Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết ngày 15/4, giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn ngân sách nhà nước đạt 127.390 tỷ đồng, tương đương 12,6% kế hoạch Thủ tướng giao.
Tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 được giao là hơn 1 triệu tỷ đồng. Đối với vốn địa phương, các tỉnh, thành chỉ phân bổ 95% số vốn được giao, tương đương gần 618.000 tỷ đồng. Phần còn lại hơn 32.500 tỷ đồng được tiết kiệm để dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Giải ngân đầu tư công đạt 12,6% kế hoạch Thủ tướng giao. Ảnh: Trọng Tài.
Về phân bổ chi tiết, các bộ, ngành và địa phương đã phân bổ gần 977.000 tỷ đồng cho các nhiệm vụ, dự án. Nếu không tính phần vốn địa phương giao tăng thêm, số vốn đã phân bổ đạt hơn 963.000 tỷ đồng, tương đương 95,1% kế hoạch Thủ tướng giao.
Hiện vẫn còn khoảng 50.000 tỷ đồng chưa phân bổ chi tiết tại 15 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương, chủ yếu đang trong quá trình hoàn thiện các thủ tục đầu tư .
Tính đến giữa tháng 4, có 7 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước trở lên, gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Quốc phòng; Bộ Công Thương; Bộ Công an; Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Các địa phương có tỷ lệ giải ngân dẫn đầu là Hà Nội; Lạng Sơn; Hải Phòng; Cà Mau; Điện Biên; Thái Nguyên; Quảng Ninh; Hà Tĩnh…
Ngược lại, còn 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước , trong đó 16 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% hoặc chưa giải ngân; nhiều cơ quan Trung ương tỷ lệ giải ngân ở mức 0%.
Tại Hội nghị thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, một số đơn vị được giao vốn lớn nhưng giải ngân thấp, ảnh hưởng đến tiến độ chung. Giải ngân chậm là kết quả của nhiều yếu tố, khách quan có biến động giá vật liệu, thay đổi chính sách, khó khăn trong giải phóng mặt bằng và điều kiện thời tiết.
Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. Theo đó, chất lượng lập kế hoạch chưa cao, phân bổ vốn còn dàn trải. Một số dự án chưa hoàn thiện thủ tục nhưng vẫn được bố trí vốn. Công tác giải phóng mặt bằng chưa đồng đều, thiếu quyết liệt. Việc phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ.
Năng lực tổ chức thực hiện của một số chủ thể còn hạn chế. Một bộ phận cán bộ còn tâm lý e ngại, né tránh trách nhiệm. Nguồn cung vật liệu thiếu hụt, trong khi nhu cầu tăng cao do triển khai đồng loạt nhiều dự án.
Nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, lãnh đạo Bộ Tài chính kiến nghị, các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh việc phân bổ chi tiết kế hoạch vốn, chủ động điều chỉnh vốn giữa các dự án nhằm ưu tiên những công trình có khả năng giải ngân tốt.
Các đơn vị chưa hoàn tất phân bổ vốn trung ương trước ngày 15/5, báo cáo phương án xử lý và gửi Bộ Tài chính trước ngày 20/5.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương chậm giải ngân vốn đầu tư công. Chính phủ xác định đầu tư công là một nhiệm vụ chính trị rất quan trọng của năm 2026 và cả nhiệm kỳ; là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng "2 con số".
