Trung Quốc vừa tiến thêm một bước quan trọng trong việc mở rộng năng lực nghiên cứu đại dương khi chính thức khởi động dự án xây dựng một cơ sở nghiên cứu nổi ngoài khơi quy mô lớn tại Thượng Hải.
Công trình này, được gọi là “Đảo nổi ngoài biển khơi”, được xem là nền tảng nghiên cứu biển sâu siêu lớn đầu tiên trên thế giới, đồng thời là một phần trong hệ thống hạ tầng khoa học - công nghệ trọng điểm cấp quốc gia.
Được thiết kế để vận hành liên tục trong điều kiện biển khắc nghiệt, nền tảng này sẽ phục vụ nhiều lĩnh vực nghiên cứu khác nhau, từ phát triển thiết bị biển tiên tiến, khai thác tài nguyên đại dương cho đến nghiên cứu khoa học biển tổng hợp. Việc triển khai dự án phản ánh tham vọng ngày càng rõ rệt của Bắc Kinh trong việc xây dựng hệ thống hạ tầng dài hạn nhằm phục vụ khám phá và khai thác biển sâu.
Trung tâm của dự án là một hệ thống nghiên cứu đa tầng, kết hợp giữa các thành phần ngoài khơi và trên bờ. Cấu trúc bao gồm 3 phần chính: nền tảng nổi ở trung tâm, đội tàu phòng thí nghiệm di động trên biển và hệ thống hỗ trợ trên đất liền.
Trong đó, nền tảng chính được thiết kế theo dạng thân kép bán chìm, giúp tăng độ ổn định trong điều kiện sóng gió mạnh, đồng thời cho phép tiến hành các thử nghiệm quy mô lớn với thiết bị biển sâu nặng tới hàng trăm tấn.
Theo truyền thông Trung Quốc, công trình này có thể hỗ trợ các nhiệm vụ khoa học và thử nghiệm ở độ sâu lên tới khoảng 10.000 mét, gần như bao phủ toàn bộ phạm vi khám phá đại dương hiện nay. Dự kiến hoàn thành vào năm 2030, nền tảng sẽ trở thành địa điểm thử nghiệm ngoài khơi cho các hệ thống khai thác biển sâu, thiết bị hàng hải và cơ sở hạ tầng dầu khí.
Một trong những điểm nổi bật của dự án là khả năng đưa các nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra môi trường biển thực tế. Thay vì chỉ thử nghiệm gần bờ hoặc trong điều kiện giả lập, các nhà khoa học và kỹ sư có thể tiến hành các thử nghiệm quy mô lớn ngay ngoài khơi, từ đó nâng cao tính ứng dụng của các công nghệ mới. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các lĩnh vực như khai thác khoáng sản biển sâu hay phát triển thiết bị năng lượng ngoài khơi.
Dự án do Đại học Giao thông Thượng Hải phát triển, kế thừa nền tảng nghiên cứu biển sâu sẵn có của Trung Quốc như tàu nghiên cứu, phòng thí nghiệm dưới biển và các thiết bị lặn. Tuy nhiên, điểm khác biệt của “đảo nổi” là khả năng vừa di chuyển linh hoạt như tàu nghiên cứu, vừa có thể cố định tại một vị trí trong thời gian dài để thực hiện các nhiệm vụ kéo dài.
Theo nhà nghiên cứu Yang Jianmin, nền tảng này có thể nhanh chóng di chuyển đến khu vực mục tiêu, sau đó chuyển sang trạng thái ổn định thông qua hệ thống điều chỉnh trọng tải. Khi đã vào vị trí, công trình có thể duy trì hoạt động dài ngày nhờ khả năng chịu tải lớn, thời gian triển khai dài và sức chống chịu cao trước thời tiết cực đoan.
Ngoài mục tiêu khoa học, nền tảng còn được kỳ vọng phục vụ nhiều mục tiêu kinh tế và môi trường. Trung Quốc đặt kỳ vọng công trình sẽ góp phần thúc đẩy khai thác tài nguyên biển theo hướng thương mại, đồng thời giúp nghiên cứu biến đổi hệ sinh thái đại dương theo mùa và thậm chí hỗ trợ tìm hiểu nguồn gốc sự sống. Bên cạnh đó, dữ liệu thu thập từ nền tảng cũng có thể được sử dụng để cải thiện mô hình dự báo bão, tăng cường khả năng ứng phó thiên tai tại các khu vực ven biển.
Theo IE
