Nhân vật trung tâm của vụ việc là ông Mohammad Riza Chalid, người được mệnh danh là “Godfather xăng dầu” nhờ nhiều thập kỷ nắm vai trò then chốt trong nhập khẩu nhiên liệu cho Indonesia, chủ yếu từ Singapore. Ông Chalid có quan hệ chính trị cấp cao từ lâu và từng kiểm soát khối lượng hợp đồng nhập khẩu trị giá hàng tỷ USD.
Tuy nhiên, vị thế của ông dần suy yếu khi Indonesia muốn giảm phụ thuộc vào nhập khẩu xăng dầu đắt đỏ, thúc đẩy tự chủ năng lượng trong nước. Dù vậy, việc ông trở thành mục tiêu điều tra cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của chính quyền Prabowo trong việc cải tổ lĩnh vực dầu khí.
Ông Mohammad Riza Chalid
Vì sao Pertamina bị cuốn vào vụ tham nhũng?
Tập đoàn dầu khí quốc doanh Pertamina bị cáo buộc có nhiều sai phạm trong hoạt động nhập khẩu dầu thô và sản phẩm dầu từ năm 2018 đến 2023, khiến nhà nước thiệt hại khoảng 285 nghìn tỷ rupiah (22,6 tỷ USD).
Cuộc điều tra mở rộng bao gồm nhiều công ty, trong đó có ít nhất một công ty bị cho là thuộc quyền kiểm soát của ông Chalid – Orbit Terminal Merak (OTM). Công ty này bị cáo buộc đã ký hợp đồng thuê kho chứa nhiên liệu mờ ám, giúp trục lợi bất chính.
Hiện, hơn một chục lãnh đạo, bao gồm cả con trai ông Chalid, đã bị bắt giữ. Hơn 250 nhân chứng đã được triệu tập thẩm vấn. Bản thân ông Chalid bị gọi tên nhiều lần là nghi phạm nhưng đã rời Indonesia sang Malaysia từ tháng 2 và không xuất hiện theo lệnh triệu tập.
Cuộc điều tra này có ý nghĩa gì với chính quyền Prabowo?
Đây là một trong những cuộc điều tra tham nhũng lớn nhất Indonesia trong nhiều thập kỷ qua, nhắm trực diện vào một doanh nhân tầm cỡ và một tập đoàn nhà nước lớn. Giới phân tích nhận định, đây là phép thử quan trọng để Tổng thống Prabowo Subianto chứng minh cam kết xây dựng một chính phủ “sạch” và cải thiện quản trị trong doanh nghiệp nhà nước.
Trong bối cảnh Indonesia đặt mục tiêu giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu, đặc biệt từ Singapore – nơi ông Chalid đặt cơ sở kinh doanh, vụ việc càng cho thấy sự xung đột lợi ích giữa tham vọng quốc gia và quyền lực kinh tế lâu năm.
Các nhà chức trách cho biết đã tịch thu nhiều tài sản liên quan đến ông Chalid, từ ô tô hạng sang đến tiền mặt đa dạng ngoại tệ. Họ cũng đang xin Interpol phát lệnh đỏ để truy nã quốc tế nhân vật này.
