Người Pháp giờ có thể xem quần áo gây hại môi trường đến mức nào trước khi mua - Ảnh: sortiraparis.com
Theo đó, từ ngày 1-10, người tiêu dùng tại Pháp có thể nhìn thấy ngay trên quần áo mua mới một con số phản ánh tác động của sản phẩm đối với môi trường. Đây là lần đầu tiên một nước châu Âu áp dụng cơ chế hiển thị chi phí môi trường trong ngành may mặc.
Biện pháp trên vốn được quy định trong Luật Khí hậu và ứng phó năm 2021, ban đầu dự kiến bắt buộc từ năm 2024. Tuy nhiên thay vì áp dụng ngay trên toàn quốc, Chính phủ Pháp quyết định triển khai trước dưới hình thức tự nguyện trong thời gian chờ Liên minh châu Âu (EU) hoàn tất khung hiển thị thống nhất cho toàn bộ khu vực.
Hệ thống hiển thị mới hoạt động như một "bảng điểm". Mỗi sản phẩm được gắn một con số, gọi là điểm tác động môi trường. Điểm càng cao, tác động càng lớn.
Điểm số này được tính toán dựa trên nhiều tiêu chí, từ mức tiêu thụ nước, khí thải gây hiệu ứng nhà kính, độ độc hại, khả năng tái chế, lượng vi nhựa phát sinh trong quá trình giặt cho tới cả "hệ số thời trang nhanh", tức quy mô sản xuất và vòng đời sản phẩm.
Một số thương hiệu đã đi trước và tự nguyện áp dụng. Tại cửa hàng của hãng 1083 ở khu Marais, trung tâm thủ đô Paris, bảng hiển thị cho thấy sự khác biệt rõ rệt: một chiếc quần jean thời trang nhanh có tới 5.178 điểm, trong khi mẫu jean "Made in France" tương tự chỉ 1.428 điểm. Với chuỗi cung ứng chủ yếu ở Pháp và Ý, 1083 dễ dàng kiểm soát quy trình sản xuất.
Thương hiệu Cyrillus cũng đã thử nghiệm với tham vọng cải thiện điểm số bằng cách tăng tỉ lệ bông hữu cơ, giảm vận chuyển và đơn giản hóa thành phần vải để thuận lợi cho tái chế.
Việc hiển thị được ứng dụng Clear Fashion hỗ trợ, vốn đánh giá tác động môi trường và xã hội theo thang điểm từ 0 - 100 và mã màu từ xanh đến đỏ. Người mua có thể quét mã QR trên nhãn áo hoặc tra cứu trực tuyến để biết chi tiết.
Thách thức lớn nhất nằm ở chi phí. Một chiếc quần jean của 1083 được bán với giá từ 100 - 150 euro, ngang với các thương hiệu phổ biến. Cyrillus chấp nhận giảm lợi nhuận để không đẩy chi phí lên giá thành. Ngược lại, Le Slip Français cho biết họ phải đầu tư tới 100.000 euro chỉ để chấm điểm cho 1.000 sản phẩm, và than phiền chưa nhận được hỗ trợ từ chính phủ.
Theo Bộ Chuyển đổi sinh thái Pháp, từ nay đến năm 2026, dự kiến sẽ có hàng chục thương hiệu tham gia. Các nhãn hàng áp dụng hệ thống hiển thị phải công khai dữ liệu và sẵn sàng để cơ quan chức năng kiểm tra.
Bộ này khẳng định đây không chỉ là một công cụ giúp người tiêu dùng lựa chọn có trách nhiệm, mà còn là đòn bẩy để nhà sản xuất tự điều chỉnh, hướng tới thiết kế và sản xuất thân thiện hơn với môi trường.
