Nhà ở xã hội Kim Chung. (Ảnh: Int)
Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP Hà Nội.
Theo kết luận đối với công tác quản lý nhà nước về quy hoạch, quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố vẫn còn hạn chế, không đạt mục tiêu, yêu cầu về phát triển nhà ở xã hội.
Cụ thể, trong giai đoạn 2011-2022, có 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô từ 10ha trở lên UBND TP Hà Nội khi phê duyệt quy hoạch đã không dành quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội.
4 dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho phép nộp bằng tiền tương đương quỹ đất 20% và phải bố trí đủ quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội ở địa điểm khác nhưng đến thời điểm thanh tra, UBND thành phố chưa thực hiện; 3 dự án có quy mô từ 10 ha trở lên bố trí không đủ quỹ đất để xây nhà ở xã hội theo quy định.
Kế luận thanh tra đã chỉ rõ tại dự án Khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, UBND thành phố Hà Nội bố trí 6.890m2 tại các ô đất BT6 và BT11 có chức năng sử dụng đất là nhà biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội là thiếu khả thi, không phù hợp với nhu cầu của người thu nhập thấp.
Bên cạnh đó, tại dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang đương chức công tác tại các cơ quan của Quốc hội. Dự án này ban đầu được chấp thuận đầu tư phù hợp với quy hoạch chi tiết 1/500 khu đô thị mới Xuân Phương. Tuy nhiên, đến năm 2014, thành phố điều chỉnh quy hoạch, đưa dự án vào quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội là không đúng mục tiêu đầu tư dự án, quy hoạch chi tiết đã được chấp thuận, phê duyệt trước đó.
TTCP cũng chỉ ra, trong giai đoạn từ năm 2011 đến trước ngày 13/8/2019, Hà Nội chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội; chưa có hướng dẫn, quản lý, đôn đốc chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp khoản tiền này, đồng thời chưa tách riêng khoản thu tương đương với giá trị quỹ đất 20%.
Đến ngày 13/8/2019, UBND TP Hà Nội mới ban hành văn bản thực hiện việc nộp, thu, quản lý và sử dụng khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%. Dù vậy, UBND thành phố chưa bố trí nguồn vốn để đầu tư phát triển nhà ở xã hội từ nguồn tiền đã thu được.
Theo TTCP, Hà Nội chưa đầu tư xây dựng bằng ngân sách nhà nước đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, trong khi khoản thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% tại nhiều dự án đã thu được là rất lớn. Điều này gây lãng phí nguồn lực đất đai và ảnh hưởng đến tiến độ phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn.
Từ thực trạng trên, TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND TP Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong năm 2026 đối với 8 dự án từ 10ha không dành quỹ đất, 4 dự án được phép nộp tiền thay thế quỹ đất và 3 dự án bố trí thiếu diện tích đất để xây dựng nhà ở xã hội.
Đồng thời, cơ quan thanh tra yêu cầu thành phố đôn đốc, yêu cầu chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị khẩn trương xây dựng nhà ở xã hội trên phần quỹ đất 20% theo đúng tiến độ được phê duyệt.
Kết luận nhấn mạnh: “Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện thì xử lý theo quy định để lựa chọn chủ đầu tư khác hoặc đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu tương đương giá trị quỹ đất 20%”.
Đối với Khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, TTCP yêu cầu UBND TP Hà Nội rà soát, xử lý và bố trí đủ quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội tại dự án nếu dự án vẫn còn quỹ đất.
Đối với dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang đương chức công tác tại các cơ quan của Quốc hội cần được rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu dự án, quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt trước đó.
Ngoài ra, phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan hoàn thiện hệ thống quy hoạch công sở Trung ương và Hà Nội trên địa bàn thành phố. Kiểm tra chặt chẽ quỹ đất sau khi di dời, ưu tiên phục cụ mục đích công cộng theo chỉ đạo của TTCP.
