Luật BHXH 2024 đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng khi giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Chính sách này nhằm mở rộng diện bao phủ, tạo cơ hội cho nhiều người lao động tiếp cận lương hưu, đặc biệt là nhóm tham gia muộn hoặc có quá trình đóng không liên tục.
Người lao động đủ điều kiện nghỉ hưu được hưởng lương hưu và nhiều quyền lợi an sinh khác
Theo BHXH Việt Nam, quy định mới được thiết kế hài hòa giữa mục tiêu an sinh và nguyên tắc đóng – hưởng. Ngoài lương hưu, người nghỉ hưu còn được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt thời gian hưởng, với mức chi trả cao hơn so với người tham gia tự nguyện.
Ngoài ra, họ được bảo đảm các chế độ tử tuất như trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất cho thân nhân. Đây là những quyền lợi có ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ tài chính cho gia đình khi rủi ro xảy ra.
Một điểm đáng chú ý là lương hưu không cố định mà được Nhà nước điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế. Cơ chế này giúp duy trì giá trị thực của khoản thu nhập, hạn chế tác động của lạm phát và góp phần ổn định cuộc sống người về hưu.
Theo BHXH Việt Nam, quy định giảm thời gian đóng đặc biệt có lợi cho lao động trung niên, lao động tự do hoặc những người khó duy trì quá trình đóng dài hạn. Nhờ đó, họ không bị "ra khỏi hệ thống" như trước mà vẫn có cơ hội tích lũy để hưởng lương hưu.
Dù mở rộng điều kiện, chính sách vẫn nhất quán nguyên tắc đóng – hưởng: đóng càng lâu, mức hưởng càng cao. Do đó, người lao động nếu có điều kiện vẫn nên duy trì thời gian tham gia dài để tối ưu quyền lợi.
Theo BHXH Việt Nam đến hết tháng 5 cả nước có khoảng 21,99 triệu người tham gia BHXH. Trong đó, BHXH bắt buộc đạt 19,41 triệu người, tăng 209.000 người so với tháng trước; BHXH tự nguyện đạt 2,58 triệu người, tăng 41.000 người. Số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp là 17,37 triệu, tăng 175.000 người.
Trong 5 tháng đầu năm, số người nhận BHXH một lần tiếp tục giảm mạnh, thấp hơn gần 25% so với cùng kỳ 2025 (giảm hơn 100.600 người, tương đương 26,18%).
Xu hướng này nối tiếp đà giảm của năm trước và những tháng đầu 2026, cho thấy người lao động đang cân nhắc kỹ hơn, ưu tiên ở lại hệ thống để hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh dài hạn.
