Đợt sóng nhiệt cuối tháng 6 đẩy nhiệt độ tại nhiều quốc gia châu Âu vượt ngưỡng 40°C, buộc trường học đóng cửa, bệnh viện quá tải và các thành phố vốn được xây dựng để chống chọi với mùa đông lạnh giá phải vật lộn với một mùa hè chưa từng có tiền lệ.
Giữa đợt nắng nóng lịch sử này, nhiều người Việt tại châu Âu đang phải xoay xở với một mùa hè khắc nghiệt trong những căn hộ, ký túc xá ngột ngạt, gần như không có điều hòa.
Nhiều chung cư, căn hộ ở Paris, Pháp, không được thiết kế để chống chọi với nắng nóng. (Ảnh: The Guardian)
Nóng như Hà Nội, nhưng không có điều hòa
“Nếu muốn biết người dân ở Paris đang trải qua cảm giác gì, hãy thử tắt điều hòa giữa mùa hè Hà Nội, đóng kín cửa lại và chỉ bật một chiếc quạt” , Đặng Việt Hoàng, 32 tuổi, sống tại quận 15 thủ đô Paris, Pháp, nói.
“Cảnh khổ sở nhất là đi tàu điện ngầm. Nếu tàu gặp sự cố hoặc kẹt chuyến, hàng trăm người bị nhốt trong không gian kín không điều hòa, không gió, nóng đến mức muốn ngất” , anh kể.
Hoàng cho biết đợt nắng nóng cuối tháng 6 khiến Paris bước vào những ngày oi bức hiếm thấy, nhiệt độ ngoài trời có thời điểm lên đến 40°C. Theo anh, 2 - 3 năm gần đây Pháp cũng từng trải qua các đợt nóng, nhưng không kéo dài và khắc nghiệt như năm nay.
“Ở châu Âu, đặc biệt là Pháp, bao năm qua người dân đã quen với việc mùa hè chỉ cần bật một chiếc quạt máy là đủ rồi. Nhưng riêng năm nay thì quạt cũng phải chào thua, ai cũng nhận ra họ bắt buộc phải có điều hòa thì mới chịu nổi” , Hoàng chia sẻ.
Tuy nhiên, việc lắp điều hòa tại Pháp không hề đơn giản. Hoàng cho biết có hai rào cản lớn là hạ tầng và tài chính.
Về hạ tầng, các tòa nhà ở Paris phần lớn là nhà cổ, không được thiết kế hệ thống đường ống để lắp điều hòa gắn tường công suất lớn 12.000 - 18.000 BTU hoặc hơn. Muốn khoan tường lắp máy phải làm thủ tục xin giấy phép thi công vô cùng phức tạp, phải được sự đồng ý của chủ nhà và ban quản lý tòa nhà dựa trên bản vẽ thiết kế.
Do đó, người dân nếu có điều kiện thì thường cũng chỉ mua được loại điều hòa di động cắm điện công suất nhỏ (5.000 BTU). Loại này chỉ làm mát cục bộ được một góc chứ không thể làm mát sâu toàn bộ căn nhà.
Về tài chính, một chiếc máy điều hòa loại nhỏ cắm điện ở đây có giá dao động từ 500 - 1.000 Euro (khoảng 15 - 30 triệu đồng). Nhưng chi phí mua máy không đáng ngại bằng tiền điện.
“Một máy điều hòa chạy trong mùa hè có thể khiến hóa đơn tiền điện tăng thêm 200 - 300 Euro/tháng. Với những người lao động nhận mức lương tối thiểu, sau khi trừ tiền thuê nhà và sinh hoạt phí thì việc gánh thêm khoản tiền điện này là điều quá sức” , Hoàng nói.
Trẻ em vui chơi giải nhiệt tại đài phun nước công cộng ở Nanterre, Pháp. (Ảnh: Duy Quân)
Tại Nanterre, cách Paris khoảng 15 km về phía tây bắc, Đỗ Duy Quân, 32 tuổi, cũng mô tả thời tiết những ngày cuối tháng 6 là “vô cùng khắc nghiệt”. Anh nắng lên nhanh từ sáng sớm, kéo dài đến 21 - 22h, khiến cảm giác oi bức đeo bám cả ngày.
“Trong bóng râm có hôm 38 - 40°C, còn trong nhà cũng lên 30 - 35°C” , Quân chia sẻ. Nhiều tòa nhà, trường học, bệnh viện không có điều hòa khiến công việc đình trệ. Một số trường phải đóng cửa vì không đủ điều kiện làm mát, buộc phụ huynh nghỉ làm hoặc làm từ xa để trông con, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.
Gia đình Quân chống nóng bằng cách mở cửa ban đêm và sáng sớm để lấy khí mát, trong ngày đóng toàn bộ cửa, che kính, thậm chí dán giấy bạc cách nhiệt bên ngoài cửa sổ. Trẻ nhỏ được hạn chế ra ngoài, uống nhiều nước và ở trong nhà vào thời điểm nắng gắt.
