Mỗi dịp Vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng, thị trường vàng lại bước vào cao điểm khi nhu cầu mua vàng cầu may, tích trữ tăng vọt. Tại nhiều cửa hàng, người dân xếp hàng từ sớm để mua vàng với kỳ vọng một năm làm ăn thuận lợi.
Tuy nhiên, trong năm 2026, các quy định pháp lý liên quan đến giao dịch vàng cũng đã có những thay đổi đáng chú ý. Các nghị định mới đã siết chặt hơn hoạt động kinh doanh vàng miếng, quy định rõ các trường hợp bị xử phạt, thậm chí tịch thu tang vật nếu vi phạm. Vì vậy người mua vàng, đặc biệt trong dịp cao điểm như Vía Thần Tài, cần tìm hiểu kỹ để tránh rủi ro pháp lý không đáng có.
Trường hợp tịch thu vàng
Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 9/2.
Trong đó, Tại Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP có nêu rõ như sau:
Vi phạm quy định về hoạt động kinh doanh vàng ....
8. Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng;
b) Thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật;
c) Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, cơ quan chức năng sẽ áp dụng hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu số vàng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 8 Điều này.
Cũng theo Điều 28 Nghị định 340, các hành vi vi phạm quy định về hoạt động kinh doanh vàng sẽ bị xử phạt hành chính với mức độ tương ứng.
Cụ thể, hành vi mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng; hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán sẽ bị phạt cảnh cáo.
Trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần đối với các hành vi nêu trên, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
Bắt buộc chuyển khoản nếu mua bán vàng có giá trị trên 20 triệu đồng
Theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP, việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng (hơn 1 chỉ vàng) trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Đồng thời, Luật Quản lý thuế quy định giao dịch trên 20 triệu đồng phải chuyển khoản. Do đó, quy định đưa ra tại Nghị định 232/2025 cũng phù hợp với quy định của Luật Quản lý thuế.
Ngoài ra, theo Khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025 cũng quy định rõ việc không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 10-20 triệu đồng, người dân cần lưu ý để tránh bị phạt.
