Lạm phát là một trong những chủ đề đang được quan tâm trên toàn cầu, trong bối cảnh các nền kinh tế lớn đang vất vả tăng lãi suất để kiểm soát. Việt Nam cũng không ngoại lệ, tuy nhiên, đến nay, lạm phát của nước ta vẫn ở mức kiểm soát được, dưới 4%. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến tháng 10 chỉ số CPI của Việt Nam vào khoảng 4,3% so với cùng kỳ và tăng bình quân 2,9% trong 10 tháng đầu năm.
Ông Tyler Cheung, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán ACB (ACBS) cho biết, Việt Nam đã làm khá tốt so với thế giới khi lạm phát toàn cầu được kỳ vọng trong khoảng 8-10%, còn tại Việt Nam con số kỳ vọng là 4%.
"Chúng ta vẫn sẽ đạt mục tiêu dưới 4% do Chính phủ đề ra năm nay", ông Tyler Cheung chia sẻ.
Lạm phát Việt Nam so với một số nước trên thế giới. Nguồn: Bloomberg, ACBS
Theo đại diện ACBS, một trong những lý do quan trọng giúp Việt Nam kiểm soát tốt lạm phát là khả năng tự cung về nguồn lương thực, từ đó giúp rổ hàng hoá lương thực thực phẩm, thành phần chiếm khoảng 1/3 chỉ số lạm phát, tránh khỏi ảnh hưởng lạm phát từ nhập khẩu.
"Về cơ bản, Việt Nam không bị ảnh hưởng bởi đồng đôla Mỹ mạnh như các quốc gia nhập khẩu, do chúng ta sản xuất lương thực trong nước và chúng ta xuất siêu nhiều mặt hàng nông sản. Việt Nam tránh được rủi ro lạm phát từ khía cạnh này", ông Tyler bình luận.
Ông Tyler Cheung, Giám đốc phân tích Công ty chứng khoán ACB (ACBS). Ảnh: ACBS
Trong khi đó, đà tăng giá của nhóm vật liệu xây dựng (nhóm hàng hóa lớn thứ 2 trong rổ CPI và chiếm tỷ trọng khoảng 20%), đã chậm lại dưới tác động của việc tăng lãi suất đồng loạt trên toàn cầu, cũng như lĩnh vực bất động sản có xu hướng đi xuống, giá các loại sắt thép đã giảm mạnh sau khoảng thời gian tăng cao hồi đầu năm.
Về yếu tố giá năng lượng, Việt Nam cũng ít bị ảnh hưởng hơn. Khu vực châu Âu đối mặt với lạm phát vì nguồn cung năng lượng giảm trong bối cảnh chiến tranh giữa Ukraine của Nga và các lệnh trừng phạt. Dù vậy, giá xăng dầu trong nước tăng cao và vẫn là nhóm tạo áp lực lớn nhất lên chỉ số lạm phát. Điểm tích cực là Chính phủ đã kiểm soát tốt, giải pháp trước tiên là giảm thuế xăng dầu nhằm giảm giá xăng trong nước, giảm áp lực cho người dân.
"Với 3 nhóm hàng lớn nhất trong rổ CPI, nhìn chung Việt Nam đều kiểm soát tốt nên chúng ta sẽ không thấy rủi ro quá lớn đối với CPI và lạm phát như tại các nền kinh tế lớn khác trên thế giới", ông Tyler chia sẻ.
TS. Nguyễn Hữu Huân, Trưởng bộ môn Thị trường Tài chính, Đại học UEH, cho rằng, Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng bởi giá nguyên vật liệu tăng cao ở một số mặt hàng khi giá thế giới tăng cao. Theo ông Huân, nền kinh tế Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nguyên vật liệu đầu vào nhập khẩu, nếu không giữ tỷ giá thì chi phí nguyên vật liệu đầu vào sẽ tăng và gây ra lạm phát chi phí đẩy trong nước.
