Phiên thảo luận 2 do Chứng khoán SSI tổ chức với chủ đề "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" sáng 28/7. Ảnh: SSI
Không có cơ chế riêng cho doanh nghiệp FDI lên sàn
Tại sự kiện do Chứng khoán SSI phối hợp cùng Daiwa Securities Group tổ chức với chủ đề "Lộ trình niêm yết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam" sáng 28/7, ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết ngay từ khi nghiên cứu chính sách, quan điểm của cơ quan quản lý là không phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.
Theo ông, sau khi Chính phủ thống nhất với đề xuất của Bộ Tài chính, cơ quan quản lý từng cân nhắc việc ban hành một cơ chế hoặc thông tư riêng để hướng dẫn doanh nghiệp FDI.
Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu cho thấy nếu xây dựng quy định riêng cho nhóm doanh nghiệp này sẽ đi ngược nguyên tắc đối xử bình đẳng, do đó rất khó thiết kế một cơ chế pháp lý chỉ áp dụng cho doanh nghiệp FDI.
Để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận chính sách, sau khi Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương và Bộ Tài chính triển khai tới các đơn vị trong ngành, UBCKNN đã tổ chức hội nghị với các thành viên thị trường và một số doanh nghiệp FDI lớn có quan tâm. Tại đây, cơ quan quản lý đã trao đổi về quan điểm và cách thức triển khai chính sách.
Trong thời gian tới, khi rà soát và sửa đổi các văn bản hướng dẫn Luật Chứng khoán trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10 nhằm tiếp tục cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính, Nghị định 155 và Nghị định 245 cũng sẽ được nghiên cứu sửa đổi cho phù hợp.
Ông Thu nhấn mạnh định hướng xuyên suốt là không phát sinh thêm điều kiện hay thủ tục riêng đối với doanh nghiệp FDI, đồng thời bảo đảm các doanh nghiệp này được đối xử tương tự doanh nghiệp trong nước.
Liên quan đến hồ sơ niêm yết, lãnh đạo UBCKNN cho biết doanh nghiệp cần bổ sung trong bản cáo bạch thông tin về việc đáp ứng các cam kết và điều kiện đầu tư. Tuy nhiên, đây không phải là một thành phần hồ sơ riêng, mà nhằm cung cấp thêm thông tin cho nhà đầu tư.
Theo ông, doanh nghiệp nên chủ động rà soát các điều kiện đầu tư, phối hợp với cơ quan đăng ký đầu tư, cơ quan thuế và chính quyền địa phương để xác nhận các điều kiện liên quan đã được xử lý hoặc đáp ứng, sau đó công bố đầy đủ trong bản cáo bạch.
Bổ sung cơ chế bảo vệ nhà đầu tư trái phiếu
Chia sẻ về phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, ông Hoàng Văn Thu cho biết đây là một trong những mục tiêu trọng tâm khi xây dựng Nghị định 200.
Ông nhìn nhận thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là trái phiếu phát hành riêng lẻ, đã trải qua giai đoạn nhiều khó khăn. Vì vậy, tinh thần xuyên suốt của Nghị định 200 là đưa thị trường trở lại đúng vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, trong đó ưu tiên hàng đầu là khôi phục niềm tin của nhà đầu tư.
Để thực hiện mục tiêu này, Nghị định 200 tập trung nâng cao chất lượng của tổ chức phát hành thông qua việc siết chặt các quy định về điều kiện nợ, hệ số nợ, chuẩn hóa phương án phát hành và tăng cường trách nhiệm giám sát đối với tổ chức phát hành theo cơ chế phân công, phân cấp.
Song song với đó, cơ quan quản lý khuyến khích doanh nghiệp thực hiện xếp hạng tín nhiệm.
Theo ông Thu, dù có ý kiến cho rằng xếp hạng tín nhiệm làm tăng chi phí, cơ quan soạn thảo cho rằng khoản chi này giúp doanh nghiệp xây dựng phương án huy động vốn có chất lượng hơn, nâng cao mức độ tin cậy của trái phiếu, từ đó có thể tiếp cận lãi suất thấp hơn và gia tăng khả năng phát hành thành công. Lợi ích mang lại có thể lớn hơn nhiều so với chi phí ban đầu.
"Nếu phải lựa chọn, chúng tôi vẫn lựa chọn sự minh bạch và khuyến khích doanh nghiệp thực hiện xếp hạng tín nhiệm", ông nói.
Ông cũng cho biết trong quá trình sửa đổi Luật Chứng khoán, cơ quan quản lý đang nghiên cứu quy định bắt buộc xếp hạng tín nhiệm hoặc áp dụng biện pháp bảo lãnh đối với một số trường hợp phát hành trái phiếu cho nhà đầu tư cá nhân.
Một điểm mới khác của Nghị định 200 là bổ sung cơ chế giải quyết tranh chấp và bồi thường thiệt hại nhằm tăng cường bảo vệ nhà đầu tư. Theo đó, khi xảy ra vi phạm hoặc tranh chấp, các bên sẽ có cơ chế xử lý rõ ràng hơn, bao gồm cả việc giải quyết thông qua tòa án.
Đối với doanh nghiệp phát hành, ông Thu cho biết cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng tạo điều kiện thuận lợi nhưng vẫn bảo đảm an toàn và minh bạch.
Về mục đích phát hành, trước đây doanh nghiệp chỉ được phát hành trái phiếu để thực hiện một hình thức đầu tư. Theo quy định mới, doanh nghiệp có thể huy động vốn để triển khai dự án theo 5 hình thức đầu tư được pháp luật về đầu tư quy định. Tuy nhiên, nguồn vốn cuối cùng vẫn phải phục vụ dự án đầu tư nhằm bảo đảm đúng mục tiêu huy động vốn trung và dài hạn.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải xác định rõ mục đích sử dụng vốn, đồng thời xây dựng biện pháp quản lý nguồn vốn huy động và thể hiện nội dung này ngay trong phương án phát hành. Theo UBCKNN, quy định này giúp hạn chế tình trạng thay đổi mục đích sử dụng vốn hoặc sử dụng vốn không đúng với phương án đã công bố.
Nghị định 200 cũng tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia lập hồ sơ và cung cấp dịch vụ cho tổ chức phát hành, qua đó làm rõ phạm vi trách nhiệm của từng chủ thể và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình triển khai nghiệp vụ.
Đánh giá triển vọng thị trường, ông Thu cho rằng trong bối cảnh hiện nay rất khó đưa ra dự báo chắc chắn. Tuy nhiên, những thay đổi về cơ chế, chính sách cùng kết quả phát hành trong hai năm gần đây cho thấy thị trường đã có những tín hiệu tích cực.
"Năm 2024, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ đạt khoảng 437.000 tỷ đồng, tăng lên hơn 531.000 tỷ đồng trong năm 2025", Phó Chủ tịch cho biết.
Theo ông, cùng với các quy định mới của Nghị định 200 và các giải pháp quản lý thời gian qua, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã từng bước phục hồi, đi vào ổn định và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Phó Chủ tịch UBCKNN ông Hoàng Văn Thu phát biểu tại sự kiện. Ảnh: SSI
