Phiên giao dịch ngày 12/1, VN-Index tăng hơn 9 điểm, được dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán với thanh khoản cao nhất gần 4 tháng.
Cổ phiếu các ngân hàng Big 4 thăng hoa
Cổ phiếu các ngân hàng có vốn Nhà nước gồm Vietcombank (mã chứng khoán: VCB), BIDV (mã chứng khoán: BID) tăng hết biên độ. Riêng VCB đã có phiên tăng điểm thứ 5 liên tiếp, trong đó có 2 phiên tăng trần.
Mã CTG của VietinBank cũng tăng mạnh, thanh khoản dồi dào với trung bình 3 phiên gần đây lên đến 35 triệu cổ phiếu/phiên. Các mã ngân hàng quốc doanh còn đang được khối ngoại tập trung mua ròng.
Động thái tăng trưởng của thị trường nói chung và nhóm tài chính Big4 nói riêng diễn ra sau khi Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước (sau đây gọi tắt là Nghị quyết 79) được ban hành.
Nghị quyết này đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng trong tư duy và phương thức phát triển khu vực kinh tế Nhà nước trong giai đoạn mới, kỳ vọng tạo bước ngoặt và giải pháp để giải quyết hiệu quả của kinh tế Nhà nước.
Nghị quyết nêu rõ, mục tiêu đến 2030, Việt Nam phấn đấu có 50 doanh nghiệp Nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và 1-3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.
Riêng các tổ chức tín dụng Nhà nước, phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thương mại Nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sản; phát triển 4 ngân hàng thương mại Nhà nước đi đầu, tiên phong về công nghệ...
Cổ phiếu các ngân hàng quốc doanh tăng mạnh sau Nghị quyết 79 (Ảnh: VNDStock).
Nghị quyết 79 "cởi trói" cho Vietcombank, BIDV, VietinBank...
Chia sẻ với phóng viên báo Dân trí, chuyên gia tài chính Ngô Thành Huấn nhận định Nghị quyết 79 được kỳ vọng giúp khơi thông tăng trưởng tín dụng trong năm tới.
Song song đó, Nghị quyết cũng hỗ trợ phân bổ đồng đều tài sản hơn. Ngân hàng với vai trò là nơi điều phối dòng vốn sẽ hỗ trợ phân bổ các sản phẩm vay theo hướng đa dạng hơn, không chỉ tập trung vào các ngành hiện tại (chủ yếu là bất động sản, công nghiệp), mà sẽ ưu tiên rót vào các nhóm ngành mới gồm công nghệ, sản xuất, tiêu dùng…
Chuyên gia đến từ Chứng khoán Yuanta Việt Nam bổ sung, Nghị quyết 79 cũng sẽ giúp các ngân hàng gỡ được "điểm nghẽn", đó là mâu thuẫn giữa nhu cầu giữ lại lợi nhuận để tăng vốn (đáp ứng Basel II/III) và áp lực nộp cổ tức tiền mặt về ngân sách.
Cụ thể, Nghị quyết 79 cho phép sử dụng nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước để tăng vốn điều lệ; đồng thời cho phép doanh nghiệp được giữ lại lợi nhuận hoặc nhận dòng vốn tái đầu tư từ SCIC, qua đó tạo hiệu ứng tích lũy lên giá trị sổ sách và cải thiện nền tảng định giá trong dài hạn.
Trong số các tên tuổi hiện nay, chuyên gia cho rằng Vietcombank có thể là cái tên ngân hàng đầu tiên đạt chuẩn top 100 châu Á. Với BIDV và VietinBank, hai ngân hàng này hiện có quy mô tài sản lớn nhưng hệ số an toàn vốn (CAR) "mỏng" hơn Vietcombank, do đó hưởng lợi nhiều từ cơ chế được phép giữ lại lợi nhuận thay vì nộp ngân sách.
Trước đây, việc phải nộp cổ tức tiền mặt ảnh hưởng đến vốn hoạt động của BIDV và VietinBank. Do đó, Nghị quyết 79 kỳ vọng tạo điều kiện để hai ngân hàng này có thể giữ lại lợi nhuận để mở rộng tín dụng đáng kể.
Song song đó, Nghị quyết 79 cũng cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn để tăng vốn điều lệ cho doanh nghiệp nhà nước (thay vì nộp về ngân sách) sẽ giúp trực tiếp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn cấp 1 tại nhóm ngân hàng quốc doanh như BIDV và VietinBank.
Nhìn chung, trong suốt giai đoạn trước 2025, tư duy quản lý vốn Nhà nước chủ yếu tập trung vào việc bảo toàn vốn và tránh thất thoát. Mặc dù cần thiết, tư duy này đã vô tình tạo ra sự trì trệ, khiến các doanh nghiệp Nhà nước bỏ lỡ nhiều cơ hội đầu tư chiến lược do quy trình phê duyệt phức tạp và nỗi sợ trách nhiệm.
Nghị quyết 79 theo đó sẽ thay đổi hoàn toàn hệ tư duy này bằng cách xác định kinh tế Nhà nước là công cụ vật chất để định hướng, dẫn dắt, điều tiết nền kinh tế.
