Đề tài cũ nhưng lâu nay báo chí cũng mới tiếp cận lưng chừng, mang tính cảnh báo là chính. Thực ra, muốn điều tra cũng không dễ. Làm sao có thể moi được được văn bản và giữa muôn trùng mối quan hệ chìm-nổi đan xen. Trong khi đó, việc xe sang, thậm chí “siêu” xe nhan nhản về Việt Nam dưới danh nghĩa “quà biếu” đã diễn ra nhiều năm nay. Thậm chí có thời điểm, cơ quan chức năng còn thừa nhận những xe do Việt kiều nhập dưới dạng tài sản di chuyển chỉ 10% sử dụng đúng mục đích. Từ năm 2016, Tiền Phong đã có nhiều bài viết về hiện tượng này và lãnh đạo Chính phủ giai đoạn đó từng yêu cầu Bộ Tài chính làm rõ vấn đề báo (Tiền Phong) nêu. Suốt 5 năm theo dõi, bám đuổi, đến năm 2021, khi tài liệu đã tích lũy tương đối; nhóm nhà báo và cả cộng tác viên mới thực sự bắt tay tập trung cao độ để triển khai. Sau này (năm 2022), từ loạt bài trên Tiền Phong, Ủy ban kiểm tra Trung ương yêu cầu Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan báo cáo tình hình nhập khẩu ô tô diện quà biếu tặng từ năm 2012 đến 31/5/2022. Trong đó, Hải quan phải làm rõ việc chênh lệch giá giữa xe nhập biếu tặng với xe nhập kinh doanh thương mại, lý do chênh lệch.
Một trong nhiều tác giả tại hiện trường điều tra siêu xe (ảnh nhỏ); Xe biếu tặng nhập khẩu về Việt Nam đang mắc kẹt ở cảng Hải Phòng (ảnh lớn)