Ở Anh, Nguyễn Hà, du học sinh Việt Nam tại Birmingham, cùng chung cảm nhận. “Nắng ở Anh rất gắt, khó chịu, không khác Hà Nội lúc 40°C và kéo dài tới 20 - 21h” , cô chia sẻ.
Trước đây, mùa hè tại Anh thường ngắn và ôn hòa, khiến điều hòa không được xem là thiết bị thiết yếu trong nhà ở. Phần lớn công trình được xây để giữ ấm, cách nhiệt cho mùa đông. Khi nhiệt độ tăng vọt, nhiều phòng kín như trở thành “chiếc lò nướng”.
“Những ngày vừa rồi tôi phải đi mua quạt ngay vì tối không thể ngủ được” , Hà nói. Cách chống nóng của cô chủ yếu là uống nước đá, dùng quạt và hạn chế ra ngoài vào giờ nắng gắt.
Biểu đồ thể hiện mức nhiệt cao nhất được ghi nhận/công bố tại Pháp và Anh, giai đoạn 22-28/6.
Căn hộ như lò nướng pizza bằng gạch
Không chỉ người Việt, nhiều người nước ngoài cũng sốc khi nhận ra các thành phố châu Âu gần như không được chuẩn bị cho mùa hè cực đoan.
Vanessa Chan, chuyển từ Hong Kong (Trung Quốc) đến London ba năm trước, cho biết bà bất ngờ trước mức độ nóng tại thủ đô Anh năm nay. “Toàn bộ cơ sở hạ tầng ở Anh không được thiết kế để đối phó với thời tiết nóng” , bà nói.
Căn hộ Chan thuê không cho phép lắp điều hòa. Ngay cả khi được phép, chi phí lắp đặt và vận hành cũng là gánh nặng. Trong những ngày nắng nóng, bà thường tới siêu thị gần nhà hoặc văn phòng có điều hòa để tránh nóng, dù phải chịu hành trình bằng tàu điện ngầm ngột ngạt.
Tại Brighton, nhà văn người Mỹ April Richardson mô tả căn hộ của mình như “một lò nướng pizza bằng gạch”. Bà phải ngủ dưới sàn phòng khách ở tầng dưới vì mát hơn phòng ngủ. “Thật khó để làm bất cứ việc gì. Cảm giác như đang đi bộ trong một nồi súp” , bà nói.
Bảng nhiệt kế ngoại trời ở Bordeaux, Pháp, hiển thị mức nhiệt 41°C ngày 23/6. (Ảnh: AP)
Cuối tháng 6, Tổ chức Khí tượng Thế giới cho biết đợt sóng nhiệt diện rộng tại châu Âu đã phá nhiều kỷ lục nhiệt độ, ảnh hưởng tới sức khỏe, hạ tầng, nông nghiệp và năng suất lao động. Paris ghi nhận ngày tháng 6 nóng nhất trong lịch sử với mức nhiệt 40,9°C, trong khi Anh thiết lập mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận trong tháng 6 là 36,4°C.
Nắng nóng cũng gây sức ép lớn lên hệ thống y tế và hạ tầng đô thị. Ông Rollen Curtis, tình nguyện viên y tế, cho biết các bệnh viện tại Paris và nhiều nơi ở Pháp “đang trở nên rất căng thẳng”. Trong tuần nắng nóng, ông chứng kiến nhiều trường hợp lực lượng cấp cứu phải can thiệp để hỗ trợ người gục ngã vì sốc nhiệt.
Chính quyền Paris hạn chế tiêu thụ và sử dụng rượu bia nơi công cộng nhằm giảm nguy cơ tụ tập, tai nạn, ngộ độc hoặc các ca cấp cứu phát sinh trong bối cảnh bệnh viện chịu áp lực lớn. Nhiều sự kiện ngoài trời phải hủy hoặc chuyển vào trong nhà.
Tại Italy và Tây Ban Nha, nhiều công nhân ngoài trời phải bắt đầu ca làm từ rạng sáng, nghỉ từ trưa đến chiều muộn để tránh khung giờ nguy hiểm. Đường ray tàu hỏa giãn nở, nhựa đường chảy mềm, nhiều tuyến giao thông phải giảm tốc hoặc hủy chuyến.
Từ ngày 29/6, thời tiết tại một số khu vực Tây Âu, trong đó có Anh và Pháp, bắt đầu dịu hơn khi khối khí nóng dịch chuyển về phía đông và nam châu Âu. Tuy nhiên, các cơ quan khí tượng cảnh báo đợt nắng nóng chưa kết thúc. Nền nhiệt nguy hiểm vẫn bao trùm Italy, Balkan và nhiều nước Trung - Đông Âu, trong khi Tây Âu có thể tiếp tục đón các đợt nóng mới trong tháng 7.
