm dò bên trong dạ dày. Trên ống nội soi có camera siêu nhỏ giúp bác sĩ phát hiện vị trí của ung thư trong dạ dày. Bác sĩ sẽ thực hiện sinh thiết tổn thương dạ dày khi nội soi để đảm bảo rằng tổn thương được phát hiện là ung thư.
