Hoạt động xuất khẩu hạt điều của Việt Nam trong tháng 1/2026 ghi nhận những số liệu tăng trưởng khả quan so với cùng kỳ năm trước. Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khối lượng nhân điều xuất khẩu trong tháng đầu năm đạt mức 65 nghìn tấn.
Chỉ số này tương ứng với mức tăng trưởng 73,6% về số lượng so với tháng 1/2025. Tổng kim ngạch xuất khẩu hạt điều trong giai đoạn này ước tính đạt 434 triệu USD, tăng 70,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
Về mặt giá trị thương mại, giá xuất khẩu nhân điều bình quân trong tháng 1/2026 ước đạt 6.673 USD trên mỗi tấn. Mức giá này có sự sụt giảm nhẹ khoảng 2% khi so sánh với số liệu của cùng kỳ năm 2025.
Sự sụt giảm về giá bình quân cho thấy các doanh nghiệp đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu tăng cao đã bù đắp cho sự biến động về giá và giúp tổng kim ngạch duy trì đà tăng trưởng dương.
Hạt điều là một trong những mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam đạt hơn 5 tỷ USD trong năm 2025.
Thị trường Trung Quốc đóng vai trò là động lực chính thúc đẩy sự gia tăng đột phá của ngành điều trong giai đoạn đầu năm. Nhu cầu tiêu thụ tại quốc gia này tăng mạnh do thời điểm trùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ.
Các đối tác nhập khẩu từ Trung Quốc đã đẩy mạnh việc thu mua nhân điều chế biến để phục vụ thị trường nội địa. Bên cạnh đó, người tiêu dùng tại thị trường này cũng đang có sự dịch chuyển trong thói quen tiêu dùng sản phẩm hạt điều. Cụ thể, các mặt hàng chế biến như điều tẩm vị và các sản phẩm đóng gói sẵn có xuất xứ từ Việt Nam được ưu tiên lựa chọn.
Bên cạnh Trung Quốc, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục duy trì vị thế là một trong những thị trường nhập khẩu hạt điều lớn của Việt Nam (kim ngạch đạt 975 triệu USD năm 2025), đóng góp quan trọng vào tổng doanh thu toàn ngành. Quyết định gỡ bỏ thuế đối với hơn 200 mặt hàng thực phẩm, trong đó có hạt điều được Tổng thống Donald Trump ban hành ngày ngày 14/11/2025 sẽ là cú hích quan trọng, giúp ngành điều Việt Nam phục hồi mạnh trong năm 2026.
Trong năm 2026, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ nỗ lực thâm nhập sâu hơn vào các chuỗi bán lẻ toàn cầu thông qua việc kiểm soát tiêu chuẩn chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm. Do vậy, việc chuyển dịch từ xuất khẩu điều thô sang nhân điều chế biến sâu đang trở thành xu hướng chủ đạo của các đơn vị sản xuất.
Các địa phương có diện tích trồng điều lớn đã và đang tích cực hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, chế biến và kiểm nghiệm chất lượng các sản phẩm liên quan đến điều.
Tại các địa phương trọng điểm, hoạt động sản xuất và chế biến điều cũng ghi nhận sự sôi động ngay từ đầu năm. Tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước sau khi sáp nhập thành tỉnh Đồng Nai mới tiếp tục khẳng định vai trò là "thủ phủ" điều của cả nước với hơn 180.000 ha điều.
Đến nay, toàn tỉnh Đồng Nai đã có 496 sản phẩm OCOP, trong đó có hàng chục mặt hàng chế biến từ hạt điều đạt chuẩn. Đáng chú ý, phần lớn các sản phẩm OCOP đạt 5 sao cấp quốc gia của tỉnh đều thuộc nhóm này.
Trong năm 2025, tỉnh cũng đã tiến hành thẩm định thêm 15 sản phẩm mới. Trong số này có 11 sản phẩm được chế biến từ hạt điều với 6 sản phẩm được đánh giá có tiềm năng đạt chuẩn 5 sao quốc gia.
Song song với việc phát triển sản phẩm OCOP, nhiều doanh nghiệp ở địa phương đã đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ chế biến sâu để nâng cao năng lực cạnh tranh. Điển hình là Tập đoàn Gia Bảo đã đưa vào vận hành Nhà máy Chế biến nông sản và thực phẩm Bà Tư Bình Phước. Dự án này có tổng vốn đầu tư 6,5 triệu USD, tập trung phát triển các dòng sản phẩm điều chế biến sâu phục vụ thị trường xuất khẩu.
Mặc dù các số liệu đầu năm mang tính tích cực, ngành điều vẫn đang đối mặt với một số vấn đề về nguồn cung. Hiện nay, nguồn nguyên liệu điều thô phục vụ cho hoạt động chế biến trong nước vẫn còn phụ thuộc một phần vào việc nhập khẩu từ các quốc gia khu vực châu Phi. Việc tự chủ vùng nguyên liệu nội địa đang được các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đặt lên hàng đầu để đảm bảo tính bền vững. Chi phí logistics và các rào cản kỹ thuật tại các thị trường quốc tế cũng là những yếu tố mà doanh nghiệp cần lưu tâm trong thời gian tới.
Đức Minh
