Tăng nóng kỷ lục rồi sụp đổ như “cổ phiếu meme”
Thị trường bạc vừa trải qua một trong những cú sụp đổ mạnh nhất trong lịch sử giao dịch kim loại quý khi giá giảm hơn 30% chỉ trong 3 ngày, xóa sạch phần lớn mức tăng trước đó. Diễn biến này khiến nhiều nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân choáng váng sau khi bị cuốn vào cơn sốt đầu cơ dữ dội và hứng chịu thiệt hại nặng nề khi thị trường đảo chiều đột ngột.
Giá bạc tăng nóng rồi lao dốc hơn 30% trong vài ngày, đẩy nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ vào thua lỗ.
Đỉnh điểm của đợt tăng giá xuất hiện vào cuối tháng 1, khi bạc vọt lên trên 120 USD/ounce - mức cao kỷ lục hiếm thấy. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn và kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ, bạc được xem là “vàng phiên bản tăng tốc”, thu hút mạnh dòng tiền đầu cơ, đặc biệt từ các nhà đầu tư cá nhân tại châu Á thông qua mạng xã hội và các diễn đàn trực tuyến.
Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, giá bạc lao dốc xuống dưới 84 USD/ounce trước khi hồi phục nhẹ 5-9% trong những phiên đầu tháng 2. So với đỉnh, giá có thời điểm giảm hơn 40% chỉ trong 3 phiên liên tiếp - một trong những đợt điều chỉnh mạnh nhất kể từ thập niên 1980 khiến thị trường bạc bị so sánh với cơn sốt “cổ phiếu meme” thời kỳ đại dịch COVID-19.
Theo đánh giá của giới chuyên gia, đợt tăng giá phi mã của bạc trong tháng 1 không xuất phát từ những thay đổi lớn về cung - cầu vật chất mà chủ yếu được thúc đẩy bởi dòng tiền đầu cơ. Dữ liệu từ Vanda Research cho thấy, chỉ riêng trong tháng 1, các nhà đầu tư cá nhân đã rót khoảng 1 tỷ USD vào các quỹ ETF bạc, mức cao kỷ lục từ trước tới nay. Phần lớn dòng tiền này đến từ nhà đầu tư nhỏ lẻ bị cuốn theo đà tăng liên tục của giá bạc và hiệu ứng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội - nơi bạc được quảng bá như một kênh đầu tư có khả năng mang lại lợi nhuận vượt trội trong thời gian ngắn.
Cú đảo chiều của thị trường bắt đầu khi xuất hiện hàng loạt thông tin bất lợi trong thời gian ngắn. Đáng chú ý nhất là việc Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố đề cử ông Kevin Warsh cho vị trí Chủ tịch Fed. Ông Warsh được xem là người theo trường phái chính sách tiền tệ cứng rắn, làm dấy lên lo ngại rằng Fed sẽ không vội vàng cắt giảm lãi suất như kỳ vọng trước đó, đồng thời duy trì sự độc lập trước áp lực chính trị. Thông tin này ngay lập tức làm suy giảm sức hấp dẫn của kim loại quý, vốn thường được hưởng lợi trong môi trường lãi suất thấp.
Ngay sau đó, nhiều sàn giao dịch tại Mỹ và Trung Quốc đồng loạt nâng yêu cầu ký quỹ đối với các hợp đồng giao dịch kim loại quý. Động thái này buộc nhà đầu tư phải bán ra để bổ sung tiền ký quỹ, qua đó làm gia tăng áp lực bán trên thị trường. Cùng thời điểm, tâm lý chốt lời trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán - mùa cao điểm mua bán vàng bạc tại châu Á cũng góp phần đẩy nhanh làn sóng bán tháo. Khi nhiều yếu tố tiêu cực cùng xuất hiện, thị trường nhanh chóng rơi vào trạng thái hoảng loạn, khiến giá bạc lao dốc với tốc độ hiếm thấy.
Nhà đầu tư nhỏ lẻ trả giá đắt cho cơn sốt bạc
Những biến động cực đoan này đã gây thiệt hại nặng nề cho các nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là những người sử dụng đòn bẩy cao. Trên các diễn đàn đầu tư như Reddit, nhiều câu chuyện thua lỗ nhanh chóng được chia sẻ. Một nhà đầu tư cho biết đã mất hơn 25.000 USD (khoảng 650 triệu đồng) chỉ trong vài ngày khi đặt cược vào quỹ ETF bạc đòn bẩy AGQ (quỹ có mức biến động gấp đôi giá bạc). Một nhà đầu tư khác mô tả khoản lỗ của mình là “một cú sốc tài chính khổng lồ” khi bạc có phiên giảm tới 27% chỉ trong một ngày - mức giảm mạnh nhất kể từ thập niên 1980. Riêng quỹ AGQ đã giảm tới 60% trong phiên ngày 30/1 và giảm thêm khoảng 9% trong phiên ngày 2/2.
Mức độ hưng phấn của giới đầu cơ được thể hiện rõ qua hoạt động giao dịch trên các quỹ ETF bạc. Trong tuần cao điểm, quỹ ETF bạc phổ biến nhất là SLV ghi nhận giá trị giao dịch kỷ lục. Ngày 26/1, khi giá bạc gần đạt mức cao nhất, giá trị giao dịch của SLV lên tới 39,4 tỷ USD, chỉ thấp hơn đôi chút so với quỹ ETF theo dõi chỉ số S&P 500 là SPY với 41,9 tỷ USD. Trong khi đó, vào cùng ngày này của năm trước, giá trị giao dịch của SPY cao hơn SLV tới 70 lần, cho thấy mức độ “nóng” bất thường của thị trường bạc trong giai đoạn vừa qua.
Theo bà Nicky Shiels, chuyên gia phân tích tại công ty kim loại quý MKS Pamp, tháng 1/2026 sẽ được nhớ đến như giai đoạn bạc được giao dịch giống một cổ phiếu meme hơn là một kim loại quý truyền thống. Ông Eloise Goulder, trưởng bộ phận dữ liệu tài sản toàn cầu tại JPMorgan Chase, cũng cho biết số lượt đề cập đến bạc trên mạng xã hội trong tháng 1 đã tăng gấp 20 lần so với mức trung bình của 5 năm gần đây, phản ánh rõ tâm lý hưng phấn của nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Biến động giá mạnh cũng kéo theo những hệ lụy trên thị trường bạc vật chất. Theo Financial Times, nhu cầu tăng vọt đã dẫn đến cuộc đua đảm bảo nguồn cung bạc vật chất, khi nhiều nhà máy đúc tiền quốc gia gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu đối với đồng xu vàng và bạc. Các nhà máy tinh chế phải hoạt động suốt ngày đêm để nấu chảy đồ trang sức, bộ đồ ăn và thậm chí cả răng giả cũ bằng bạc nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường.
Dù chịu tổn thất lớn, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn cho rằng cú giảm vừa qua chỉ là một đợt điều chỉnh trong xu hướng tăng dài hạn. Trên các nhóm chat đầu tư trực tuyến, không ít ý kiến tiếp tục kêu gọi tích trữ bạc, coi sự sụt giảm mạnh là cơ hội mua vào. Một số chuyên gia cũng tỏ ra thận trọng nhưng không quá bi quan.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cú sụp đổ của giá bạc trong tháng 1 là lời cảnh báo rõ ràng về rủi ro của việc đầu cơ theo tâm lý đám đông, đặc biệt khi sử dụng đòn bẩy cao.
