Một ngày cuối năm 2020, cô Trương, một phụ nữ sinh sống tại Bắc Kinh, Trung Quốc bất ngờ phát hiện trong tài khoản ngân hàng của mình xuất hiện khoản tiền 280.000 NDT (hơn 1 tỷ đồng). Số tiền này đến một cách đột ngột, không báo trước, không rõ người gửi, cũng không liên quan đến bất kỳ giao dịch nào mà cô từng thực hiện.
Ngay lập tức, cô Trương kiểm tra lại các giao dịch trong ngày và phát hiện khoản tiền được chuyển đến từ một người có họ Tạ, cái tên hoàn toàn xa lạ với cô cả trong công việc lẫn đời sống cá nhân. Theo lời cô Trương, thời điểm đó cũng không phải ngày phát lương, và mức thu nhập bình thường mỗi tháng của cô chỉ khoảng 10.000 NDT (hơn 36 triệu đồng). Cô cũng không có khoản đầu tư nào có thể sinh lãi đến mức đó.
Không lâu sau khi phát hiện giao dịch, cô Trương nhận được một cuộc gọi từ số lạ. Người gọi tự xưng mình mang họ Tạ, cho biết đã vô tình chuyển nhầm 280.000 NDT (hơn 1 tỷ đồng) vào tài khoản của cô Trương và mong cô có thể hoàn lại số tiền này. Người này cũng đề nghị cung cấp thông tin cụ thể để cô Trương thực hiện việc hoàn tiền.
Cảm thấy đây là điều nên làm, cô Trương ngay lập tức đến ngân hàng để trình bày sự việc. Tuy nhiên, nhân viên ngân hàng cho biết vì thông tin người gửi và người nhận đều hoàn toàn khớp, từ số tài khoản đến tên người nhận, nên giao dịch không có dấu hiệu sai sót về kỹ thuật. Do đó, ngân hàng từ chối xử lý hoàn tiền, đồng thời nhắc nhở cô Trương nên cẩn trọng vì có thể đây là một hành vi bất thường, thậm chí có liên quan đến hoạt động rửa tiền.
Lo ngại bị lợi dụng hoặc dính líu đến hành vi phạm pháp, cô Trương quyết định báo công an để được hỗ trợ. Sau khi tiếp nhận vụ việc, cảnh sát nhận định có khả năng đây là một hình thức lừa đảo hoặc hành vi lợi dụng người trung gian để hợp thức hóa dòng tiền không rõ nguồn gốc. Lực lượng chức năng yêu cầu cô Trương giữ nguyên hiện trạng tài khoản, không chuyển khoản, không sử dụng số tiền và theo dõi thêm trong 24 giờ để kiểm tra có biến động mới hay không.
(Ảnh minh họa)
Trong khi cô Trương chấp hành yêu cầu từ phía công an và giữ im lặng, người phụ nữ họ Tạ liên tục gọi điện, nhắn tin yêu cầu cô chuyển lại tiền, thậm chí còn nói rằng cô có thể đề xuất điều kiện hoặc mức phí nào phù hợp. Càng bị thúc ép, cô Trương càng cảm thấy bất an. Không muốn trở thành mắt xích vô tình trong một đường dây rửa tiền nào đó, cô Trương quyết không hồi đáp và tiếp tục chờ thêm vài ngày để làm rõ vụ việc.
Tuy nhiên, việc im lặng của cô đã khiến người phụ nữ kia nổi giận. Không lâu sau đó, cô Trương bất ngờ nhận được thông báo bị kiện ra tòa vì bị cáo buộc chiếm giữ tài sản trái phép.
Theo các chuyên gia pháp lý, trong trường hợp này, hành vi của cô Trương không cấu thành tội cô ếm đoạt tài sản hay xâm phạm tài sản của người khác. Ngay khi phát hiện khoản tiền bất thường, cô đã liên hệ ngân hàng, sau đó báo công an, và quan trọng là chưa từng có ý định sử dụng khoản tiền đó cho mục đích cá nhân. Về mặt pháp luật hình sự, yếu tố “cố ý chiếm đoạt” là điều kiện cần để cấu thành tội phạm, và rõ ràng cô Trương không có dấu hiệu này.
Theo luật hình sự Trung Quốc, nếu một người chuyển khoản giúp người khác mà không biết số tiền đó đến từ hành vi phạm tội, người đó vẫn có thể bị truy tố nếu hành vi gián tiếp giúp hợp thức hóa dòng tiền phạm pháp. Tùy mức độ vi phạm, mức án có thể từ 5 năm đến 10 năm tù. Chính vì thế, việc cô Trương kiên quyết không hoàn tiền ngay mà chọn cách báo công an, giữ nguyên trạng tài khoản là hành động cẩn trọng và đúng đắn.
Cuối cùng, được sự xác nhận của công an địa phương và ngân hàng, cô Trương đã chứng minh được bản thân không hề cố ý chiếm đoạt tài sản và giao lại toàn bộ số tiền cho cơ quan chức năng. Cảnh sát Bắc Kinh sau đó đã tiến hành điều tra người phụ nữ họ Tạ về hành vi rửa tiền để xử lý theo quy định của pháp luật Trung Quốc.