TS. Nguyễn Hữu Huân, Trưởng bộ môn Thị trường Tài chính, Đại học UEH. Ảnh: ACBS
"Tỷ giá là phòng tuyến cuối cùng để kiểm soát và bình ổn giá cả trong nước. Đó là lý do Ngân hàng Nhà nước cố gắng giữ tỷ giá tương đối ổn định trong thời gian qua", ông Huân nhận định.
Còn theo ông Trịnh Viết Hoàng Minh, Chuyên viên phân tích vĩ mô, Công ty chứng khoán ACB, việc giữ ổn định tỷ giá còn có điểm lợi vì xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu là khối doanh nghiệp FDI, tỷ giá ổn định đồng nghĩa với việc bình ổn được chi phí sản xuất, giảm bớt tác động của rủi ro tỷ giá.
Dự báo của ACBS cho thấy, lạm phát cho cả năm 2022 được dự báo quanh mức 3,2-3,6%, thấp hơn nhiều so với mức mục tiêu. Từ nay đến cuối năm, áp lực lạm phát không quá lớn, trong bối cảnh thị trường chưa xuất hiện thêm yếu tố nào khiến rủi ro lạm phát tăng cao hơn những gì đang diễn ra. Tuy nhiên, áp lực lạm phát trong năm sau vẫn còn lớn. Điều này có thể thấy qua con số mục tiêu lạm phát năm 2023 vừa được nâng lên mức 4,5%.
Theo ông Minh, áp lực lạm phát vẫn sẽ đến từ câu chuyện chi phí đẩy sẽ xuất hiện rõ hơn trong năm sau, dù có thể không tăng đột biến nữa nhưng vẫn sẽ giữ ở mức cao. Ngoài ra, các gói hỗ trợ nền kinh tế hay các gói đầu tư công chưa giải ngân xong cũng sẽ là yếu tố gây áp lực kỳ vọng lạm phát của người dân.
Ông Trịnh Viết Hoàng Minh, Chuyên viên phân tích vĩ mô, Công ty chứng khoán ACB (ACBS). Ảnh: ACBS
Về tổng thể, nhóm phân tích từ ACBS vẫn lạc quan về kỳ vọng lạm phát trong năm sau. "Chúng ta sẽ nhìn thấy lạm phát tăng nhẹ nhưng một lần nữa, với việc giá xăng trong nước đã hạ nhiệt, cùng với việc nhiều khả năng áp lực lạm phát tại một số các nền kinh tế lớn cũng hạ nhiệt trong thời gian tới, áp lực về lạm phát tại Việt Nam trong năm 2023 sẽ không quá lớn", ông Tyler nói.
Đại diện ACBS cũng cho rằng cần phải tiếp tục quan sát diễn biến của đôla Mỹ. Nếu Fed vẫn tiếp tục thắt chặt quyết liệt thì Việt Nam có thể sẽ có những động thái tương tự trong năm sau. Khi đó, các doanh nghiệp sẽ đối mặt với tăng trưởng lợi nhuận chậm lại do chi phí vốn tăng cao, hoặc người tiêu dùng sẽ bị giảm sức mua, hoặc kết hợp cả hai. Thị trường chứng khoán vì thế có thể sẽ bớt hấp dẫn so với các kênh đầu tư khác. Nhà đầu tư có thể tạm chuyển qua các kênh đầu tư khác với lợi suất cao hơn như tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi, theo ông Tyler.
Tuy nhiên, thị trường Việt Nam vẫn hấp dẫn trong trung và dài hạn vì tăng trưởng GDP vẫn duy trì ở mức cao. Đây sẽ là chất xúc tác thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, cũng như dòng vốn đầu tư nước ngoài dài hạn chảy vào Việt Nam vẫn mạnh.
"Khó có thể nói thời điểm chính xác thị trường tạo đáy, nhưng với mức định giá thấp này, các nhà đầu tư dài hạn có thể tìm thấy cơ hội đầu tư vào những doanh nghiệp tốt, có bộ máy quản trị tốt, sức khỏe tài chính tốt, triển vọng tăng trưởng cao trong thời gian tới với mức định giá thấp", ông Tyler chia sẻ thêm.
