Ngày 11/12, Quốc hội đã thông qua Luật Phục hồi, phá sản với gần 90% đại biểu tán thành. Luật mới ưu tiên áp dụng thủ tục phục hồi trước phá sản, nhằm bảo đảm việc xử lý doanh nghiệp, hợp tác xã gặp khó khăn được thực hiện kịp thời, minh bạch, qua đó tối ưu giá trị tài sản và hạn chế đổ vỡ dây chuyền trong nền kinh tế.
Theo luật, Nhà nước sẽ triển khai nhiều chính sách hỗ trợ về thuế, phí, tín dụng, lãi suất và đất đai để giúp doanh nghiệp gặp khó khăn có điều kiện phục hồi, tái cơ cấu hoặc chấm dứt hoạt động kinh doanh một cách có trật tự. Các chi phí liên quan đến quá trình phục hồi hoặc phá sản sẽ được thanh toán từ giá trị tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã.
Một điểm mới đáng chú ý là ngân sách Nhà nước được phép tạm ứng chi phí phá sản trong một số trường hợp đặc biệt. Cụ thể, doanh nghiệp, hợp tác xã có thể được áp dụng thủ tục phá sản rút gọn khi không còn tài sản hoặc còn tài sản nhưng không thể bán được để chi trả các khoản chi phí cần thiết. Khoản tiền ngân sách tạm ứng sẽ được hoàn trả ngay khi việc thanh lý tài sản mang lại nguồn thu.
Luật cũng quy định rõ trách nhiệm trong trường hợp người nộp đơn yêu cầu phá sản không trung thực. Khi đó, cá nhân hoặc tổ chức liên quan phải chịu toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình giải quyết phá sản.
Nhà nước sẽ tạm ứng chi phí phá sản cho doanh nghiệp không còn tiền (Ảnh: DT).
Theo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, pháp luật hiện hành chưa quy định rõ nguồn tạm ứng chi phí phá sản khi người nộp đơn là người lao động, tổ chức công đoàn hoặc khi doanh nghiệp không còn tài sản. Thực tế này đã trở thành “điểm nghẽn”, khiến nhiều vụ việc phá sản kéo dài do không có kinh phí chi trả cho các hoạt động bắt buộc như quản tài viên, thanh lý tài sản hay kiểm toán. Luật mới được ban hành nhằm tháo gỡ vướng mắc này.
Về thủ tục phá sản rút gọn, luật quy định trong vòng 10 ngày kể từ khi thụ lý đơn, thẩm phán phải quyết định việc áp dụng thủ tục này. Thời gian giải quyết theo thủ tục rút gọn chỉ bằng một nửa so với thủ tục thông thường. Trong trường hợp hội nghị chủ nợ đồng ý áp dụng thủ tục phá sản nhưng doanh nghiệp không còn tài sản để nộp tạm ứng chi phí, tòa án có thể tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản trong vòng 30 ngày.
Luật Phục hồi, phá sản sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.
