Chiều xuống ở đại ngàn Tây nguyên, thượng tá Y Tuấn Ê Ban, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Quân sự xã Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk đưa chúng tôi đi dọc những buôn làng từng nổi tiếng với nhà dài của đồng bào Ê Đê. Xe vừa qua buôn Ja, ông chỉ tay về dãy nhà bê tông mới mọc lên ven đường rồi chậm giọng: "Ngày xưa dọc tuyến này hầu hết là nhà dài. Bây giờ bê tông hóa gần hết rồi".
Vào sâu trong buôn, chúng tôi tìm đến căn nhà dài của gia đình ông Y Găm Liêng Hót - một trong số ít ngôi nhà còn giữ được dáng dấp nguyên bản. Bộ khung gỗ lớn đã ngả màu thời gian, cầu thang cái vẫn còn chạm hình bầu sữa mẹ - biểu tượng của chế độ mẫu hệ Ê Đê. "Giờ nhà dài xuống cấp dữ lắm. Người ta bán đi hoặc phá để xây nhà kiểu khác", ông Y Găm Liêng Hót nói.
