Bản Phá Lõm là bản thứ 2 sau bản trung tâm của xã Tam Hợp, hiện có 128 hộ, 767 nhân khẩu, với 26 đảng viên. Những năm qua, dưới sự hỗ trợ của Tổng đội Thanh niên xung phong 9, Đồn Biên phòng Tam Hợp và chính quyền địa phương, bà con nơi đây đã chuyển từ tư duy trông chờ ỷ lại sang chủ động phát triển kinh tế. Hiện bản có hơn 300 con bò, 40 con trâu, 170 con lợn; nuôi thêm gà đen, dê, lợn đen; trồng 8ha nghệ đỏ, 20ha bo bo và mở rộng diện tích trồng sâm bảy lá.
Phá Lõm còn là bản tiên phong trong bảo tồn nguồn lợi cá mát, loài đặc sản có giá trị kinh tế cao. Bản đã khoanh nuôi, bảo vệ hơn 1km suối, đưa quy định vào hương ước để người dân tự giác chấp hành.
Tại bản Huồi Sơn, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cán bộ, Đảng viên, già làng, người có uy tín đã giúp người dân mạnh dạn chuyển đổi phương thức canh tác. Các hộ tích cực trồng lúa 2 vụ, gừng, sắn, khoai sọ, nghệ đỏ, dứa... để nâng cao thu nhập.
Bà Kha Thị Hiền, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tam Hợp, cho biết, nhờ được hướng dẫn cụ thể, kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và ứng dụng kỹ thuật, bà con sản xuất rất hiệu quả, ngô nhiều bắp, gừng nhiều củ. Nghệ đỏ được Tổng đội thanh niên xung phong 9 thu mua tận rẫy với giá 4.500-5.000 đồng/kg. Một số hộ còn trồng sắn cao sản, thương lái đến tận nơi mua với giá 10.000-20.000 đồng/kg.
Nhiều hộ gia đình đã vươn lên thành hộ khá như anh Xồng Bá Nanh với mô hình trồng măng đắng, nuôi trâu, dê, lợn; hay hộ Lồng Nhìa Chù phát triển mô hình nuôi lợn đen hiệu quả.
Mô hình nuôi dúi, một đặc sản có giá trị kinh tế cao được mở rộng chăn nuôi tại xã Tam Quang.
Trong năm 2024, nhiều chỉ tiêu phát triển của xã Tam Hợp đã vượt kế hoạch: diện tích trồng sắn tăng 48,1%, cây nghệ đỏ tăng 20%, đàn gia súc gia cầm đều tăng so với cùng kỳ. Toàn xã hiện có hơn 50 mô hình kinh tế bền vững như nuôi trâu, bò, dê, gà đen, dúi, trồng nghệ đỏ, bo bo...
Từ tháng 4/2022, xã Tam Hợp phát động mô hình “Quỹ 1.000 đồng” tại 5 bản và trụ sở Ủy ban nhân dân xã. Đảng viên, người dân khi đến sinh hoạt, hội họp đều tự nguyện ủng hộ. Tính đến nay, quỹ đã thu được hơn 80 triệu đồng, hỗ trợ xây mới 3 ngôi nhà, giúp 2 hộ thoát nghèo nhờ cây, con giống.
Dù vẫn còn nhiều hộ nghèo và hộ cận nghèo, nhưng Tam Hợp đã và đang từng bước thay đổi. Sự đồng lòng giữa chính quyền và người dân, tinh thần vượt khó vươn lên đã và đang giúp vùng đất biên giới này khoác lên mình diện mạo mới, tươi sáng và đầy hy vọng.
“Những năm gần đây, nhiều bà con đã vay vốn từ các ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn để trồng rừng và chăn nuôi gia súc, đại gia súc. Toàn xã hiện còn hơn 160 hộ nghèo, chiếm 8,03%, giảm hơn 3% so với cùng kỳ năm trước. Hiện xã Tam Hợp chúng tôi đang vận động bà con tiếp tục mở rộng các mô hình sản xuất chăn nuôi, đồng thời tìm cách tiêu thụ các sản phẩm do bà con nông dân sản xuất ra. Hiện mô hình bảo tồn cá mát đang rất hiệu quả. Khai thác theo đúng quy định nên cho thu nhập rất cao cho bà con”, bà Hiền cho biết thêm.
