Cụ thể, cơ quan thuế tỉnh Đắk Lắk vừa có thư ngỏ gửi các doanh nghiệp (DN), hộ, cá nhân kinh doanh trên địa bàn về việc thanh toán không dùng tiền mặt.
Với các tổ chức, DN, cơ quan thuế lưu ý, khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác có giá trị từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, chỉ được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào, và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Trong khi đó, doanh thu tính thuế giá trị gia tăng, thu nhập cá nhân của hộ, cá nhân kinh doanh là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà không phân biệt đã thu được tiền hay chưa. Các khoản chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập tính thuế thu nhập cá nhân, nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
“Tuy nhiên, hiện nay còn một số người trong hoạt động sản xuất kinh doanh cố tình chỉ nhận thanh toán bằng tiền mặt, không nhận thanh toán bằng hình thức điện tử để che giấu doanh thu, nhằm trốn thuế, gây thất thu ngân sách nhà nước” - Thuế tỉnh Đắk Lắk cảnh báo và cho biết đây là hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, bị xử phạt, và truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo đó, cơ quan thuế khuyến nghị DN, hộ, cá nhân kinh doanh cần thực hiện thanh toán theo các hình thức không dùng tiền mặt; thực hiện kê khai đúng và đầy đủ doanh thu khi bán hàng hoá dịch vụ, minh bạch trong giao dịch kinh tế, không thực hiện những hành vi trái pháp luật nhằm che giấu doanh thu.
Thuế TP Hà Nội cũng từng có thư ngỏ gửi người nộp thuế, khuyến nghị người nộp thuế kê khai chính xác, trung thực, đầy đủ doanh thu, chi phí, nghĩa vụ thuế theo đúng quy định pháp luật. Điều chỉnh, khắc phục kịp thời các sai sót nếu có trong quá trình kê khai.
Đặc biệt, không sử dụng tài khoản trung gian nhằm che giấu doanh thu. Sử dụng hóa đơn, chứng từ hợp pháp trong mọi giao dịch.
Các trường hợp cố tình che giấu doanh thu, kê khai không trung thực, đầy đủ sẽ bị xử lý, truy thu, ấn định thuế, xử phạt hành vi khai sai, trốn thuế, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm theo quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017 và 2025).
Ghi nhận tại một số địa phương cho thấy đến tháng 3/2026, vẫn còn cửa hàng kiên quyết không chấp nhận thanh toán bằng hình thức chuyển khoản. Tại phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An, quán bánh mì Bà Tại trên đường Quang Trung là một ví dụ. Chủ quán cho biết cửa hàng chỉ nhận tiền mặt và luôn thông báo trước với khách để thuận tiện trong việc mua bán, tránh phát sinh tình huống khó xử khi thanh toán.
Theo phản ánh của nhiều khách hàng, cửa hàng bánh mỳ Bà Tại có lượng bán ra lên tới cả nghìn chiếc mỗi ngày, với giá thấp nhất 20.000 đồng/chiếc – một mức doanh thu không hề nhỏ. Thế nhưng, điều khiến người dân bức xúc không nằm ở giá cả, mà ở việc chủ cửa hàng kiên quyết chỉ nhận tiền mặt. Khi khách thắc mắc vì sao không cho chuyển khoản vì hình thức thanh toán đã trở nên phổ biến ở khắp nơi thì chỉ nhận được câu trả lời lạnh lùng: “Quán không nhận chuyển khoản. Muốn mua thì chuẩn bị tiền mặt, không có thì thôi”.
Sự cứng nhắc này khiến không ít người khó chịu, đặc biệt là du khách từ nơi khác đến. Một du khách từ Hà Nội từng phản ánh sự việc tới cơ quan báo chí đã lắc đầu ngao ngán nói, chỉ có kiểu kinh doanh không minh bạch mới không nhận chuyển khoản. Trong bối cảnh hiện nay, từ quán trà đá vỉa hè đến chợ dân sinh đều có thể thanh toán không tiền mặt, việc một cửa hàng lớn giữa trung tâm phường vẫn từ chối chuyển khoản khiến nhiều người đặt dấu hỏi. “Ở đâu cũng chuyển khoản được, vậy mà cửa hàng doanh thu lớn lại quyết không nhận. Đây là biểu hiện của việc trốn thuế”, một khách hàng tên T.P.A bức xúc lên tiếng.
Giới chuyên gia cũng khẳng định: cá nhân, hộ kinh doanh cần tính toán, làm công dân thời đại số, văn minh hiện đại nên tuân thủ pháp luật thuế hay làm người trốn thuế, thương hiệu cũng bị ảnh hưởng.
