Bước sang năm 2026, hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện với nhiều luật mới có hiệu lực từ ngày 1-1, đáng chú ý là Luật Việc làm, Luật Nhà giáo và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các chính sách này tác động trực tiếp đến quyền lợi người lao động.
Luật Việc làm
Luật Việc làm 2025 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 16-6-2025, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-1-2026. Tại Luật Việc làm mới, nhiều nội dung trọng tâm liên quan thiết thân đến quyền lợi người lao động đã được sửa đổi, bổ sung.
Nhiều luật mới có hiệu lực từ ngày 1-1-2026 tác động trực tiếp đến quyền lợi người lao động
Cụ thể, mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) nhằm tăng cường diện bao phủ chính sách và phù hợp với Luật BHXH năm 2024; linh hoạt mức đóng BHTN (tối đa bằng 1% tiền lương tháng); đơn giản hóa điều kiện, giảm thủ tục hành chính cho người lao động và người sử dụng lao động trong tiếp cận và thụ hưởng các chế độ BHTN (tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp; Hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động…).
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật số 91/2025/QH15) cũng có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, trong đó có một số quy định đáng chú ý như: nghiêm cấm mua bán dữ liệu cá nhân; doanh nghiệp phải xóa dữ liệu cá nhân người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng; mạng xã hội không được yêu cầu cung cấp hình ảnh, video chứa nội dung về giấy tờ tùy thân làm yếu tố xác thực...
Chẳng hạn, Khoản 2 Điều 25 quy định doanh nghiệp sau khi chấm dứt hợp đồng phải xóa, hủy dữ liệu cá nhân của người lao động, trừ trường hợp theo thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định khác; có trách nhiệm tuân thủ quy định của Luật này, pháp luật về lao động, việc làm, pháp luật về dữ liệu và quy định khác của pháp luật có liên quan; dữ liệu cá nhân của người lao động phải lưu trữ trong thời hạn theo quy định của pháp luật hoặc theo thỏa thuận.
Luật Nhà giáo
Điểm đáng chú ý tại Luật Nhà giáo 2025 là quy định tất cả nhà giáo (kể cả công lập và ngoài công lập) được hưởng chế độ trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng; chế độ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng; chế độ hỗ trợ chăm sóc sức khỏe định kỳ, chăm sóc sức khỏe nghề nghiệp; được bố trí nhà ở công vụ hoặc chỗ ở tập thể hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà khi công tác ở vùng đặc biệt khó khăn.
Đồng thời, có chính sách thu hút, trọng dụng đối với người có trình độ cao, có tài năng, có năng khiếu đặc biệt, có kỹ năng nghề cao; đến làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn; nhà giáo trong một số lĩnh vực trọng yếu, thiết yếu…
Bên cạnh đó, Luật Nhà giáo quy định giáo viên mầm non nếu có nguyện vọng thì được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn không quá 5 năm so với quy định của Bộ Luật Lao động và không bị giảm tỉ lệ phần trăm hưởng lương hưu do việc nghỉ hưu trước tuổi nếu có đủ 15 năm đóng BHXH. Giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo làm việc trong lĩnh vực chuyên sâu đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn…
