Tết là dịp sum họp gia đình, gặp gỡ người thân, bạn bè, thưởng thức những mâm cỗ phong phú và tạm gác lại nhịp sống bận rộn thường ngày. Tuy nhiên, với những người đang sống chung với các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, rối loạn mỡ máu… hoặc trong gia đình có người thân mắc bệnh nền, Tết lại đi kèm những nỗi lo thầm lặng về sức khỏe.
Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Phương Anh, Phó Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện An Bình (TP.HCM) cho biết, chỉ vài ngày “thả lỏng” trong ăn uống và sinh hoạt cũng có thể khiến các chỉ số sức khỏe xấu đi nhanh chóng, làm tăng nguy cơ biến chứng và nhập viện sau kỳ nghỉ lễ, đặc biệt đối với người mắc bệnh mạn tính.
Người mắc bệnh mạn tính cần đặc biệt lưu ý chế độ dinh dưỡng trong dịp Tết. (Ảnh minh hoạ)
“Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến bệnh dễ chuyển biến xấu trong dịp Tết là chế độ ăn nhiều chất béo, đường và muối. Các món ăn truyền thống như bánh chưng, bánh tét, thịt kho trứng, các món chiên xào, mứt Tết, đồ khô… vốn là những thực phẩm người bệnh mạn tính cần hạn chế, nhưng lại xuất hiện dày đặc trên mâm cỗ ngày Tết và thường được sử dụng với số lượng nhiều hơn bình thường, kéo dài trong nhiều ngày liên tiếp”, BS Phương Anh nói.
Theo bác sĩ, việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu năng lượng, nhiều đường và nhiều muối có thể khiến đường huyết tăng cao ở người đái tháo đường, làm huyết áp khó kiểm soát ở người tăng huyết áp, đồng thời gây rối loạn mỡ máu, làm gia tăng nguy cơ các biến cố tim mạch.
Bên cạnh ăn uống, việc sử dụng rượu bia trong dịp Tết cũng là một yếu tố nguy cơ đáng lưu ý. Nhiều trường hợp uống rượu bia khi đói hoặc uống kéo dài nhiều ngày liên tiếp, gây ảnh hưởng xấu đến đường huyết, huyết áp và chức năng gan, đồng thời làm giảm hiệu quả của việc điều trị bệnh nền.
Đối với người mắc bệnh mạn tính, việc lạm dụng rượu bia không chỉ làm bệnh nặng hơn mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai biến nguy hiểm.
“Ngoài ra, sinh hoạt bị xáo trộn trong dịp Tết cũng góp phần khiến việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn. Giờ giấc ăn uống không đều, lúc ăn quá nhiều, lúc ăn rất ít, thức khuya, ngủ muộn, giảm hoặc ngưng hẳn việc tập luyện thể dục thể thao trong những ngày nghỉ lễ khiến cơ thể khó thích nghi. Những thay đổi này làm các chỉ số sức khỏe dễ dao động, đặc biệt ở người lớn tuổi và người có nhiều bệnh nền cùng lúc”, bác sĩ Phương Anh nhấn mạnh.
Để tận hưởng Tết trọn vẹn, an toàn sức khoẻ, bác sĩ khuyến cáo, người mắc bệnh mạn tính cần ăn đủ năng lượng nhưng không ăn quá mức. Các món ăn ngày Tết thường giàu năng lượng, vì vậy người bệnh nên ăn với lượng vừa phải để cảm nhận hương vị ngày Tết, đồng thời tránh tình trạng tăng cân sau Tết, vốn là yếu tố khiến việc kiểm soát bệnh và giảm cân về sau trở nên khó khăn hơn.
Bên cạnh đó, mỗi bữa ăn cần đảm bảo sự cân đối giữa các nhóm thực phẩm. Một bữa ăn hợp lý nên có đủ tinh bột, chất đạm, chất béo cùng vitamin và khoáng chất. Dù món ăn ngày Tết phong phú, nhưng trên thực tế thường được sử dụng lặp đi lặp lại, điều này không có lợi cho sức khỏe nếu kéo dài.
Ngoài ra, việc mua và dự trữ thực phẩm cũng cần được cân nhắc hợp lý. Không nên mua quá nhiều để tránh tình trạng ăn quá mức và giảm nguy cơ mất an toàn thực phẩm do bảo quản kéo dài trong điều kiện không phù hợp.
Song song với chế độ ăn uống, duy trì vận động trong dịp Tết là yếu tố không thể thiếu để kiểm soát bệnh mạn tính. Người bệnh nên cố gắng giữ thói quen vận động gần giống ngày thường.
Trong trường hợp không thể tập luyện như lịch sinh hoạt hằng ngày, mỗi người vẫn nên dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, vận động trong sinh hoạt hằng ngày hoặc dọn dẹp nhà cửa.
Ăn uống điều độ, sinh hoạt hợp lý và duy trì vận động chính là chìa khóa để người bệnh có thể đón một cái Tết trọn vẹn, an toàn và khỏe mạnh bên gia đình.
