Nơi từng là khu vực chịu xói mòn do gió nghiêm trọng nhất ở thượng nguồn sông Hoàng Hà đang được hồi sinh và mang lại lợi ích kinh tế cho người dân địa phương.
Mô hình mới phù hợp với mục tiêu "Trung Quốc tươi đẹp" trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), hướng đến kết hợp phục hồi môi trường với phát triển ngành công nghiệp xanh.
Trước khi dự án được xây dựng vào năm 2012, Talatan hứng chịu hơn hai tháng gió cấp 8 mỗi năm, với tốc độ gió từ 62-74 km/h. Cát và sỏi khi đó lấn sâu khoảng 10 m mỗi năm. Trong tiếng Mông Cổ, "Talatan" có nghĩa là "đồng cỏ rộng lớn", nhưng khu vực này đã hoang hóa trong nhiều thập kỷ, chỉ còn lác đác những bụi cỏ khô trên nền cát.
Hiện nay, hàng triệu tấm pin quang điện trải rộng trên diện tích khoảng 600 km vuông đã trở thành những bức tường chắn gió tự nhiên. Chúng giúp giảm tốc độ gió mặt đất và hạn chế bốc hơi nước. Nhờ đó, thảm cỏ dưới các tấm pin dần phục hồi.
Theo cơ quan lâm nghiệp địa phương, lượng cỏ hiện đạt 174 kg/mẫu mỗi năm, tương đương khoảng 2,6 tấn/ha, đủ làm thức ăn cho khoảng 100.000 con cừu.
Tuy nhiên, cỏ phát triển mạnh cũng tạo ra vấn đề mới. Cỏ quá cao che khuất ánh nắng, làm giảm hiệu suất phát điện. Vào mùa đông, cỏ khô còn làm tăng nguy cơ cháy. Chính quyền địa phương đã giải quyết bằng mô hình "cừu quang điện".
Theo đó, từ tháng 6 đến tháng 10 hằng năm, các hộ chăn nuôi được phép thả đàn cừu vào gặm cỏ dưới các tấm pin mặt trời. Phân cừu giúp cải tạo đất và thúc đẩy cỏ phát triển, tạo nên một vòng tuần hoàn sinh thái.
Các hợp tác xã của thôn quản lý hoạt động chăn thả theo thỏa thuận với doanh nghiệp điện mặt trời. Mỗi khu chỉ được nuôi tối đa 400 con cừu. Mỗi con đều gắn thẻ điện tử trên tai để kiểm soát.
Ông Jiu Xiantai, Phó giám đốc Cục Nông nghiệp và Chăn nuôi châu Hải Nam, cho biết các tấm pin phía trên tạo ra điện, cỏ phát triển bên dưới và cừu chăn thả ở giữa. Mô hình này mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp điện mặt trời lẫn người chăn nuôi.
Người chăn cừu Ye Duo cho biết trước đây gia đình phải thuê đồng cỏ bên ngoài. Nay doanh nghiệp điện mặt trời cho chăn thả miễn phí trong khu vực dự án. Chất lượng cỏ cũng tốt hơn, giúp giảm chi phí dự trữ thức ăn vào mùa đông.
Hiện công viên điện mặt trời này có 32 khu đồng cỏ sinh thái, hỗ trợ chăn nuôi hơn 20.000 con cừu tại 18 ngôi làng.
Ye Duo từng phải đi bộ khoảng 10 km để tìm cỏ cho đàn cừu. Hiện thu nhập hằng năm của anh từ mô hình "cừu quang điện" đạt gần 100.000 nhân dân tệ (khoảng 387 triệu VNĐ). Các hợp tác xã của các làng thu thêm trung bình 14,57 triệu nhân dân tệ/năm (khoảng 56 tỷ VNĐ).
Ngoài ra, địa phương còn phát triển thương hiệu thịt cừu được tiêu thụ thông qua hoạt động mua sắm của chính các doanh nghiệp điện mặt trời, kết hợp bán hàng qua livestream và hệ thống bán lẻ.
Theo các nhà nghiên cứu, Talatan là minh chứng cho việc có thể kết hợp chống sa mạc hóa, phát triển năng lượng sạch và nâng cao sinh kế người dân trên cùng một diện tích đất, biến vùng đất hoang thành mô hình cùng lúc mang lại lợi ích về môi trường, kinh tế và xã hội.
Theo CGTN
