Ra mắt vào tháng 7/2025, Chương trình Pin lưu trữ Hộ gia đình Giá rẻ (CHBP) của Chính phủ Liên bang Úc được thiết kế nhằm cắt giảm chi phí đầu tư ban đầu cho các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại nhà và đẩy nhanh việc lắp đặt lưu trữ sau công tơ.
Đáng chú ý, với sự hưởng ứng nhiệt tình của người dân Úc dẫn đến khả năng làm cạn kiệt nguồn quỹ hỗ trợ 2,3 tỷ AUD (1,63 tỷ USD) sớm hơn dự kiến, Chính phủ Liên bang hiện đã tăng ngân sách chương trình lên gấp ba lần, đạt mức 7,2 tỷ AUD (khoảng 5,12 tỷ USD).
Áp dụng cho các hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và các tổ chức cộng đồng, CHBP đang nhanh chóng đưa pin lưu trữ tại gia từ một công nghệ ngách trở thành một lực lượng vật chất quan trọng trong hệ thống năng lượng của Úc. Tại Synapse Technologies, nhóm nghiên cứu đã phân tích sự tăng trưởng thần tốc của hệ thống lưu trữ sau công tơ quy mô nhỏ trong mạng lưới NEM của Úc và các hệ lụy đi kèm.
Hệ thống BESS hộ gia đình và lưu trữ sau công tơ quy mô nhỏ đã bùng nổ trên khắp mạng lưới NEM. Trong 6 tháng đầu tiên của CHBP, công suất đã tăng từ mức gần như bằng 0 lên khoảng 500-1.500 MWh tại tất cả các bang vùng đất liền.
Trong đó, New South Wales dẫn đầu mức tăng trưởng với con số tăng gần gấp 8 lần. Tốc độ này gợi nhớ đến sự bùng nổ điện mặt trời áp mái tại Úc, khi số lượng lắp đặt tăng từ 3-4 lần tại tất cả các bang đất liền trong giai đoạn 2017-2023.
Xét đến tác động sâu sắc mà điện mặt trời mái nhà đã tạo ra, câu hỏi đặt ra hiện nay là việc tăng tốc cực hạn của BESS hộ gia đình và lưu trữ sau công tơ quy mô nhỏ sẽ có tác động gì tới NEM.
Nhận thấy thời gian vận hành của pin lưu trữ hộ gia đình có khả năng trùng khớp với các mốc đỉnh điểm buổi tối, Lumi Adisa - đồng sáng lập và đối tác điều hành của Synapse Technologies -đã đánh giá "độ bao phủ đỉnh lý thuyết" để xem xét các tác động tiềm tàng đến hệ thống.
Theo các giả định kỹ thuật, nếu các bộ pin được sạc đầy, hệ thống pin hộ gia đình về lý thuyết có thể đáp ứng khoảng 4-8% phụ tải đỉnh tại các bang đất liền trong tháng 12 - giai đoạn nhu cầu điện cao.
Chỉ sau 6 tháng triển khai chương trình CHBP, mức đóng góp tiềm năng này đã vượt sản lượng của Nhà máy nhiệt điện than Vales Point và tiệm cận vai trò của Eraring, nhà máy than lớn nhất nước Úc. Tại Nam Úc, pin lưu trữ hộ gia đình thậm chí có thể cung cấp tới 11% phụ tải đỉnh trong tháng 11 khi nhu cầu điện thấp hơn.
Sự phát triển nhanh của lưu trữ sau công tơ được cho là có thể làm thay đổi cấu trúc phụ tải truyền thống, chuyển từ mô hình “đường cong con vịt” sang dạng “hai đỉnh phụ tải”, khi pin gia đình giúp làm phẳng nhu cầu điện vào đầu buổi tối và trì hoãn thời điểm phụ tải quay trở lại lưới điện.
Diễn biến này có thể tạo ra những tác động lớn tới thị trường điện, bao gồm doanh thu của điện gió và cơ hội kinh doanh chênh lệch giá của các hệ thống pin quy mô lưới. Tuy nhiên, trong bối cảnh bang New South Wales dự kiến đóng cửa nhiều nhà máy than, lưu trữ sau công tơ được đánh giá có thể trở thành giải pháp bù đắp thiếu hụt nguồn cung trong một thị trường đang “nóng”.
Hiện nay, hệ thống pin quy mô nhỏ đã bắt đầu tái định hình hồ sơ phụ tải của NEM. Với mục tiêu đạt 40 GWh lưu trữ phân tán vào năm 2030, thị trường điện Úc được dự báo sẽ ngày càng phức tạp, đòi hỏi các công cụ lập kế hoạch và dự báo tiên tiến hơn trong vận hành hệ thống.
Theo PV
