Ngày 22/6/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố Thông tư số 25 sửa đổi Thông tư 22 ban hành năm 2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Thông tư mới có hiệu lực từ 1/7 sẽ chính thức điều chỉnh tỷ lệ của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn của các tổ chức tín dụng lên tối đa 40% từ mức 30% hiện tại.
Theo quy định trước đó, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được giảm dần từ 40% (đến hết 30/9/2020) xuống 37% (đến hết 30/9/2021), sau đó tiếp tục hạ về 34% (đến hết 30/9/2022) và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023.
Việc nâng trần trở lại 40% được các chuyên gia phân tích đánh giá là động thái hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị rủi ro thanh khoản của các tổ chức tín dụng trong thời gian tới.
Cùng với việc nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, NHNN cũng điều chỉnh một số quy định liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).
Cụ thể, Thông tư mới đã loại trừ một số khoản ra khỏi cách tính tổng tiền gửi của tổ chức trong nước và nước ngoài gồm: tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; Tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) và 80% số dư tiền gửi của KBNN hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc NHNN quyết định trong từng thời kỳ.
Điều này đồng nghĩa với việc một phần tiền gửi có kỳ hạn của KBNN sẽ được tính vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR của các ngân hàng.
Trước đó, NHNN cũng đã ban hành Thông tư 08/2026 cho phép ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc vào mẫu số khi xác định LDR, thay vì loại bỏ hoàn toàn như trước đó.
Chia sẻ với chúng tôi, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng động thái của NHNN là sự điều chỉnh chính sách mang tính thích ứng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô.
Ông Huy đánh giá việc nâng tỷ lệ lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm không gian cung ứng tín dụng trung và dài hạn, giảm áp lực phải huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí cao và gia tăng khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
Những lĩnh vực được hưởng lợi tương đối lớn là hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, khu công nghiệp và sản xuất kinh doanh. Đây đều là những lĩnh vực có khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới, nâng cao năng suất và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.
Đối với bất động sản, chính sách có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các dự án có tính khả thi cao, đặc biệt là nhà ở xã hội, bất động sản công nghiệp và các dự án đã hoàn thiện pháp lý.
Đồng quan điểm, TS. Châu Đình Linh - Giảng viên Đại học Ngân hàng TP HCM, cho rằng động thái này có thể xem là một bước đảo chiều chính sách nhưng phù hợp với bối cảnh mới.
Theo chuyên gia, một yếu tố quan trọng tạo dư địa cho sự thay đổi là năng lực quản trị của hệ thống ngân hàng đã cải thiện đáng kể sau nhiều năm tái cơ cấu. Nhiều tổ chức tín dụng đã hoàn thành các yêu cầu của Basel II, trong khi một số ngân hàng lớn đang từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn Basel III.
Điều này đồng nghĩa với việc sức chống chịu của hệ thống trước các cú sốc thị trường đã tốt hơn, khả năng quản trị thanh khoản và quản trị rủi ro cũng được nâng lên so với giai đoạn trước.
Tuy nhiên, chuyên gia Châu Đình Linh cũng cho biết NHNN cần xây dựng các kịch bản giám sát, kiểm tra sức chịu đựng và cơ chế ứng phó phù hợp để hạn chế các rủi ro về chênh lệch kỳ hạn.
Về lâu dài, các chuyên gia đều cho rằng việc điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn chỉ là giải pháp hỗ trợ trong một giai đoạn nhất định. Để đáp ứng nhu cầu vốn khổng lồ của nền kinh tế, Việt Nam vẫn cần thúc đẩy mạnh hơn sự phát triển của thị trường vốn, bao gồm thị trường cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và các quỹ đầu tư dài hạn.
Khi thị trường vốn phát triển cân bằng hơn với hệ thống ngân hàng, nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp sẽ có thêm nhiều kênh huy động, qua đó giảm áp lực cho hệ thống tín dụng và nâng cao tính bền vững của tăng trưởng kinh tế.
