Thủ tướng Timor Leste nhận văn bản chính thức công nhận Timor Leste là thành viên thứ 11 của ASEAN từ Tổng Thư ký ASEAN và Thủ tướng Malaysia trong buổi lễ ngày 26/10. (Ảnh: Reuters)
Sau hơn 1 thập kỷ chờ đợi kể từ khi nộp đơn xin gia nhập Hiệp hội năm 2011, quốc gia nhỏ bé đã chính thức gia nhập ASEAN với tư cách thành viên thứ 11.
Buổi lễ kết nạp diễn ra tại kỳ hội nghị cấp cao ASEAN do Malaysia chủ trì, nơi các nhà lãnh đạo tập trung để thảo luận về thương mại, an ninh khu vực và cách giữ cho khối thống nhất trong bối cảnh cạnh tranh siêu cường ngày càng gay gắt.
Timor Leste đã thực hiện được mong muốn cháy bỏng của mình, bước vào cộng đồng chung của khu vực rộng lớn hơn.
"Đối với chúng tôi, đây là thời khắc lịch sử. Chúng tôi đã chờ đợi rất lâu để sát cánh cùng các quốc gia khác trong khu vực này. Đây là một chiến thắng cho nhân dân chúng tôi", Andre Paulo, một phát thanh viên của Timor Leste, nói với This Week in Asia.
Đoạn video ghi lại cảnh đoàn báo chí Timor Leste lau nước mắt đang được chia sẻ trên trên mạng xã hội, khi Thủ tướng Xanana Gusmao của nước này có bài phát biểu đầy xúc động.
Timor Leste trở thành thành viên mới đầu tiên gia nhập ASEAN kể từ Campuchia được kết nạp năm 1999.
Từng là thuộc địa của Bồ Đào Nha, Timor Leste mới giành độc lập khỏi Indonesia từ năm 2002 dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc, sau một giai đoạn đau thương khiến hàng trăm ngàn người thiệt mạng và nền kinh tế bị tàn phá. Công cuộc tái thiết lâu dài đã bắt đầu từ đó.
Tổng thống Jose Ramos-Horta, người có mặt tại buổi lễ sáng nay, từ lâu đã nỗ lực để đất nước của ông được vào mái nhà ASEAN. Ý tưởng này được nhà lãnh đạo 75 tuổi từng được trao giải Nobel Hòa bình đưa ra lần đầu tiên từ những năm 1970, như một phần trong tầm nhìn nhằm đảm bảo tương lai của quốc gia non trẻ.
Với dân số chỉ 1,4 triệu người, nền kinh tế Timor Leste với GDP khoảng 2 tỷ USD vẫn phụ thuộc rất nhiều vào trữ lượng dầu khí ngoài khơi đang cạn kiệt.
Thủ tướng Gusmao cho biết, việc gia nhập ASEAN sẽ mang lại cho đất nước ông "những cơ hội to lớn trong thương mại, đầu tư, giáo dục và nền kinh tế kỹ thuật số".
"Đối với người dân Timor Leste, đây không chỉ là một giấc mơ đã thành hiện thực mà còn là sự khẳng định mạnh mẽ cho hành trình của chúng tôi, một hành trình được đánh dấu bằng sự bền bỉ, quyết tâm và hy vọng", ông nói trong bài phát biểu.
"Đối với ASEAN, đây là sự tiếp nối của tầm nhìn: Một gia đình các quốc gia thực sự thống nhất gắn kết với nhau bởi các giá trị chung và khát vọng chung", ông nói thêm.
Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim cho rằng việc kết nạp Timor Leste "hoàn thiện gia đình ASEAN".
"Trong cộng đồng này, sự phát triển của Timor Leste và quyền tự chủ chiến lược của các bạn sẽ nhận được sự ủng hộ vững chắc và lâu dài", Thủ tướng Anwar nói.
