Năm 2025, thị trường vàng chứng kiến một đợt tăng giá mạnh. Từ mức khoảng 120 triệu đồng/lượng, giá vàng leo thẳng lên 180 triệu đồng, tương đương mức tăng 50%. Nhiều người cho rằng chỉ cần “cầm vàng trong tay” là chắc chắn có lãi. Thực tế không phải ai có vàng cũng hưởng trọn sóng tăng.
Tháng 9/2025, chị Hương (45 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi) mua 10 lượng vàng với mức giá trung bình khoảng 120 triệu đồng/lượng. Thời điểm đó, chuyên gia tư vấn tài chính cá nhân khuyên chị nên nắm giữ vàng do nhiều yếu tố vĩ mô có thể hỗ trợ giá tăng tiếp.
Chỉ ít lâu sau, giá vàng tăng lên 130 triệu đồng/lượng. Nhận thấy đã có lãi khoảng 10 triệu đồng/lượng, chị Hương quyết định bán toàn bộ 10 lượng vàng với tâm lý chốt lời an toàn, chờ thị trường điều chỉnh để mua lại ở mức giá thấp hơn. Tính sơ bộ, chị lãi khoảng 100 triệu đồng (chưa trừ chênh lệch giá mua – bán).
Thị trường không diễn biến theo kỳ vọng. Thay vì điều chỉnh, giá vàng tiếp tục tăng mạnh lên vùng 140-150 triệu đồng/lượng. Trước nỗi lo “lỡ tàu”, chị Hương quay lại thị trường và mua lại 10 lượng ở mức giá khoảng 148 triệu đồng/lượng.
Việc mua đuổi ở vùng giá cao khiến giá vốn mới tăng vọt. Đồng thời, chị cũng đã bỏ lỡ phần tăng giá đáng kể từ 130 lên 148 triệu đồng/lượng. Chị tiếp tục thực hiện nhiều giao dịch mua – bán với hy vọng tối ưu lợi nhuận hoặc giảm rủi ro.
Việc liên tục ra vào thị trường khiến chi phí chênh lệch giá ngày càng lớn. Mỗi lần giao dịch, nhà đầu tư đều phải chịu chênh lệch giữa giá mua vào và bán ra, có thể dao động từ 1-3 triệu đồng/lượng. Nếu giao dịch nhiều vòng với 10 lượng vàng, tổng chi phí chênh lệch có thể lên tới hàng trăm triệu đồng.
Khi giá vàng tăng lên 180 triệu đồng/lượng vào cuối năm, chị Hương không còn giữ nguyên trạng thái đầu tư ban đầu. Lợi nhuận trước đó dần “bốc hơi” vì chi phí giao dịch và các quyết định thiếu nhất quán.
Nếu mua 10 lượng ở mức 120 triệu đồng/lượng và giữ nguyên đến khi giá đạt 180 triệu đồng/lượng, chị Hương có thể đạt khoản lãi 600 triệu đồng. Đây là mức tăng trưởng gần 50% chỉ trong vòng một năm – con số không nhỏ với bất kỳ danh mục đầu tư nào.
Hai sai lầm chí mạng trong đầu tư vàng
Theo chuyên gia tài chính, vàng vật chất luôn tồn tại khoảng cách giữa giá mua vào và giá bán ra. Khoảng chênh lệch này có thể không lớn trong một giao dịch đơn lẻ, nhưng khi nhà đầu tư liên tục mua đi bán lại, chi phí sẽ cộng dồn đáng kể.
Mỗi lần “nhảy ra – nhảy vào” thị trường là một lần lợi nhuận bị bào mòn. Nếu giao dịch nhiều vòng, phần lãi từ xu hướng tăng có thể bị triệt tiêu đáng kể chỉ vì chênh lệch giá.
Sai lầm thứ hai đến từ yếu tố tâm lý. Khi giá tăng, nhà đầu tư dễ rơi vào tâm lý sợ mất thành quả nên bán sớm. Khi giá tiếp tục tăng, lại xuất hiện cảm giác sợ bỏ lỡ cơ hội và mua đuổi ở mức cao.
Việc liên tục theo dõi bảng giá trong thời gian ngắn khiến cảm xúc chi phối quyết định. Thay vì bám sát luận điểm đầu tư dài hạn, nhà đầu tư lại phản ứng theo từng biến động nhỏ của thị trường, dẫn đến vòng xoáy mua cao – bán thấp.
Trong đầu tư, phản ứng quá nhanh chưa chắc đã là lợi thế. Điều quan trọng hơn là có kế hoạch rõ ràng và tuân thủ kỷ luật đã đặt ra. Người đạt kết quả tốt thường không phải là người giao dịch nhiều nhất, mà là người kiên định với chiến lược và kiểm soát được cảm xúc.
Nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu nắm giữ, thời gian đầu tư và tỷ trọng vàng trong tổng danh mục, thay vì ra quyết định theo biến động ngắn hạn. Chuyên gia khuyến nghị chỉ nên phân bổ một tỷ lệ hợp lý (ví dụ 10–20% danh mục tùy khẩu vị rủi ro). Đồng thời, cần tính đến chi phí chênh lệch mua – bán, bởi giao dịch càng nhiều, lợi nhuận thực tế càng dễ bị bào mòn.
Quan trọng hơn, nhà đầu tư nên xây dựng kỷ luật rõ ràng: mua dựa trên luận điểm cụ thể, đặt ngưỡng mục tiêu hoặc thời gian nắm giữ ngay từ đầu và hạn chế bị cuốn theo tâm lý đám đông. Trong đầu tư vàng, sự kiên định và quản lý vốn thận trọng thường mang lại hiệu quả cao hơn phản ứng nhanh trước từng biến động giá.
