Luật Nhà giáo có hiệu lực từ đầu năm 2026 đã mở ra một bước thay đổi căn bản trong quản lý, sử dụng và đãi ngộ đội ngũ nhà giáo. Một trong những nội dung được dư luận đặc biệt quan tâm là việc chấm dứt phân hạng I, II, III như trước đây, thay bằng hệ thống chức danh nghề nghiệp mới, kéo theo những điều chỉnh quan trọng về bổ nhiệm và xếp lương giáo viên ở tất cả các cấp học.
Theo tinh thần của Luật Nhà giáo, đội ngũ nhà giáo sẽ không còn được quản lý theo các hạng chức danh cũ, mà chuyển sang quản lý theo chức danh nghề nghiệp thống nhất, gắn với vị trí việc làm, năng lực chuyên môn và lộ trình phát triển nghề nghiệp. Đây được xem là bước đi nhằm bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch và phù hợp hơn với yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Chuyển từ hạng I, II, III sang chức danh nghề nghiệp mới
Để Luật Nhà giáo được triển khai thống nhất trên thực tế, Bộ GD&ĐT đang hoàn thiện hệ thống văn bản dưới luật, gồm các nghị định và thông tư hướng dẫn chi tiết. Trong đó, dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo xác định ba chức danh nghề nghiệp cơ bản đối với giáo viên, gồm: giáo viên, giáo viên chính và giáo viên cao cấp.
Một tiết học chuyên đề Tin học của cô và trò Trường THCS Nguyễn Trãi (Ba Đình, Hà Nội). Ảnh minh hoạ
Theo định hướng này, giáo viên đang giữ các hạng chức danh theo quy định cũ sẽ được chuyển tương ứng sang chức danh nghề nghiệp mới, bảo đảm nguyên tắc kế thừa, không gây xáo trộn đội ngũ. Cụ thể, giáo viên hạng III dự kiến được bổ nhiệm vào chức danh giáo viên; giáo viên hạng II chuyển sang chức danh giáo viên chính; giáo viên hạng I được bổ nhiệm vào chức danh giáo viên cao cấp. Việc chuyển đổi sẽ được thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền khi các văn bản dưới luật được ban hành đầy đủ.
Song song với nghị định, Bộ GD&ĐT cũng đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định mã số, tiêu chuẩn bổ nhiệm và xếp lương đối với nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở giáo dục công lập. Đây sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng để các địa phương, cơ sở giáo dục triển khai thống nhất trong toàn ngành.
Xếp lương theo chức danh mới, giữ ổn định thu nhập
Theo dự thảo Thông tư, việc bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp mới được gắn với khung hệ số lương của viên chức hiện hành, bảo đảm nguyên tắc không làm giảm thu nhập của giáo viên trong quá trình chuyển đổi.
Cụ thể, đối với giáo viên mầm non, giáo viên hạng III (cũ) khi được bổ nhiệm vào chức danh giáo viên sẽ áp dụng hệ số lương viên chức loại A0, từ 2,1 đến 4,89; giáo viên hạng II chuyển sang chức danh giáo viên chính, áp dụng hệ số lương viên chức loại A1, từ 2,34 đến 4,98; giáo viên hạng I được bổ nhiệm chức danh giáo viên cao cấp, áp dụng hệ số lương viên chức loại A2, nhóm A2.2, từ 4,0 đến 6,38.
Đối với giáo viên tiểu học, giáo viên hạng III được bổ nhiệm chức danh giáo viên, áp dụng hệ số lương viên chức loại A1, từ 2,34 đến 4,98; giáo viên hạng II chuyển sang chức danh giáo viên chính, áp dụng hệ số lương viên chức loại A2, nhóm A2.2, từ 4,0 đến 6,38; giáo viên hạng I được bổ nhiệm chức danh giáo viên cao cấp, áp dụng hệ số lương viên chức loại A3, nhóm A3.2, từ 5,75 đến 7,55.
Với giáo viên THCS và THPT, việc chuyển đổi chức danh và xếp lương cũng được xây dựng theo nguyên tắc tương tự, bảo đảm sự tương ứng giữa chức danh nghề nghiệp mới và hệ số lương viên chức từ loại A1 đến A3. Trong đó, giáo viên cao cấp là nhóm có hệ số lương cao nhất, lên tới 7,55.
Theo tính toán trên cơ sở mức lương cơ sở hiện hành, mức lương của giáo viên sau khi xếp theo chức danh mới dự kiến dao động từ khoảng 4,9 triệu đồng đến trên 17,6 triệu đồng mỗi tháng, chưa bao gồm các khoản phụ cấp theo quy định.
Mặc dù Luật Nhà giáo đã chính thức đi vào thực thi, song trên thực tế, việc bổ nhiệm và xếp lương theo chức danh nghề nghiệp mới chỉ có thể triển khai đồng bộ khi các nghị định, thông tư hướng dẫn được ban hành đầy đủ. Hiện nay, nhiều địa phương và cơ sở giáo dục đang trong giai đoạn rà soát, chuẩn bị các điều kiện cần thiết và chờ hướng dẫn cụ thể từ Bộ GD&ĐT.
Giới chuyên môn nhận định, việc chuyển từ phân hạng I, II, III sang hệ thống chức danh nghề nghiệp mới là thay đổi lớn, có tác động lâu dài đến đội ngũ nhà giáo. Nếu được triển khai thống nhất, minh bạch và đồng bộ, chính sách này được kỳ vọng sẽ góp phần ổn định tâm lý, tạo động lực nghề nghiệp và bảo đảm chế độ đãi ngộ phù hợp hơn cho giáo viên trong bối cảnh yêu cầu đổi mới giáo dục ngày càng cao.
Bảng dự kiến chuyển đổi chức danh và khung lương giáo viên theo Luật Nhà giáo:
