Trong nhiều năm qua, các nhà khoa học đã nghiên cứu về mối liên hệ giữa chiều cao và tuổi thọ của con người. Một số nghiên cứu dịch tễ học cho thấy những người có chiều cao thấp hơn có thể có xu hướng sống lâu hơn. Tuy nhiên, mối liên hệ này khá phức tạp và chịu tác động của nhiều yếu tố như di truyền, chuyển hóa và lối sống.
Một trong những nghiên cứu đáng chú ý được công bố năm 2014 sau khi theo dõi hơn 8.000 người đàn ông Mỹ gốc Nhật. Trong nghiên cứu này, lối sống và tình trạng sức khỏe của 8.003 người tham gia được theo dõi trong nhiều năm. Trong số đó, khoảng 1.200 người sống tới tuổi ngoài 90 hoặc thậm chí hơn 100 tuổi.
Kết quả cho thấy những người có chiều cao thấp hơn thường mang một biến thể của gen FOXO3 - gen được cho là có liên quan đến tuổi thọ dài. Biến thể gen này khiến cơ thể có kích thước nhỏ hơn trong giai đoạn phát triển ban đầu, nhưng lại mang đến một số lợi ích sinh học. Những người mang gen này thường có mức insulin trong máu thấp hơn và nguy cơ mắc ung thư cũng thấp hơn. Theo kết quả nghiên cứu, những người đàn ông có chiều cao dưới 1,57 m có tuổi thọ trung bình cao hơn so với nhóm có chiều cao trên 1,62 m.
Ảnh minh hoạ
Nhiều nghiên cứu khác cũng cho thấy xu hướng tương tự. Một phân tích được công bố năm 2003 trên tạp chí Elsevier đã xem xét dữ liệu từ hàng triệu ca tử vong để tìm mối liên hệ giữa chiều cao và tuổi thọ. Kết quả cho thấy nhóm người thấp hơn có xu hướng sống lâu hơn so với những người có chiều cao vượt trội. Đồng thời, nhóm này cũng ít mắc các bệnh mãn tính liên quan đến chế độ ăn uống, đặc biệt là ở độ tuổi trung niên.
Các nghiên cứu trên vận động viên cũng cung cấp thêm những dữ liệu đáng chú ý. Một nghiên cứu năm 2017 đã phân tích chiều cao và tuổi thọ của 3.901 cựu cầu thủ bóng rổ từng thi đấu trong giai đoạn 1946-2010. Chiều cao trung bình của các cầu thủ là khoảng 1,97 m. Kết quả cho thấy 5% cầu thủ cao nhất có xu hướng qua đời sớm hơn so với nhóm 5% thấp nhất trong nghiên cứu.
Một khảo sát khác trên 2.500 vận động viên nam giới Phần Lan cũng cho kết quả tương tự. Những vận động viên trượt băng thường có chiều cao thấp hơn 1,8 m, sống thọ hơn trung bình khoảng 7 năm so với các vận động viên bóng rổ cao hơn.
Ảnh minh hoạ
Các nhà khoa học cho rằng có nhiều cơ chế sinh học có thể giải thích vì sao người thấp hơn có xu hướng sống lâu hơn. Theo chuyên gia nhân khẩu học Jean-Marie Robine, khi cơ thể càng lớn, quá trình tái tạo và thay thế tế bào càng phải diễn ra nhiều hơn để duy trì hoạt động của các cơ quan. Việc phải liên tục tái tạo tế bào có thể khiến cơ thể “hao mòn” nhanh hơn theo thời gian.
Một giả thuyết khác cho rằng người cao có thể sở hữu số lượng tế bào nhiều hơn đáng kể so với người thấp, thậm chí nhiều hơn tới hàng nghìn tỷ tế bào. Số lượng tế bào càng lớn đồng nghĩa với việc các gốc tự do hoặc chất gây ung thư có nhiều cơ hội tác động đến tế bào hơn. Khi con người già đi, khả năng tái tạo tế bào suy giảm, khiến việc sửa chữa tổn thương ở mô và cơ quan trở nên khó khăn hơn.
Một số nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên hệ giữa chiều cao và nguy cơ ung thư. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cancer, Epidemiology, Biomarkers & Prevention cho thấy những người cao có nguy cơ mắc nhiều loại ung thư hơn. Cụ thể, cứ tăng thêm khoảng 10 cm chiều cao, phụ nữ có nguy cơ tăng khoảng 13% mắc một trong 19 loại ung thư được nghiên cứu.
Ngoài ra, khi tuổi tác tăng lên, mạch máu của con người có xu hướng cứng lại và hệ tim mạch phải chịu nhiều áp lực hơn. Với những người cao, mạch máu dài hơn nên tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể. Điều này có thể làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề liên quan đến tim mạch hoặc mạch máu não.
Ảnh minh hoạ
Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng chiều cao không phải lúc nào cũng là bất lợi. Một số nghiên cứu cho thấy người cao có thể có nguy cơ thấp hơn đối với một số bệnh như tiểu đường tuýp 2 ở phụ nữ và bệnh Alzheimer.
Vì vậy, chiều cao chỉ là một yếu tố có thể liên quan đến tuổi thọ chứ không phải là yếu tố quyết định. Các chuyên gia cho rằng tuổi thọ của mỗi người còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như môi trường sống, chế độ ăn uống, mức độ vận động, thói quen sinh hoạt và điều kiện chăm sóc y tế. Duy trì lối sống lành mạnh vẫn được xem là yếu tố quan trọng nhất giúp kéo dài tuổi thọ, bất kể chiều cao của mỗi người là bao nhiêu.
Theo CNBC, Verywell Health
