gần bờ biển Oman hôm 25-6. Một quan chức Mỹ tiết lộ với trang MS Now rằng Iran đứng sau vụ tấn công này.
Ông Arsenio Dominguez, Tổng Thư ký IMO, cho biết kế hoạch sơ tán được tạm dừng nhằm xác nhận lại rằng các biện pháp bảo đảm an toàn cần thiết vẫn tiếp tục đối với tàu nằm trong danh sách sơ tán và mọi tàu thuyền trong khu vực. Hồi đầu tuần này, IMO cho biết sáng kiến của họ sẽ hỗ trợ hàng trăm tàu thuyền và hàng ngàn thủy thủ mắc kẹt rời khỏi Vịnh Ba Tư. Tiến trình di chuyển sẽ sử dụng tuyến đường phía Bắc qua vùng biển Iran, hoặc tuyến đường phía Nam qua vùng biển Oman dưới sự giám sát của Mỹ.
Các tàu neo đậu tại eo biển Hormuz, ngoài khơi TP Bandar Abbas - Iran, hôm 17-6. Ảnh: AP
Quân đội Iran hôm 24-6 cảnh báo các tàu không được sử dụng tuyến hàng hải phía Nam do IMO phê duyệt, đồng thời tuyên bố mọi tuyến đường lưu thông mới qua eo biển Hormuz được thiết lập mà không có sự chấp thuận của Tehran là "không thể chấp nhận và nguy hiểm". Động thái này cho thấy Iran đang tìm cách siết chặt quyền kiểm soát tuyến đường vận chuyển năng lượng chiến lược này.
Bên cạnh đó, theo tờ The Wall Street Journal, Iran đang lên kế hoạch thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và cho rằng bước đi này có thể mang lại nguồn thu đến 40 tỉ USD mỗi năm. Iran muốn tàu phải trả phí cho các dịch vụ như an ninh, an toàn hàng hải và bảo vệ môi trường khi đi qua đó. Sau khi ký với Mỹ thỏa thuận chấm dứt xung đột và mở lại eo biển Hormuz gần đây, Iran được cho là đã thảo luận đề xuất này với các quốc gia vùng Vịnh và Trung Quốc. Iran cho biết nếu kế hoạch được thông qua, các quốc gia vùng Vịnh khác cũng nên tham gia thỏa thuận và nhận một phần nguồn thu.
Phản ứng trước vấn đề trên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cảnh báo việc cho phép bất kỳ quốc gia nào thu phí tàu thuyền khi sử dụng các tuyến đường thủy quốc tế sẽ dẫn đến "tình trạng hỗn loạn" và tạo ra một tiền lệ nguy hiểm trên toàn cầu. Ngoài ra, mọi khoản phí mới đều có thể làm tăng chi phí vận tải biển và ảnh hưởng đến thương mại toàn cầu.
