Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư chiều 28/7, ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Kỹ thương (TCBS - Mã: TCX), đã chia sẻ về nguyên nhân dư nợ cho vay ký quỹ tiếp tục tăng trong bối cảnh thanh khoản thị trường gặp nhiều thách thức.
Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc TCBS. (Ảnh: TCBS).
TCBS hiện tập trung vào nhóm khách hàng gồm các chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư có kinh nghiệm và những người có mức độ am hiểu nhất định về thị trường.
“Điểm đặc biệt của nhóm khách hàng này là họ thường rất ít khi hoảng sợ khi thị trường rung lắc, thậm chí còn tăng quy mô giải ngân trong những lúc thị trường điều chỉnh, đặc biệt ở những nhóm ngành mà họ có nhiều kinh nghiệm và hiểu rõ”, ông Tuấn Anh nói.
Đặc điểm trên được xem là một trong những nguyên nhân giúp dư nợ cho vay ký quỹ duy trì tăng trưởng trong quý vừa qua. Nhận định này phản ánh hành vi của một nhóm khách hàng tại TCBS, không đại diện cho toàn bộ nhà đầu tư trên thị trường.
Cuối quý II, dư nợ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán đạt 51.500 tỷ đồng, tăng 17% so với đầu năm và 52% so với cùng kỳ năm trước.
Mảng này mang về 1.380 tỷ đồng thu nhập trong quý II, tiếp tục là nguồn đóng góp lớn nhất trong cơ cấu hoạt động.
Giá trị giao dịch bình quân của khách hàng đạt gần 4.400 tỷ đồng mỗi ngày, tăng 19% so với cùng kỳ nhưng giảm 28% so với quý I. Trong khi đó, thị phần môi giới cổ phiếu trên HOSE đạt 9,4%, mức cao nhất từ trước đến nay.
Mức tăng thị phần không chỉ đến từ khách hàng cá nhân mà còn có đóng góp của mảng khách hàng tổ chức mới được phát triển.
TCBS đã hoàn thiện khung và hạ tầng phục vụ giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài. Đến cuối quý II, quy mô giao dịch được hỗ trợ theo cơ chế này đạt hơn 1.000 tỷ đồng trên hơn 50 cổ phiếu đáp ứng điều kiện.
Tiếp tục ưu tiên mở rộng margin
Dù dư nợ cho vay tăng mạnh, biên lãi ròng của hoạt động margin trong quý II giảm nhẹ so với quý I, chủ yếu do chi phí vốn đi lên.
Tuy nhiên, trọng tâm không chỉ nằm ở biên lãi mà còn ở sự cân đối với quy mô dư nợ. Trong bối cảnh nhu cầu vay margin còn cao, đây được xem là thời điểm phù hợp để tiếp tục mở rộng dư nợ và gia tăng thị phần.
“Với nhu cầu vay margin đang tốt như hiện nay, TCBS cho rằng đây là thời điểm phù hợp để mở rộng dư nợ và tăng thêm thị phần. Đây sẽ là ưu tiên trong quý tới”, ông Tuấn Anh cho biết.
Tỷ lệ dư nợ cho vay ký quỹ trên vốn chủ sở hữu cuối quý II ở mức 1,13 lần. Theo đánh giá của TCBS, tỷ lệ này vẫn để lại dư địa để mở rộng hoạt động cho vay trong những quý tiếp theo.
(Ảnh chụp màn hình).
Việc tăng quy mô margin cũng kéo theo nhu cầu huy động vốn lớn hơn. Tổng nguồn vốn huy động cuối quý II đạt khoảng 53.000 tỷ đồng, tăng 54% so với đầu năm. Trong cơ cấu này, vốn vay trong nước chiếm 49%, vay nước ngoài chiếm 45% và 6% còn lại được huy động qua trái phiếu.
Chi phí tài chính tăng do quy mô vay lớn hơn trong bối cảnh mặt bằng lãi suất cao hơn. Để ổn định nguồn vốn cho hoạt động margin và trái phiếu, TCBS đã kéo dài kỳ hạn vay và tăng tỷ trọng vốn nước ngoài.
Chi phí vốn được nhận định chưa chắc đã đạt đỉnh. Lãi suất có thể tiếp tục tăng nhẹ trong quý III khi quá trình tái định giá nguồn vốn hoàn tất.
Việc mở rộng dư nợ trong bối cảnh biên lãi giảm cho thấy TCBS đang ưu tiên tăng quy mô và thị phần. Hiệu quả của chiến lược này trong các quý tới sẽ phụ thuộc vào nhu cầu vay của nhà đầu tư, diễn biến thanh khoản thị trường và khả năng kiểm soát chi phí vốn.
Thanh khoản thị trường còn phụ thuộc vào nhà đầu tư cá nhân
Nhận định về dòng tiền, ông Nguyễn Tuấn Anh cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều chu kỳ thanh khoản, từ những giai đoạn giao dịch trầm lắng đến thời điểm dòng tiền tăng mạnh. Những biến động này có thể tiếp tục xuất hiện trong tương lai khi cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường chưa thay đổi đáng kể.
Theo ông, thanh khoản hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào nhà đầu tư cá nhân. Khi tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức tăng lên cùng quá trình phát triển của thị trường, dòng tiền có thể trở nên ổn định hơn và giảm bớt mức độ nhạy cảm trước những biến động ngắn hạn.
Đối với hoạt động bán ròng của khối ngoại từ đầu năm, đại diện TCBS cho rằng triển vọng đầu tư của Việt Nam vẫn được hỗ trợ bởi tốc độ tăng trưởng kinh tế và quá trình cải cách thị trường vốn.
Một số thay đổi được đề cập gồm cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài và kế hoạch đưa hệ thống đối tác bù trừ trung tâm vào vận hành từ đầu năm 2027. Theo đánh giá của TCBS, những thay đổi này có thể góp phần cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và tạo điều kiện để dòng vốn tổ chức tham gia sâu hơn trong dài hạn.
Ngoài yếu tố hạ tầng, diễn biến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết cũng được xem là nền tảng cho thị trường. Ông Tuấn Anh dẫn số liệu lợi nhuận quý I của các doanh nghiệp tăng 38% so với cùng kỳ, trong đó nhóm ngân hàng đóng vai trò dẫn dắt.
Sau nhịp điều chỉnh gần đây, định giá thị trường cũng đã giảm xuống. Theo cách tính của TCBS, nếu loại trừ cổ phiếu Vinhomes và Vingroup, thị trường đang giao dịch quanh mức 10 lần lợi nhuận.
Đại diện công ty đánh giá đây là vùng định giá có thể hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, đây là ước tính riêng của TCBS, phụ thuộc vào phạm vi cổ phiếu và phương pháp tính được sử dụng.
Trong ngắn hạn, thanh khoản vẫn có thể biến động khi nhà đầu tư cá nhân tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, trong khi khối ngoại duy trì xu hướng bán ròng. Việc dòng tiền có ổn định hơn hay không sẽ phụ thuộc vào tốc độ gia tăng của nhà đầu tư tổ chức, tiến độ hoàn thiện hạ tầng giao dịch và khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết.
