Bệnh nhân B.K. (18 tuổi, ngụ TP.HCM) tình cờ phát hiện mắc viêm cầu thận IgA trong một lần đến bệnh viện khám do đau bụng dữ dội.
Người bệnh cho biết, anh thường xuyên thức khuya đến 1- 2h sáng để làm việc hoặc sử dụng điện thoại. Ngoài ra, các loại thức ăn nhanh và các loại nước ngọt còn là những món ăn được anh dùng nhiều nhất.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách - Trưởng khoa Nội thận - Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất, cho biết, trong hơn 1.000 ca sinh thiết thận được thực hiện, có khoảng 300 bệnh nhân là người trẻ và 70% trong số này mắc viêm cầu thận IgA, song phần lớn không hề biết mình đang mang bệnh. Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều người trẻ phải lọc máu sớm.
Nhiều người suy thận khi tuổi còn rất trẻ.
Kết quả từ chương trình tầm soát bệnh thận trong cộng đồng do Bệnh viện Thống Nhất triển khai cũng cho thấy, 9,8% người trong độ tuổi lao động đã có tổn thương thận nhưng hoàn toàn không có triệu chứng. Chỉ đến khi xuất hiện các dấu hiệu rõ rệt như phù, tiểu ít hoặc tăng huyết áp, người bệnh mới tìm đến cơ sở y tế để khám và điều trị.
“Hiện nay bệnh thận không còn là bệnh của người già nữa, có những người mới 20 - 30 tuổi đã suy thận. Trong đó, viêm cầu thận IgA là nguyên nhân hàng đầu. Triệu chứng ban đầu rất mơ hồ, nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm nặng”, bác sĩ Bách nói.
Theo bác sĩ, thói quen thức khuya, ngủ bù ban ngày, cùng chế độ ăn nhiều muối, thường xuyên dùng nước ngọt, trà sữa khiến thận bị tổn thương âm thầm theo thời gian. Ngoài ra, việc lạm dụng thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, các chất kích thích cũng làm lắng đọng độc chất tại cầu thận, ảnh hưởng đến chức năng lọc máu.
Bên cạnh đó, ô nhiễm môi trường và tình trạng nhiễm trùng kéo dài là những yếu tố góp phần khiến bệnh thận có xu hướng xuất hiện ngày càng sớm ở người trẻ.
Theo PGS.TS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, rất nhiều người mắc bệnh thận nhưng không hề hay biết. Nếu không được tầm soát và điều trị sớm, nhóm này có nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn giai đoạn cuối, buộc phải chạy thận nhân tạo, lọc màng bụng hoặc ghép thận.
Ông cho biết, điều này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh mà còn làm chi phí điều trị tăng cao, bởi điều trị thay thế thận tốn kém gấp khoảng 14 lần so với việc kiểm soát bệnh ở giai đoạn sớm.
Dấu hiệu sớm và đơn giản nhất để phát hiện bệnh thận là thực hiện tổng phân tích nước tiểu. Nếu kết quả cho thấy có hồng cầu vi thể hoặc protein niệu, người bệnh cần đến khám chuyên khoa thận để được đánh giá và điều trị kịp thời.
Bác sĩ lưu ý, đa số bệnh nhân thận mạn đều đồng thời mắc tăng huyết áp, do đó người trẻ bị tăng huyết áp nên chủ động tầm soát chức năng thận định kỳ.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách nhấn mạnh: “Chi phí xét nghiệm nước tiểu chỉ khoảng vài chục nghìn, còn rẻ hơn một ly trà sữa, nhưng lại có thể giúp ngăn ngừa bệnh tiến triển đến suy thận. Vì vậy, người dân nên duy trì thói quen xét nghiệm nước tiểu thường xuyên để bảo vệ sức khỏe thận".
