Nông dân Mỹ đang gặp khó khăn nghiêm trọng
Nông dân Mỹ đang chịu cú đòn kép từ nhiều phía: chi phí sản xuất tăng mạnh, giá nông sản lao dốc, thiếu hụt lao động nhập cư và các đòn đáp trả thuế quan từ nước ngoài. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), chi phí sản xuất nông nghiệp năm 2025 dự kiến đạt 467,4 tỷ USD, tăng 12 tỷ USD so với năm trước.
Số vụ phá sản trong ngành nông nghiệp cũng tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2021. Nhiều chính sách của Tổng thống Trump khiến tình hình trở nên trầm trọng hơn - từ việc trục xuất lao động nhập cư, vốn là lực lượng nòng cốt của ngành nông nghiệp, cho tới việc làm leo thang căng thẳng thương mại với Trung Quốc.
Đặc biệt, ngành đậu tương - một trong những trụ cột xuất khẩu của nông nghiệp Mỹ - đang trở thành “tâm điểm khủng hoảng”. Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins cho biết các loại cây trồng truyền thống như đậu tương, ngô, lúa mì, cao lương, bông… đều đang đối mặt thách thức lớn. “Không nghi ngờ gì, nền kinh tế nông nghiệp đang gặp thử thách đáng kể,” bà nói.
Một máy gặt đập liên hợp đang thu hoạch đậu nành tại một trang trại bên ngoài St. Peter, Minnesota.
Gói cứu trợ mà chính quyền Trump đang tính đến gồm những gì?
Trong nhiều tuần qua, Nhà Trắng đã tổ chức hàng loạt cuộc họp liên ngành với Bộ Nông nghiệp và Bộ Tài chính để bàn thảo về gói hỗ trợ. Theo các nguồn tin, hai phương án chính đang được cân nhắc.
Phương án thứ nhất là dùng một phần doanh thu thuế quan từ hàng hóa nhập khẩu để phân bổ trực tiếp cho nông dân. Trên mạng xã hội, ông Trump khẳng định: “Chúng ta thu được rất nhiều tiền từ thuế quan. Tôi sẽ lấy một phần nhỏ số tiền đó để giúp nông dân. Tôi sẽ không bao giờ bỏ rơi họ!”.
Phương án thứ hai là rút tiền từ Quỹ Hỗ trợ Khẩn cấp Hàng hóa (ECAP) của Bộ Nông nghiệp. Chính quyền Trump từng sử dụng quỹ này hồi tháng 3 để chi 10 tỷ USD hỗ trợ trực tiếp cho nông dân trong năm vụ mùa 2024. Nhà Trắng cũng không loại trừ khả năng kết hợp cả hai cách, tùy theo nguồn tiền có thể giải ngân nhanh nhất.
Quy mô gói cứu trợ được thảo luận dao động từ 10 đến 14 tỷ USD. Một quan chức Nhà Trắng cho biết con số cuối cùng sẽ phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của nông dân và nguồn thu từ thuế quan.
Đậu tương trở thành điểm nóng trong căng thẳng thương mại Mỹ - Trung
Theo USDA, năm 2024, giá trị xuất khẩu đậu tương Mỹ đạt hơn 24 tỷ USD, trong đó khoảng một nửa được xuất sang Trung Quốc. Tuy nhiên, kể từ tháng 5 năm nay, lượng xuất khẩu sang Trung Quốc đã giảm về 0 do Bắc Kinh áp thuế 20% lên đậu tương Mỹ, coi đây là đòn trả đũa các chính sách thuế của Washington. Điều này khiến đậu tương từ các quốc gia khác trở nên hấp dẫn hơn.
Đúng vào mùa thu hoạch với năng suất tốt, nông dân Mỹ lại gặp cú sốc khi Trung Quốc nhanh chóng chuyển hướng sang Nam Mỹ. Bắc Kinh đã mua ít nhất 10 lô hàng đậu tương từ Argentina sau khi nước này được Mỹ hỗ trợ tài chính 20 tỷ USD nhằm ổn định kinh tế. Đồng thời, Trung Quốc và Brazil cũng tăng cường hợp tác nông nghiệp, khiến vị thế của đậu tương Mỹ suy yếu thêm.
Hiệp hội Đậu tương Mỹ đã nhiều lần kêu gọi chính quyền Trump sớm đạt được thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. “Trung Quốc là khách hàng lớn nhất thế giới và cũng là thị trường xuất khẩu hàng đầu của chúng ta,” Chủ tịch Hiệp hội Caleb Ragland nhấn mạnh.
Áp lực chính trị và an ninh lương thực khiến ông Trump phải hành động
Với nhiều nông dân đóng vai trò là cử tri quan trọng trong chiến thắng bầu cử của ông Trump năm 2024, Nhà Trắng đang chịu sức ép phải có hành động nhanh chóng. Bên cạnh yếu tố chính trị, các quan chức cho rằng bảo vệ ngành nông nghiệp còn là vấn đề an ninh quốc gia.
“Mỹ cần tự sản xuất lương thực, không thể phụ thuộc vào nhập khẩu - điều này tiềm ẩn rủi ro cho an ninh quốc gia,” một quan chức chính quyền Trump nói.
Tổng thống Trump cũng cho biết sẽ đưa vấn đề đậu tương trở thành một trong những chủ đề chính trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào tháng tới. Trong lúc đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Rollins đang duy trì liên lạc chặt chẽ với Nhà Trắng, xem việc dùng doanh thu thuế quan để hỗ trợ nông dân là “một giải pháp thanh lịch” trong bối cảnh bất ổn hiện nay.
