Một người phụ nữ 66 tuổi tại Trung Quốc duy trì thói quen đi bộ 3 lần mỗi ngày suốt nhiều năm, bất kể thời tiết. Tuy nhiên, sau một buổi tập buổi sáng như thường lệ, bà bất ngờ gục ngã và qua đời do xuất huyết não – một dạng đột quỵ xảy ra khi mạch máu trong não vỡ, khiến máu tràn vào nhu mô não và gây tổn thương nghiêm trọng.
Theo các bác sĩ, điều đáng tiếc không nằm ở việc bà không quan tâm đến sức khỏe, mà ngược lại, chính những thói quen tưởng là “lành mạnh” lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Sau khi rà soát lối sống của bệnh nhân, chuyên gia chỉ ra 4 sai lầm phổ biến mà nhiều người cũng đang mắc phải.
Đi bộ cường độ cao vào sáng sớm
Đi bộ là hình thức vận động phù hợp với người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, thời điểm tập luyện lại đóng vai trò rất quan trọng.
Khoảng 6-10 giờ sáng được xem là thời gian nhạy cảm của hệ tim mạch. Sau một đêm ngủ, cơ thể thường mất nước nhẹ, làm tăng độ cô đặc của máu. Đồng thời, nồng độ cortisol tăng cao vào buổi sáng khiến mạch máu nhạy cảm hơn với các yếu tố co mạch.
Bên cạnh đó, hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh khiến huyết áp tăng tự nhiên. Nếu tập thể dục sớm khi bụng đói, đặc biệt là đi bộ nhanh hoặc kéo dài, có thể làm tăng áp lực đột ngột lên thành mạch. Với người có sẵn bệnh nền như tăng huyết áp hoặc xơ vữa động mạch, nguy cơ xảy ra biến cố mạch máu não sẽ cao hơn.
Chế độ ăn “thanh đạm” nhưng không cân đối
Ảnh minh họa
Người phụ nữ có thói quen ăn sáng bằng cháo trắng và dưa muối - lựa chọn thường được xem là nhẹ nhàng, dễ tiêu. Tuy nhiên, dưới góc độ dinh dưỡng, đây lại là sự kết hợp chưa hợp lý.
Cháo trắng có chỉ số đường huyết cao, dễ làm tăng nhanh đường máu sau ăn. Trong khi đó, dưa muối chứa nhiều natri, có thể làm tăng huyết áp. Sự kết hợp này khiến cơ thể xuất hiện dao động mạnh về đường huyết và huyết áp - hai yếu tố nguy cơ quan trọng của đột quỵ.
Ngoài ra, việc tiêu thụ nhiều muối trong thời gian dài còn góp phần làm giảm độ đàn hồi của thành mạch, thúc đẩy quá trình xơ vữa, đặc biệt ở người trên 40 tuổi.
Uống trà đặc khi bụng đói
Trước khi đi bộ, bà thường uống một tách trà đặc để tỉnh táo. Mặc dù trà có chứa chất chống oxy hóa có lợi, nhưng trà đặc lại chứa hàm lượng caffeine và theophylline cao.
Những chất này có thể kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tăng nhịp tim và huyết áp tạm thời. Khi uống lúc bụng đói, tác động này càng rõ rệt hơn, đặc biệt ở người có bệnh lý tim mạch hoặc xơ cứng động mạch.
Đây không phải là nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ, nhưng có thể là yếu tố thúc đẩy biến cố xảy ra sớm hơn trong bối cảnh cơ thể đã có sẵn nguy cơ.
Ảnh minh họa
Tập thể dục vượt quá sức
Một quan niệm sai lầm phổ biến là “càng tập nhiều càng tốt”. Thực tế, tập luyện quá sức có thể gây stress oxy hóa, làm tổn thương lớp nội mô – lớp lót bên trong mạch máu.
Khi nội mô bị tổn thương, nguy cơ hình thành cục máu đông tăng lên, đồng thời làm giảm khả năng điều hòa huyết áp của mạch máu. Điều này có thể làm tăng nguy cơ tắc mạch hoặc vỡ mạch, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Mỗi người có một ngưỡng vận động khác nhau, vì vậy việc áp dụng cứng nhắc các tiêu chuẩn như “10.000 bước mỗi ngày” không phải lúc nào cũng phù hợp.
Ngoài 4 thói quen trên, các bác sĩ cũng lưu ý rằng người phụ nữ có tình trạng ngáy kéo dài - dấu hiệu thường gặp của hội chứng ngưng thở khi ngủ.
Đây là yếu tố nguy cơ độc lập của đột quỵ nhưng thường bị xem nhẹ. Tình trạng thiếu oxy lặp đi lặp lại trong đêm có thể làm tăng huyết áp đột ngột vào buổi sáng và gây tổn thương hệ mạch máu.
Nhiều trường hợp đột quỵ xảy ra ngay sau khi thức dậy, nhưng nguyên nhân thực sự lại bắt nguồn từ rối loạn hô hấp trong lúc ngủ.
Ảnh minh hoạ
Các chuyên gia nhấn mạnh, đi bộ vẫn là thói quen tốt, nhưng cần thực hiện một cách khoa học: lựa chọn thời điểm phù hợp (có thể ưu tiên chiều muộn), tránh tập khi bụng đói, duy trì cường độ vừa phải và theo dõi huyết áp định kỳ.
Quan trọng hơn, một lối sống lành mạnh không nên là sự ép buộc cứng nhắc. Sức khỏe bền vững đến từ sự cân bằng: ăn uống hợp lý, vận động phù hợp với thể trạng và duy trì trạng thái tinh thần ổn định.
